BASINDAN YAZILAR
Aylık Prim Bildirimiyle İlgili ÖZEL DURUMLAR / Şevket Tezel - MuhasebeTR

Aylık Prim Bildirimiyle İlgili ÖZEL DURUMLAR / Şevket Tezel

Dünden Yarına Engelli Çalışanların Emeklilik Koşulları (2)

 

 

Vergi İndirim Belgesi Kalkıyor mu?

Yeni dönemde ilgi çekici olan bir nokta olarak, sakatlıktan dolayı Maliye aracılığıyla verilen vergi indirim belgesi aranmaksızın SGK’ca yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında yapılacak muayene ve tetkikler sonucu en az yüzde 40 çalışma gücü kaybının SGK Sağlık Kurulu’nca da onaylanması durumunda çalışma gücü kaybına dayanarak emeklilik yolunun açılmış oluşudur.

Bunun yanında 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olanların, bu tarihten önce veya sonra vücutça engeli nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olmaları yoluyla özürlü emekliliğine de hak kazanmış olmaları uygulaması devam edecek.

1 Ekim 2008 tarihinden önce sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananlardan yaşlılık aylığı bağlananların aylıklarının kesilmesi ve tekrar bağlanmasında eski hükümler geçerli olmaya devam edecek.

Vergi indirim hakkının tanınmasında olduğu gibi SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücü kaybının saptanmasında da 16.07.2006 tarihli ve 26230 sayılı RG’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik esas alınacak.

 

Vergi İndirim Belgesi Alma Yöntemi

Vergi indirim belgesinden yararlanmak isteyen engelli çalışanlar işyerlerinden alacakları hizmet erbabı olduklarını gösterir belgenin yanında nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğrafla ildeyseler, Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız vergi dairesi bulunan bir ilçedeyseler Vergi Dairesi Müdürlüğüne, diğer ilçelerde Mal Müdürlüklerine başvurarak bu birimlerin sevk edeceği yetkili bir sağlık kuruluna kararına dayanarak bu haktan yararlanabiliyorlar. İlk urul raporuna itiraz hakkı mevcut ve bu haktan yararlanarak başka bir hastanede yeniden muayene olmak için bulunulan ilin sağlık müdürlüğüne başvurulması gerekiyor.

 

Bağ-Kur’lular da Artık Özürlülükten Emekli Olabilecek

4/b (Bağ-Kur) sigortalılarından ilk defa sigortalı olduğu tarihten önce malûl olduğu için malûllük aylığı bağlanmayanlar,  çalışma gücü kaybı yüzde 40 ila yüzde 59 arasında olanlar bu gerekçelerle 1 Ekim 2008 tarihinden sonra tahsis talebinde bulunmaları durumunda aşağıdaki şartlarda 4/b sigortalılığı kapsamına konulan özürlü emekliliğinden yararlanabilecekler.

4/b sigortalılarının emekli aylığı için sigortalılığa esas faaliyete son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra matbu tahsis talep dilekçeyle yazılı istekte bulunmaları gerekiyor. 4/b sigortalılarının kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması da zorunlu. Özürlü emekliliği eski-yeni Bağ-Kur’luları kapsıyor.

 

 

Çalışma Gücünde Kayıp Oranı

%60 ve daha çok olanlar

%50 – %59 arası olanlar

%40-%49 arası olanlar

15 yıl, 3 bin 960 gün

16 yıl, 4 bin 320 gün

18 yıl, 4 bin 680 gün

 

 

Engelli 4/c Sigortalılarının (Memurların) Emeklilikleri Kolaylaştı

Mevcut düzenlemelere göre memurların özürlülükten 15 yılla emekli olmaları için ya memuriyete sakat kadrosundan girmiş olmaları veya göreve girişlerinde Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak alınmış ve sakatlık oranının en az yüzde 40 olduğuna ilişkin raporlarının olması gerekiyordu. Bu şartlara sahip olmayanlar özürlülük dereceleri ne olursa olsun 15 yılla emeklilikten yararlanamıyorlardı.

5510 sayılı Kanunla bunlara ek olarak, 1 Ekim 2008’den önce Emekli Sandığı’na tabi olarak göreve başlamış olan 4/c sigortalılarından en az yüzde 40 oranında doğuştan özürlü olduklarını belgeleyenler de 15 yıl hizmetleri de varsa 1 Ekim 2008’den itibaren emekli olabilecekler.

5510 sayılı Kanunla, doğuştan olmayan nedenlerle çalışma gücündeki kayıp oranı yüzde 50 ila yüzde 59 arasında olanlar 16 yıl (5 bin 760 gün) hizmetle; yüzde 40 ila yüzde 49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar ise 18 yıl (6 bin 480) hizmetle emekli olabilecekler.

 

İŞVERENLER İÇİN ÇALIŞMA HAYATI

Aylık Prim Bildirimiyle İlgili Özel Durumlar

 

Aylık prim ve hizmet belgelerinden;

  • Toplu iş sözleşmeleri uyarınca geriye yönelik olarak ödenmesine karar verilen ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki olanlarının, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihi,
  • Bir aydan fazla istirahat alan sigortalılara SGK’ca ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin yanı sıra istirahatlı bulunulan süre için işverenlerince toplu iş sözleşmesine dayanılarak ücret ödenmesi hâlinde, bu ücretlere ilişkin ek nitelikteki olanlarının istirahat süresinin sona erdiği tarihi,
  • 4857 sayılı İş Kanununa istinaden ve geçersiz nedenle feshe ilişkin olarak iş mahkemelerince veya özel hakem tarafından verilen kararların tebliğinden sonra, on iş günü içinde sigortalı, işe başlamak üzere işverene başvurduğu takdirde, iş mahkemeleri veya özel hakemlerce verilen karar uyarınca ödenmesine karar verilen ücretlere ilişkin ek nitelikte olanlarının, kesinleşen mahkeme kararının sigortalıya tebliğ edildiği tarihi izleyen onuncu iş gününü,

 

izleyen ay/dönemin, işyerinin özel nitelikte olması halinde 23 üne, resmi nitelikte olması halinde ise 7’sine kadar, SGK’ya, e-Sigorta kanalıyla gönderilmesi gerekiyor.

 

Bu tür çalıştırma hallerinde de normalde olduğu gibi işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini yalnızca 1 sigortalı çalıştırıyorlarsa isteğe bağlı olarak, 2 ve daha fazla işçi çalıştırıyorlarsa zorunlu olarak e-Sigorta ile göndermeleri gerekiyor.

 

Zorunlu tutulduğu halde, cari aylara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin e-Sigorta kanalıyla gönderilmemesi halinde söz konusu belge kâğıt ortamında yasal süresi içinde SGK’ya verilse dahi,

 

  • Belgenin asıl olması halinde aylık asgarî ücretin iki katını geçmemek kaydıyla belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgarî ücretin beşte biri tutarında,
  • Belgenin ek olması halinde, aylık asgarî ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgarî ücretin sekizde biri tutarında,

            idarî para cezasıyla karşılaşılabilecek.

(Sözcü Gazetesi | 17.10.2008)

GÜNDEM