YAZARLARIMIZ
Ahmet Gündüz
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Marka & Patent Vekili
agunduz@agdenetim.com



2023 Yılında Tutulacak Defterler ve Defter Tasdik Hadleri

19/12/2012 Tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 01.12.2013 tarih ve 28838 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan TİCARİ DEFTERLERE İLİŞKİN TEBLİĞE göre; “GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Gerçek kişi tacirlerden Vergi Usul Kanununa göre ikinci sınıf tüccar sayılanlar,  yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar bu Tebliğde sayılan defterler yerine mezkûr Kanun hükümlerine uygun olarak işletme hesabı esasına göre defter tutabilirler.”  Der. Bu tebliğ nedeniyle VUK 177 Hadlerini aşmayanlar İşletme Defteri tutabileceklerdir.

2021 Yılı Brüt Satışları 4 Milyon TL ve üstü olan mükellefler 1.1.2023 tarihinden itibaren E-Defter kullanmak zorundadırlar. Ayrıca 2021 Yılında 4 Milyon TL Brüt satışları  Milyon satış yapan  mükellefler de 01.07.2022 tarihinden itibaren E-Fatura, E-ARŞİV Fatura düzenlemek zorundadırlar.

Bu Mükellefler 2023 yılı için kağıt ortamında YEVMİYE ve DEFTERİ KEBİR defteri tasdik ettirmezler. Diğer defterlerini  türüne göre mutlaka tasdik ettirmek zorundadırlar. (Envanter Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Damga Defteri gibi)

Ayrıca İşletme Hesabı Esasına göre defter tutmak zorunda olanlar DBS Defter Kayıt Beyan Sisteminden bilgilerini kaydedecekleri için ayrıca kağıt ortamında İşletme Defteri tutmayacaklardır.

Serbest Meslek Kazanç Mükellefleri DBS Defter Beyan Kayıt Sistemini kullanmak zorundadırlar. Bu nedenle 2023 yılında ayrıca kağıt ortamında Serbest Meslek Defteri tutmayacaklardır.

2022 yılı için Yeniden Değerleme Oranı % 122,93 olarak belirlenmiştir.

2023 Yılında uygulanacak VUK 177.Maddesindeki hadler bakanlık tarafından henüz bir belirleme yapılmamıştır. Söz konusu tebliğ genellikle Aralık ayının ilk haftası yayımlanmaktadır. Bu tebliğ uygulaması 2023 Yılı içinde olacak olup, 2024 Yılında tutulacak defterlerin tutarını belirlemektedir.

Bu nedenle 2023 yılında tutulacak Defterler için 2022 Yılı için geçerli olan VUK 177.Maddesindeki tutarlar dikkate alınacaktır. 21 Aralık 2021 tarih ve 31696 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 534 Sayılı Tebliğle 2022 Yılında uygulanacak hadler belirlenmiştir. Buna göre, VUK 177. Maddesine göre Birinci Sınıf Tacirler;

1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 534 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2022'dan itibaren 400.000 -TL veya satışları tutarı 534 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2022'dan itibaren 570.000 TL’yi aşanlar,

2. Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 534 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2022'dan itibaren 200.000 –TL Lirayı aşanlar;

3. 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 534 Sıra No.lu V.U.K Genel Tebliği ile 1.1.2022'dan itibaren 400.000 -TL lirayı aşanlar;

4. Her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.);

5. Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.);

6. İhtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler.

Buna göre; VUK 177.Maddesi Hadleri aşağıdaki şekilde oluşmaktadır. 

(2023 Yılı Defter Tasdik Hadleri aşağıdaki gibidir.)

                                            Alış Tutarı                        Satış Tutarı    
1.nci Bentteki Sınırlar;       400.000 TL,                       570.000 TL     

2.nci Bentteki Sınırlar;       Gayri Safi Hasılatı             200.000 TL        

3.ncü Bentteki Tutarlar;     1+2 Beraber Yapanlar       400.000 TL      

                                        

ALIŞ TUTARI

% 20 DÜŞÜK

% 20 YÜKSEK

SATIŞ TUTARI

% 20 DÜŞÜK

% 20 YÜKSEK

1.nci Bentteki Sınırlar;  

400.000

320.000

480.000

5700.000

456.000

684.000

2.nci Bentteki Sınırlar;

 

 

 

200.000

160.000

240.000

3.ncü Bentteki Tutarlar;

 

 

 

400.000

320.000

480.000

Bir hesap döneminin iş hacmi  VUK. 177. Maddesine göre belirlenen hadlerden % 20‘yi aşan bir nispette fazla olursa veya Arka arkaya 2 dönemin iş hacmi belirlenen hadlere nazaran % 20′ye kadar bir fazlalık gösterirse bu şartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden başlayarak I. sınıfa geçerler.(VUK md.180)

1-SINIF DEFTERLERİNE GEÇİŞ:

Alışları Bakımından; 2021 ve 2022 Yılında 400.000 % 20 artış = 80.000 TL altında bu tek bir yıl veya 2021 ve 2022 yılının toplamında 80.000 TL artmış olabilir. Yani Alışları 320.000 ile 480.000 TL arasında ise ve artış toplamı her iki yıl 80.000 TL geçmiyor ise, işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer Alışları Her iki yıl (2021-2022 yılında) 4228.000 TL aşıyor ise, Bilanço Esasına göre Defter tutacaktır.

Satışları Bakımından; 2021 ve 2022 Yılında 570.000 % 20 artış= 114.000 TL’dir. Bu artış tek bir yıl veya 2021-2022 yılının toplamında ise, 2023 Yılında işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer tek bir yıl veya Her iki yıl (2021-2022 yılında) 456.000 TL’nin altındaysa ve artış toplamı he iki yıl 114.000 TL geçmiyor ise, İşletme Defteri tutabileceklerdir. Eğer Satışları Her iki yıl (2021 ve 2022 yılında) 312.000 TL’yi aşıyor ise ve artış toplamı her iki yıl 52.000 TL geçiyor ise, Bilanço Esasına göre Defter tutacaktır.

Gayrisafi Hasılat Bakımından; 2021 ve 2022 Yılında 200.000 % 20 artış= 40.000 TL’dir. Bu artış tek bir yıl veya 2020, 2021 ve 2022 yılının toplamında ise, 2023 Yılında işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer tek bir yıl veya Her iki yıl (2021 ve 2022 yılında) 160.000 TL’nin altındaysa veya artış toplamı he iki yıl 40.000 TL geçmiyor ise, İşletme Defteri tutabileceklerdir. Eğer Satışları Her iki yıl (2017-2018 yılında) 160.000 TL’yi aşıyor ise ve artış toplamı her iki yıl 40.000 TL geçiyor ise, Bilanço Esasına göre Defter tutacaktır.

Bir hesap döneminin iş hacmi VUK. 177. Maddesine göre belirlenen hadlerden % 20‘yi aşan bir nispette düşük olursa veya Arka arkaya üç dönemin iş hacmi belirlenen hadlere nazaran % 20′ye kadar bir düşüklük gösterirse bu şartların tahakkukunu takip eden hesap döneminden başlayarak, II. sınıfa geçebilirler: (VUK md.179)

2.SINIF İŞLETME DEFTERİNE DÖNÜŞ :

Alışları Bakımından; 2020, 2021 ve 2022 Yılında 400.000 % 20 azalış = 80.000 TL altında bu tek bir yıl veya 2020, 2021 ve 2022 yılının toplamında 80.000 TL azalış olabilir. Yani Alışları 320.000 TL’nin altındaysa ve azalış toplamı her üç yılda toplam 80.000 TL geçiyor ise, işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer Alışları Her üç yıl (2020, 2021 ve 2022 yılında) 320.000 TL’nin üstünde ise ve Azalışları 80.000 TL’nin altında ise Bilanço Esasına Göre Defter tutmaya devam edeceklerdir.

Satışları Bakımından; 2020, 2021 ve 2022 yılında 570.000 % 20 azalış=114.000 TL’dir. Bu Azalış tek bir yıl veya 2020, 2021 ve 2022 yılında toplamında ise 2023 Yılında işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer tek bir yıl veya Her üç yıl (2020, 2021 ve 2022 yılında) 684.000 TL’nin üstündeyse veya azalış toplamı her üç yıl 114.000 TL geçmiyor ise, Bilanço Esasına göre Defter tutmaya devam edeceklerdir.

Gayrisafi Hasılat Bakımından; 2020, 2021 ve 2022 Yılında 200.000 x % 20 azalış = 40.000 TL’dir. Bu azalış tek bir yıl veya 2020-2021-2022 yılının toplamında ise, 2023 Yılında işletme hesabı esasına göre defter tutabilir. Eğer tek bir yıl veya üç yıl (2020-2021-2022 yılında) 240.000 TL’nin üstündeyse ve azalış toplamı her üç yıl 40.000 TL geçmiyor ise, Bilanço Esasına göre Defter tutacaktır.

2023 YILINDA TUTULACAK DEFTERLER

A-GELİR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN;

1)-Bilanço Esasına Göre Tutulacak Defterler  (Gerçek Kişiler);

a)-Yevmiye Defteri

b)-Defteri Kebir

c)-Envanter Defteri 

2)-Kollektif ve Komandit Şirketler;
a)-Yevmiye Defteri

b)-Defteri Kebir

c)-Envanter Defteri

d)-Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri (Ticari Defter Tebliği Madde -5/2) 

3)-İşletme Hesabı Esasına Göre Tutulacak Defter;

a) İşletme Hesabı Esasına göre defter tutmak zorunda olanlar DBS Defter Kayıt Beyan Sisteminden bilgilerini kaydedecekleri için ayrıca İşletme Defteri tutmayacaklardır.

4)-Serbest Meslek Erbabının Tutacağı Defter;

a) Serbest Meslek Erbabları DBS Defter Beyan Kayıt Sistemini kullanmak zorundadırlar.  Bu nedenle ayrıca Serbest Meslek Defteri tutmayacaklardır.

TUTULACAK DİĞER DEFTERLER;

Tutulacak defterler yukarıda sayılanlar dışında 213 sayılı Vergi Usul Kanununu hükümlerine göre  faaliyetleri nedeniyle aşağıdaki defterler de tutulması gereken diğer defterler şunlardır:  

- İmalat defteri,

- kombine imalatta imalat defteri,

- bitim işleri defteri,

- yabancı nakliyat kurumlarının hâsılat defteri,

- ambar defteri,

- çiftçi işletme defteri, Tutulmak zorundadır.

B-KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİ İÇİN;

1- ANONİM ŞİRKETLER VE SERMAYESİ PAYLARA BÖLÜNMÜŞ KOMANDİT ŞİRKETLER:

a) Yevmiye Defteri

b) Defteri Kebir

c) Envanter Defteri

d) Yönetim Kurulu Karar Defteri

e) Pay Defteri

f) Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

g) Damga Vergisi Defteri

Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

2-LİMİTED ŞİRKETLER:

a) Yevmiye Defteri

b) Defteri Kebir

c) Envanter Defteri

d) Pay Defteri

e) Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

- Limited şirketlerde halen kullanılmakta olan ortaklar kurulu karar defterlerinde yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla, genel kurul toplantı ve müzakere defteri olarak kullanılmaya devam olunabilir. (Ticari Defter Tebliği Geçici Madde -3/2)

- Mevcut durumda kullanılmakta olan, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla ve bu Tebliğde belirtilen bilgilerden eksik olanların yazılması suretiyle açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari defter tebliği Geçici Madde -3/1)

- LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLER KURULU DEFTERİ HAKKINDA AÇIKLAMA:

(Bu defterin tutulması zorunlu değildir. Bu defteri tutmak istemeyenler; Limited şirkette aldıkları kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydetmek zorundadırlar. Limited şirketlerde müdür veya müdürler kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir müdürler kurulu karar defteri de tutulabilir. Müdürler kurulu karar defterinin tutulması halinde açılış ve kapanış onayları dahil olmak üzere yönetim kurulu karar defterine ilişkin hükümler uygulanır. Kararların genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilmesi halinde Ticari Defterler Tebliğinin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hususların yazılması zorunludur. Ayrı bir müdürler kurulu karar defteri tutulması halinde müdür veya müdürler kurulu kararları genel kurul toplantı ve müzakere defterine kaydedilemez.

3-DERNEK VE VAKIFLARIN İKTİSADİ İŞLETMELERİNİN TUTACAĞI DEFTERLER

(Ticari Defter Tebliği Md.5/4)

a) Yevmiye Defteri

b) Defteri Kebir

c) Envanter Defteri

4-KOOPERATİFLERİN TUTACAĞI DEFTERLER:

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan kooperatifler ile bunların üst kuruluşları aşağıdaki defterleri tutacaktır.

a) Yevmiye Defteri

a) Defter-i Kebir

b) Envanter Defteri

c) Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri

d) Yönetim Kurulu Karar Defteri

e) Pay Defteri

DEFTERLERİN TASDİK ZAMANI:

Gerek VUK Md.221 gerekse TTK Md.64 hükümlerine göre:

1. Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda (Normal hesap dönemleri için ARALIK AYI);

2. Hesap dönemleri Maliye Bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda;

3. Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler işe başlama, sınıf değiştirme ve yeni mükellefiyete girme tarihinden önce; vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak on gün içinde;

4. Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce.

TASDİK YENİLEME (ARA TASDİK)                                                                                            

(VUK MD. 222 ve TİCARİ DEFTER TEBLİĞİ MADDE 17-18) :

Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler bu dönemin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.

ARA TASDİK (TASDİK YENİLEME) YAPILABİLECEK DEFTERLER:

1-Yevmiye defteri,

2-Defteri kebir,

3-Envanter defteri

4-A.Ş Yönetim Kurulu Karar Defteri

KAPANIŞ ONAYI (TASDİKİ) (TTK MD 64/ 3, 5 ) :

1)- YEVMİYE DEFTERİ, (İzleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar normal hesap dönemleri için HAZİRAN AYI Sonu)

2)-Anonim Şirket Yönetim Kurulu KARAR DEFTERİ, (İzleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar normal hesap dönemleri için OCAK AYI Sonu)

Yukarıdaki defterler dışındaki defterlerin kapanış tasdiki YAPTIRILMAZ.

3)E-Defter tutan mükellefler, 2018 yılı içerisinde E-Deftere geçtiler ise, 1 ay içerisinde mevcut defterlerini kapanış tasdikini yaptırmak zorundadırlar.

4)E-Deftere 1.1.2019 tarihinde geçecek mükellefler ise 2018 Yılı Kapanış tasdiklerini HAZİRAN-2018 tarihine kadar yaptırabileceklerdir. Ancak 2019 OCAK E-Defterlerini 30 NİSAN 2019 sonuna kadar Mali Mühür ile onaylamak zorundalar. Ayrıca 2019/Ocak Dönemi E-Defteri Beratlarını E-Defter sistemine  30 NİSAN 2019 tarihi gün sonuna kadar yüklemek zorundadırlar.

E-DEFTER KULLANAN MÜKELLEFLERDE DEFTER TASDİKİ:

2021 Yılı Brüt Satışları 4 Milyon TL ve üstü olan mükellefler 1.1.2023 tarihinden itibaren E-Defter kullanmak zorundadırlar. Ayrıca 2021 Yılı Brüt satışları 4 Milyon ve üstü mükellefler de 01.07.2022 tarihinden itibaren E-Fatura, E-ARŞİV Fatura düzenlemek zorundadırlar.

Bu Mükellefler 2023 yılı için kağıt ortamında YEVMİYE ve DEFTERİ KEBİR defteri tasdik ettirmezler. Diğer defterlerini  türüne göre mutlaka tasdik ettirmek zorundadırlar. (Envanter Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Damga Defteri gibi)

Vergi Mükelleflerine ve Meslek Camiamıza sunarız.

07.12.2022

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)


MuhasebeTR mobil uygulamamız yayında; mevzuat değişiklikleri anında cebinde!..

>> Apple Store hemen indir.

>> Google Play hemen indir.

GÜNDEM