BASINDAN YAZILAR
SGK’nın Prim Erteleme Uygulamasında Püf Noktalar / İsa Karakaş - MuhasebeTR

SGK’nın Prim Erteleme Uygulamasında Püf Noktalar / İsa Karakaş

SGK’nın prim erteleme ve asgari ücret desteğine ilişkin hükümlerini de içeren Torba (6770 sayılı T.C Emekli Sandığı Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair) Kanun, 27 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.


PRİM ERTELEME KAPSAMINA HANGİ İŞVERENLER GİRİYOR?

Torba Kanun’a göre 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenleri 2016 Aralık ayı ile 2017 Ocak ve Şubat ayları için SGK prim borçları belirli şartların varlığı halinde erteleniyor.

Bu Kanun, işverenlerin borcunun ertelenmesine imkan verdiğinden asgari ücret desteğinden yararlanmakta olan 5018 sayılı Kanun’un II, III ve IV sayılı cetvellerinde yer alan kamu kurumlarına ait işyerlerinin borçları ertelenmeyecek. Dolayısıyla mahiyet kodu 2 ve 4 olan işveren, bu uygulamadan yararlanacak. Mahiyet kodu 1 ve 3 olan kamu kurumlarına ait işyerlerinin borçları erteleme hükümlerinden faydalandırılmayacak.

Bu bağlamda mahiyet kodu 2 ve 4 olan kamu kuruluşlarına ait işyerlerinin erteleme hükümlerinden yararlanması mümkün bulunmuyor. Ertelenecek borç türü kapsamına sadece 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarına ilişkin sigorta prim borçları giriyor.

SGK tarafından takip ve tahsil görevi verilen;

  • İşsizlik sigortası primleri ve
  • Damga vergisi gibi diğer alacaklar erteleme kapsamına girmiyor.

SGK’NIN PRİM ERTELEME KOŞULLARI

Ertelemeye esas tutar, asgari ücret desteğine esas gün sayısının X (60 TL günlük SPEK tutarı x % 34.5) günlük 20.70 TL ile çarpımı sonucu bulunacak.

Dolayısıyla erteleme kapsamına giren aylarda ödenecek sigorta pirimi tutarının desteğe esas gün sayısının günlük 20.70 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutardan az olması halinde ödenecek sigorta prim borcuna kadar erteleme yapılacak. Erteleme 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat ayları ile sınırlı olduğundan diğer cari ayların primlerinin yine yasal süresinden Kurumun hesaplarına yatırılması gerekiyor.

2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarında sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerden yararlanabilmek için 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarında erteleme kapsamı dışında kalan sigorta primi borçlarının, ilişkin oldukları ayları takip eden ayın sonuna kadar yasal süresi içinde Kuruma ödenmesi gerekiyor. Bu durumda erteleme kapsamı dışında kalan sigorta primi borçlarının, ilişkin oldukları ayları takip eden ayın sonuna kadar ödenmemesi halinde 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarında sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanılması mümkün bulunmayacak.

Bununla birlikte; erteleme kapsamına giren 2016 Aralık ayına ait sigorta prim tutarının 31 Ekim 2017’ye, 2017 Ocak ayına ait sigorta prim tutarının 30 Kasım 2017’ye, 2017 Şubat ayına ait sigorta prim tutarının ise 26 Aralık 2017’ye kadar ödenmesi gerekmekle birlikte, erteleme kapsamına giren sigorta primi borçları yukarıda belirtilen tarihlere kadar ödenmese bile 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarında sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden usulüne uygun yararlanılmış sayılacak. Ancak ertelenen sigorta primlerinin belirtilen sürelerin sonuna kadar ödenmemesi halinde bahse konu borçlar ödenmediği sürece 2017 Eylül ayından itibaren teşvikli bildirge düzenlenemeyecek.

Bu durumda, bahse konu borçların tamamının ödenmesi halinde yasal verilme süresi sona ermemiş ilk aylık prim ve hizmet belgesinden başlanılarak sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanabilecekler.


ERTELEMEYE İLİŞKİN ÖZELİKLİ DURUMLAR

Ertelemesi yapılan sigorta prim tutarının tahakkuk fişinde gösterilmesi mümkün olmadığından sigorta priminin ödemesi için bankaya gidildiğinde ertelenen kısım hariç, varsa ödenmesi gereken sigorta primi ile işsizlik sigortası primi ve damga vergisi tutarı ödenecek.

Erteleme kapsamındaki prim borçlarının vadesinden önce ödenmek istenilmesi halinde işverenin bağlı bulunduğu üniteye müracaat etmesi üzerine ilgili ünitece ertelenen borcunun ödenebilmesi hususunda programlarda gerekli değişiklik yapılarak ertelenen borcun vadesi gelmeden ödenmesi sağlanacak.

Erteleme kapsamına giren aylar itibariyle ihale konusu veya özel nitelikteki inşaatını bitiren işverenin, asgari işçilik konusunda yapılacak olan araştırma veya inceleme sonucunda tespit edilen ve erteleme kapsamındaki aya mal edilen fark işçilik borcunun, herhangi bir sigortalının çalışmasına dayanmadığı dikkate alınarak, ertelenen prim borcunun kapsamına dahil edilmemesi gerekiyor.


YANLIŞ TAHAKKUK VE PRİMİN ÖDENMİŞ OLMASI DURUMU

İşveren, bankaya gittiğinde öncelikle ertelenmemiş primlerini görecek ve ödeyecek. Bu işlemin ardından işveren, erteleme kapsamındaki primlerini görebilecek ve istemeleri halinde erteleme kapsamındaki primlerini de ödeyebilecek.

Torba Kanun’un yayımı tarihinden önce tahakkuk eden prim tutarlarının tamamını ödeyenler, ertelenmesi gereken prim tutarlarını talep etmeleri durumunda, bu tutarlar başkaca prim borçları bulunması halinde bu borçlarına mahsup edilecek. Mahsup sonrasında arta kalan tutarlar işverene iade edilecek.

Prim erteleme kapsamına, ertelenecek olan tutarın üzerindeki tahakkuk eden (ödenmesi gereken) sigorta primi ile işsizlik sigortası primleri ve damga vergisi borçları girmediğinden işverenlerimizin yararlanmakta oldukları asgari ücret desteği ile teşvik uygulamalarından yararlanmaya devam edebilmeleri bakımından, erteleme kapsamı dışında kalan söz konusu sigorta primleri ile işsizlik sigortası ve damga vergilerini ödemeleri gerekiyor.

2016/12 aya ilişkin sigorta prim borçlarından öncelikle ertelenmiş olan (müfredat kartına 2017/9’uncu ay olarak yansıtılmış) sigorta prim borcu düşülüyor. Ertelenmiş olan sigorta primi düşüldükten sonra kalan sigorta prim tutarından daha önceden yapılan uygulamadaki belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanmış asgari ücret desteği düşülüyor.

Yapılan bu işlemden sonra işverenlerin asgari ücret desteği alacağının olması halinde artan destek tutarı ise 2017/1 veya sonraki aylara ait borçlardan mahsup edilmek üzere işverenin emanet hesaplarında bekletiliyor. Tahakkuk eden prim borçlarının ertelenmesi söz konusu değil. Yasadan da anlaşılacağı üzere sadece asgari ücret desteğinden yararlanan sigortalıların primleri erteleniyor.


ERTELENECEK SİGORTA PRİMLERİ NE ZAMAN ÖDENECEK?

Uygulama kapsamına 2016 Aralık, 2017 Ocak ve Şubat aylarına ilişkin sigorta primleri girdiğinden,

  • 2016 Aralık ayına ait ertelenen sigorta primi 2017 Ekim sonunda, 
  • 2017 Ocak ayına ait sigorta primi tutarı 2017 Kasım sonunda, 
  • 2017 Şubat ayına ait ertelenen sigorta primi tutarı 2017 Aralık ayında ödenmesi gerekiyor.

Aksi takdirde bu primler için gecikme cezası ve zammı uygulanacak. İşyerlerinin özel sektöre ait olmasına rağmen ters işyeri olarak kodlanmış yani aylık prim ve hizmet belgelerini dönemsel olarak veriyor olması halinde ise erteleme kapsamına giren dönemler 15 Aralık 2016-14 Ocak 2017, 15 Ocak-14 Şubat 2017 ve 15 Şubat-14 Mart dönemleri olup, ertelenen sigorta primlerinin ödenmesi bakımından farklı bir ödeme tarihleri uygulanmayacak.

Buna göre, 15 Aralık 2016-14 Ocak 2017 döneminin son ödeme tarihi 2017 Ekim sonu, 15 Ocak-14 Şubat 2017 döneminin son ödeme tarihi 2017 Kasım sonu, 15 Şubat-14 Mart dönemi son ödeme tarihi de 26 Aralık 2017 olacak.

(Kaynak: ito | 07.02.2017)

GÜNDEM