YAZARLARIMIZ
Ahmet Sıcakyüz
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Bilim Uzmanı
asicakyuz@ttmail.com



KGK 2019 Yılı İnceleme Raporunun İncelikleri

660 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 25.maddesi uyarınca KGK kurumu tarafından yapılan kalite güvence sistemi incelemeleri ile ilgili kurumların görüşleri alınarak, 2014 yılından beri her yıl düzenli olarak kamuoyuna inceleme raporlarının sonuçlarını açıklamaktadır.

2019 yılı İnceleme Raporunu kamuoyuna sunan KGK (Kamu Gözetim Kurumu) yapılan incelemeler sonucunda bazı olaylar ve bulgulardan söz etmiştir.

* Kısacası bu olayları açıklamaya çalışmak istersek; 2019 yılında yapılan incelemelerde yetkilendirilmiş 283 denetim kuruluşundan sadece 72 kuruluşun incelenmesi yapılmış. Bu oran % 25,60 a tekabül etmektedir. Grafik 1' de görüleceği gibi kuruluşlar artıkça denetim yapma oranı yükseleceğe benziyor.

Bağımsız Denetim kuruluşlarının incelenmesinde, denetimi üstlenen toplam 59 Denetçiden sadece 3' tane bağımsız denetçi incelenmiş. Raporun detayına bakmak isteyenler (KGK 2019 İnceleme Raporu.Duyurular Bölümü) KGK sitesinden inceleyebilirler.

         * Yapılan incelemelerde 41 dosyanın KAYIK hariç, 31 dosyanın da KAYIK dahil olmak üzere inceleme yapılmıştır. Raporda özellikle anlatılan olayların, dikkat edilmesi gereken önemli bazı bulgular tespit edilmiştir. 

         * Tablo birde anlatılan bulgularda dikkatimizi çeken olayların sadece beşinden söz etmeye çalışacağım.

         1- Maddi olmayan duran varlıklar

         2- Stoklar

         3- Hasılat

         4- İşletmenin Sürekliliği

         5- Belgelendirme, hususlarında eksik bulguların açıklaması yapılmıştır.

1- Maddi Olmayan Duran Varlıklar; inceleme raporunda % 10,34 oranında eksiklikler tespit edilmiş. Kuruluşların yapılan dosya incelemelerinde aşağıda zikredilen bulgulara rastlanılmıştır.

       · Belirlenen faydalı ömür tahminlerinin ve seçilen amortisman yöntemlerinin uygunluğunun sorgulanmaması.

       · Amortisman/itfa hesaplamalarının doğruluğunu test etmek amacıyla denetim prosedürü uygulanmaması.

       · Kıst amortisman yönteminin uygulanıp uygulanmadığının değerlendirilmemesi ve buna ilişkin varsa tespitlere yönelik yönetimden düzeltme talep edilmemesi.

       · Amortisman hesaplamalarında kalıntı değerin hesaplamaya dahil edilmemesinin değerlendirilmemesi.

       · Binaların, üzerine inşa edildikleri arsalardan ayrı olarak finansal tablolara yansıtılmamasına ilişkin gerekli çalışmaların ve düzeltme taleplerinin yapılmaması.

       · Muhasebeleştirme sonrası ölçümlerde seçilen politikanın ilgili maddi duran varlık sınıfının tamamına uygulanmamasının değerlendirilmemesi.

       · Yeniden değerleme artışlarının geçerli finansal raporlama çerçevesi hükümleri uyarınca muhasebeleştirilip muhasebeleştirilmediğinin kontrolüne yönelik denetim prosedürü uygulanmaması.

       · Marka, ticari başlıklar ve yayın hakları, lisans ve imtiyazlar gibi unsurların aktifleştirilmesinde, ilgili unsurların maddi olmayan duran varlık tanımı ve muhasebeleştirme kriterlerini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmemesi ve ilgili maddi doğrulama prosedürlerinin yeterli düzeyde olmaması.

       · Geri alım opsiyonu içeren sözleşmeler kapsamında yasal olarak sahipliğinin devredilmesine rağmen beklenen yararın işletmenin kontrolünde olduğu varlıkların finansal durum tablosu dışı bırakılması durumunun değerlendirilmemesi.

2-Stoklar ; Kurum tarafından 2019 yılı için tespit edilen bulguların % 6,03 finansal tablolara alınıp alınmadığına yönelik yapılan denetim çalışmalarında eksiklikler tespit edilmiştir.

       ·Stokların mevcudiyetine ve durumuna ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek amacıyla stokların tetkik edilmemesi ve test sayımlarının yapılmaması.

       ·Stok sayımı sonucu ulaşılan sonuçların ve kanaatlerin belgelendirilmemesi.

       ·Stoklara ilişkin iç kontrolün anlaşılmaması ve kontrol testlerinin uygulanmaması.

       ·Stoklara ilişkin muhasebe kayıtlarının doğruluğuna yönelik denetim prosedürlerinin uygulanmaması ve işletmenin nihai stok kayıtlarının stok sayım sonuçlarını doğru bir şekilde yansıtıp yansıtmadığına karar vermek için söz konusu kayıtlarla ilgili denetim prosedürlerinin uygulanmaması.

       ·Stokların net gerçekleşebilir değerinden sunulup sunulmadığına yönelik yeterli denetim prosedürlerinin uygulanmaması.

       ·Stokların sınıflandırılması ve sunumuna ilişkin belirlenen yanlışlıklara yönelik düzeltme taleplerinin bildirilmemesi.

3-Hasılat; tespit edilen bulguların %5,17' sinde hasılatın geçerli finansal raporlama çerçevesine uyulup uyulmadığı tespitinde, çalışmaların eksik olduğu ve aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

       · Hasılat kalemlerinin doğruluğunu ve tamlığını teyit etmek amacıyla denetim prosedürü uygulanmaması.

       · Dönem boyunca kaydedilen hasılata ilişkin yevmiye kayıtlarının ve düzeltmelerin test edilmemesi.

       · Finansman bileşeni içeren vadeli satışlarda; finansman bileşeninin hasılattan ayrı şekilde finansal tablolara alındığına ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek amacıyla denetim prosedürlerinin uygulanmaması.

       · Hasılatın muhasebeleştirilmesinin ve ölçümünün doğruluğuna ilişkin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde etmek amacıyla denetim prosedürü uygulanmaması.

       · Finansal tablolar için önemli hesap kalemi olan hasılat tutarının doğru dönemlere kaydedilip kaydedilmediğinin tespit edilmesi için denetim prosedürü uygulanmaması.

       · Hasılatın muhasebeleştirilmesinde hile riskinin bulunduğu varsayımıyla hangi tür hâsılatın, hâsılat işlemlerinin veya yönetim beyanlarının hile kaynaklı “önemli yanlışlık” risklerine sebep olabileceğinin değerlendirilmemesi.

       · İlişkili taraflarla gerçekleştirilen satışların piyasa şartlarında gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespitine yönelik herhangi bir çalışmanın yapılmaması.

4-İşletmenin Sürekliliği; 2019 inceleme raporunda tespit edilen bulguların, %3,97'sinde işletmenin sürekliliği yönünden, yeterli denetim kanıtlarının uygulanmasının yapılmadığı, bu hususta denetim çalışmalarında eksiklikler tespit edilmiştir.

 

       · İşletmenin sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartlarla ilgili önemli bir belirsizliğin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesine yönelik risk değerlendirme prosedürlerinin uygulanmaması.

       · Denetlenen işletmenin cari ve önceki dönem finansal tabloları arasındaki ciddi farkların, finansal oranlarda görülen önemli bozulmaların işletmenin sürekliliğini etkileyip etkilemediğinin değerlendirilmemesi.

       · İşletme yönetiminin işletmenin sürekliliğine yönelik olarak finansal tablo tarihinden itibaren en az on iki aylık dönemi kapsayacak şekilde ayrı bir değerlendirme yapmamasına karşılık işletmenin sürekliliği esasının amaçlanan kullanımı hakkında yönetimle müzakere yapılmaması ve işletme yönetiminden böyle bir değerlendirme yapılmasının talep edilmemesi.

       · İşletmenin sürekliliğini devam ettirme kabiliyetine ilişkin ciddi şüphe oluşturabilecek olay veya şartların varlığına rağmen bu olay ve şartların finansal tablolarda yeterli bir şekilde açıklanıp açıklanmadığı ile bir bütün olarak finansal tablolara etkisine yönelik yeterli değerlendirmenin yapılmaması.

5- Belgelendirme; yapılan incelemelerde finansal tabloların, denetime ilişkin % 3,10 değerinde tespit edilen bulguların, çalışma kağıtlarının ve denetim dosyasının hazırlanması ile ilgili eksikliklerin tespiti yapılmıştır.  

       · Çalışma kağıtları hazırlanırken denetim çalışmasını kimin yürüttüğü, ilgili çalışmanın ne zaman tamamlandığı, yürütülen çalışmayı kimin gözden geçirdiği, ilgili gözden geçirmenin tarih ve kapsamı bilgilerinin yer almaması.

       · Denetim dosyasının ve çalışma kağıtlarının hazırlanmasında genellikle matbu formların kullanılması ve işletme özelinde bilgilere ve çalışmalara yer verilmemesi.

       · Çalışma kâğıtlarının, söz konusu denetimle daha önceden hiçbir bağlantısı bulunmayan tecrübeli bir denetçinin anlayabilmesine olanak sağlayacak şekilde hazırlanmaması.

       · Çalışma kâğıtlarının denetim dosyasında birleştirilmemesi ve denetçi raporu tarihinden sonra nihai denetim dosyasının oluşturulmasına yönelik idari sürecin zamanında (azami 60 gün) tamamlanmaması.

SONUÇ OLARAK; Kurum tarafından yapılan 2019 yılı inceleme raporunda, seçilen on beş maddelik dosyaların incelenmesi yapılıp, kamuoyuna bilgiler verilmiştir. Kanaatimce bu bağlamda; Bağımsız Denetimin kalitesini daha da arttırmak için ileriki zamanlarda incelemenin boyutları daha da artacağını, aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi;

 

şuana kadar yapılan incelemelerde; "faaliyet izni iptal edilen" Bağımsız Denetçinin olmadığına, sadece 2019 yılında 22 BDK incelenen raporlarda "ikaz" aldığını. 38 BDK' nında "Uyarı" aldıklarını, yine ilgili raporda 2019 yılında 9 denetçinin "Faaliyet izninin askıya" alındığı ve toplamda 2019 yılında; Bağımsız Denetim Kuruluşlarına: 2.117.695.-TL. İdari Para Cezası kesildiği raporun ilgili tablosunda açıklanmıştır.

Kaynak: KGK 2019 Yıllık İnceleme Raporu.

31.12.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM