YAZARLARIMIZ
Arif Temir
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
ariftemir1@gmail.com



Bu Yıl Temmuz Ayında Çalışanlar 5.5 Gün Fazla Ücret Alacaklar

Bu yıl Temmuz ayında çalışanların  fazla ücret almaları 2429  Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkındaki Kanundan kaynaklanıyor. 2021 yılı Temmuz  ayında toplam 5.5 gün genel tatil günü vardır. Bunlar 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü  ile 4.5 gün Kurban Bayramıdır.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Çalışma Durumu Nasıl Belirlenir?

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir (4857 sayılı İş Kanunu md. 44). İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya onay vermemesi durumunda işçi anılan günlerde çalıştırılamaz ve işçinin ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretleri bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Çalışmanın Karşılığının İzin Olarak Kullanılması Mümkün Mü?

Çalışma hayatında  en sık karşılaşılan sorunlardan biri de işçilerin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp müteakip gün izin kullandırılarak ücretlerinin zamlı olarak ödenmemesi durumudur. Bu tür uygulamalar mevzuata aykırıdır. Yasa koyucu ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere bir mükafat olsun diye sadece o günler için ek bir ödeme öngörmüştür. Yargı kararları da bu yöndedir. Dolayısıyla ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere daha sonra izin verilsin veya verilmesin anılan günlere ait ücretlerinin bir kat fazlasıyla ödenmesi gerekmektedir. 

 Tam Süreli Çalışmalarda Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücretinin Ödenmesi

4857 sayılı İş Kanunu  kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda Ulusal bayram  ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün  ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir. Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir (4857 sayılı Kanun md. 47).

Ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretlerinin hesaplanmasında hafta tatili ücretinin hesaplanmasında olduğu gibi hafta tatili ücretine dâhil olmayan ödemeler  ulusal bayram ve genel tatil günü ücretlerinin hesaplanmasında da dâhil edilmez.

Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan Kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır (4857 sayılı İş Kanunu md. 45).

Örnek: İşçi Hüseyin Bey 2021 yılı Temmuz ayında 5.5 gün çalışmıştır. Hüseyin  Bey’in günlük ücreti 300 TL’dir. Hüseyin Bey’e  5.5 günlük  çalışmasının karşılığı olarak ne kadar ücret ödenecektir?

Hüseyin  Bey’e Temmuz ayındaki 5.5 günlük  çalışmasının karşılığında  ilave olarak 1.650  TL ücret ödenir.

Esnek Çalışmalarda  Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücretine hak kazanma 

Çağrı üzerine çalışmalarda ve kısmi çalışmalarda işçinin çalıştığı gün ulusal bayram ve genel tatil günlerine rastlarsa ve bu günlerde de işçi işyerinde çalışırsa işçiye iş sözleşmesine göre hak etmiş olduğu ücreti bir kat fazlasıyla ödenir. Esnek çalışma sisteminde ulusal bayram ve genel tatil ücretine hak kazanma durumunu bir açıklayalım.

İşçi  Ali Bey haftanın belirli günlerinde işyerinde çalışacağı ile ilgili işveren ile iş sözleşmesi yapmışsa bu işçinin işyerinde ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki ücrete hak kazanma durumları şöyledir.

Örneğin, işçi, iş sözleşmesinde her hafta Pazartesi, Çarşamba ve Perşembe günleri işyerinde çalışacağını iş sözleşmesinde belirttiğini ve işverene taahhüt ettiğini varsayalım.

İşçinin sözleşmede çalışacağını belirttiği Perşembe günü ulusal bayram ve genel tatil gününe denk gelmişse ve işçi de Perşembe günü çalışmışsa işçiye sözleşmede belirtilen ücreti bir kat fazlasıyla ödenir. Eğer Perşembe günü işveren tarafından işyerinde çalışma yapılmayacağının belirtilmesi ve işçinin de çalışmamış olması durumunda işçiye sözleşmede belirtilen normal ücreti ödenir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta işçi iş sözleşmesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı kabul etmiş ve belirtilen Perşembe günü çalışmamış ise işçiye Perşembe günü için hiçbir ücret ödenmez. İşçinin iş sözleşmesinde hüküm bulunmaması ve sonradan onay vermesi durumunda iş sözleşmesinde hüküm varmış gibi işveren belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri işçiyi çalıştırabilir ve çalıştırdığı günlerin ücretini iş sözleşmesinde belirtilen miktarın bir kat fazlasıyla öder.

İşçinin iş sözleşmesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı belirtilmemişse işçi de sonradan ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışacağına dair işverene onay vermemişse işçi örneğimizde olduğu gibi Perşembe günü çalışmayabilir. Ancak Perşembe günü ücreti bir iş karşılığı olmaksızın işçiye sözleşmede belirtildiği miktar üzerinden ödenir. Burada işçinin Perşembe günü çalışmamış olmasına karşın ücretinin işverence ödenmesinin nedeni işçinin belirtilen günlerde çalışması için onayının alınacağına ilişkin Yasa hükmünün olmasıdır.

İşçi, saat üzerinden işyerinde çalışıyorsa yapılacak ücret ödemeleri de işçinin çalışıp çalışmamasına göre yine saat üzerinden yukarıda belirtilen esaslar dikkate alınarak yapılacaktır.

Görüldüğü üzere esnek çalışma düzeninde de tam süreli çalışmada olduğu gibi koşulların gerçekleşmesi durumunda işçi herhangi bir çalışma karşılığı olmaksızın ücrete hak kazanır.

Örnek: İşçi Ayşe Hanım,  kısmi süreli olarak  günde bir saat çalışıyorsa ve saatlik ücreti de 40 TL ise  15  Temmuz’da   1 saat çalışmışsa  Ayşe Hanıma ne kadar  ücret ödenecektir?

Ayşe Hanım, kısmi süreli çalıştığı için çalıştığı sürenin ücretini  zamlı olarak alır.  Ayşe Hanım’ın 1 saatlik çalışması karşılığı  alması gereken ilave  ücret 40 TL’dir. 

29.07.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM