Ahmet AĞAR
Sosyal Güvenlik Müşaviri
agarahmet@turmob.org.tr
İSTİRAHATLI OLAN İŞÇİLERİN İŞYERİNDE
ÇALIŞMADIKLARINI BİLDİRMEYEN İŞVERENLERE İDARİ PARA CEZASI GETİRİLDİ
Tarih: 17.05.2010
I- GİRİŞ:
12 Mayıs 2010 tarihli Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İstirahatli
Olan Sigortalıların İşyerinde Çalışmadıklarına Dair Bildirimin İşverenlerce
Sosyal Güvenlik Kurumu’na Gönderilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”
ile getirilen yeni bir hükme göre, bundan böyle hasta olup doktora giden ve
istirahat (rapor) alacak olan işçilerin istirahatlı oldukları sürelerde
işyerinde çalışmadıkları, işverenleri tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na
elektronik ortamda (internet) kanalıyla gönderilecektir.
Söz konusu tebliğe göre
işverenlerce;
- 10 günden kısa süreli
istirahatlarda istirahatın bittiği günü takip eden 5 iş günü içinde,
- 10 gün ve daha uzun süreli
istirahatlarda ise 10’ar günlük sürelerin bittiği günü takip eden 5 iş günü
içinde,
- Son 10 günlük süreden arta kalan
istirahat süresinin bittiği günü takip eden 5 iş günü içinde,
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun
www.sgk.gov.tr internet adresindeki İŞVEREN
menüsünden,
“Çalışılmadığına Dair Bildirim İşlemleri” GİRİŞ” bölümünde yer alan bilgiler
kaydedilmek suretiyle sigortalılarca hak edilen istirahat süresinin elektronik
ortamda Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesi zorunludur.
II- İŞÇİLERİN İSTİRAHATLI OLDUKLARINA İLİŞKİN
BİLDİRİMİN 5 İŞ GÜNÜ İÇİNDE
GÖNDERİLMEMESİ HALİNDE UYGULANACAK CEZALAR :
12.05.2010 tarihinden itibaren yürürlüğe giren
tebliğe göre, sigortalıların istirahat süresini takip eden 5 iş günü
içinde elektronik ortamda Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmeyen işverenlere,
asgari ücretin iki katı tutarında, bu bildirimin yapılmaması halinde ise
asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.
III- KANUNSUZ SUÇ VE CEZA OLAMAZ, OLMAMALIDIR:
5510 Sayılı Kanunda, işçilerin istirahatlı
oldukları sürelerde işyerinde çalışmadıkları günlerin işverenleri tarafından
Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirmesi gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm
bulunmamaktadır. Ayrıca, aynı Kanunun, İdari Para Cezalarını düzenleyen 102.
maddesinde de böyle bir “CEZA” türü yer almamıştır. Kanunda olmamasına
rağmen, tebliğ ile sigortalıların istirahat
süresini takip eden 5 iş günü içinde ve hem de elektronik ortamda Sosyal
Güvenlik Kurumuna bildirmeyen işverenlere, asgari ücretin iki katı tutarında,
bildirimin hiç yapılmaması halinde ise asgari ücretin beş katı tutarında idari
para cezasının uygulanması, hukukun temel ilkesi olan “kanunsuz suç ve
ceza olamaz” genel prensibine aykırı bir uygulama olduğu kanısındayım.
Öte yandan, Tebliğin dayanağı olan 5510 sayılı
Kanunun 100. maddesi, Kuruma, bilgi ve belge isteme hakkı, bilgi ve belgelerin
Kuruma verilme usulü ile ilgili gerekli düzenlemeler yapma yetkisi verilmiştir.
Ancak tebliğe dayanak yapılan 100. maddeye göre, Kuruma verilecek söz konusu
belgelerin geç verilmesinden veya hiç verilmemesinden dolayı Kuruma herhangi bir
CEZA tayın ve tespit yetkisi tanınmamıştır.
Ayrıca, istirahatlı
olan işçilerin resmi kuruluşlara ait sağlık tesisleri veya işyeri hekimlerince
düzenlenmiş istirahat raporu, Eksik Gün Bildirim Formu (Ek- 10)
ekinde Kuruma verilmesi zorunlu olduğundan, sigortalının kaç gün istirahatlı
olduğu, kaç gün geçici iş göremezlik ödeneği hak ettiği zaten Kurumda
mevcuttur. Hal böyle iken, yani Kuruma başka bir zorunluluk nedeniyle verilmiş
olan işçinin istirahat raporunun, 10 ar günlük dilimler halinde tekrar Kuruma
gönderilmesine ilişkin getirilen bu zorunluluk, muhasebeci- mali müşavirlerin
gereksiz zaman israfına ve işverenlerin de astronomik cezalar ödemesine
yol açacaktır.
Cezalar, meydana gelecek muhtemel bir zararı veya
bir hak kaybını önlemeye matuf olarak düzenlenmeli ve bu düşünceyle
getirilmelidir. Oysa ki, başka bir zorunluluk gereği SGK’ya verilmesi mecburi
olan, işçinin istirahat raporunun 5 iş günü içinde ikinci bir defa
gönderilmemesi durumunda hiç kimsenin bir hak kaybına uğraması söz konusu
olmayacaktır.
IV- SONUÇ:
Bahse konu Tebliğ ile yapılan yeni
düzenlemeye göre, 12.05.2010 tarihinden itibaren hasta olup doktora giden ve
istirahat (rapor) alacak olan işçilerin istirahatlı oldukları sürelerde,
işyerinde çalışmadıklarını, işverenleri tarafından istirahat süresini takip eden
5 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na elektronik ortamda
(internet) kanalıyla bildirmeleri
ZORUNLUDUR.
Bu bildirimi belirtilen süre içerisinde yapmayan işverenlere asgari ücretin
iki katı, bildirimin hiç yapılmaması
halinde ise asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası
uygulanacaktır.
Sonucu önceden belli olan ve kanunda olmamasına
rağmen ilgili tebliğ ile getirilen bu yeni uygulama, işverenlerin büyük cezalar
ödemeye ve muhasebeden sorumlu olanlarında de çok ciddi sıkıntı çekmelerine yol
açacaktır.
İstirahatli (Raporlu) işçinin SGK'ya bildirilmesi bölümüne
ulaşmak için tıklayınız.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)