BASINDAN YAZILAR
Şehit Yakınları ve Faciadan Kurtulanlar Dava Açabilir / Okan Güray Bülbül - MuhasebeTR

Şehit Yakınları ve Faciadan Kurtulanlar Dava Açabilir / Okan Güray Bülbül

 Soma'da sağ kurtulanların da  şehit yakınlarının da maddi-manevi tazminat davası açma hakkı var. Bu süreçte ‘destekten yoksun kalma’ davası açılabilir. Yüzdeki yara izi bile manevi tazminat hakkı doğurur.

Soma’daki maden kazası faciasının ardından soruşturma sürüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in yaptığı açıklamaya göre hayatını kaybeden 301 işçi dışındaki 2 bin 591 işçi kısa çalışma ödeneğinden maaşlarını alabilecek. Normal işleyişte ödenekten yararlanmak için son 3 yılda 600 gün ve ayrıca son 120 gün kesintisiz prim ödenmiş olması gerek. 

3 AYLIK SÜRE 6 AYA UZAYABİLİR 

Maaş ise son bir yılki brüt ücret toplamının günlük ortalamasının yüzde 60’ı kadar. Fakat bu kural, Soma için geçerli olmayacak. Ödenek, şartları sağlasın ya da sağlamasın tüm çalışanlara verilecek. Kısa çalışma fonundan brüt ücretin yüzde 60’ı kadar ödeme alan işçiler bu ödemeyi en fazla 3 ay alabilecekler. Bakanlar Kurulu kararıyla bu sürenin 6 aya uzaması mümkün. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan işçi, ilerleyen dönemde madende tekrar çalışmaya başlarlarsa, soruşturma sonucuna göre bu dönemde aldıkları eksik ücret için işverene dava açabilirler.   

TAZMİNAT NELERİ KAPSAR?

Sağ kurtulanlar ve hayatını kaybeden yakınlarının işverene dava açma hakkı var. Öncelikle sağ kurtulanlar işverene, SGK’nın karşılamadığı tedavi giderleri ve masrafları için maddi tazminat davası açabilir. Bunun yanında tedavi gördüğü süre boyunca kaza olmasaydı çalışmaya devam edeceği için bu süre için ücret alacakları çerçevesinde maddi tazminat davası da açması mümkün. 

SGK’DA YAKASINA YAPIŞACAK

Soruşturma sonucunda işverenin kusurlu bulunması halinde SGK kaza sonucu işçilere bağladığı gelir ve aylıklar için işverene rücu edecek. Yani bu kişilere bağlanacak aylık ve gelirler için işverenin kapısını çalacak. Bedel peşin tahsil edecek. Dolayısıyla işveren kusuru oranında SGK’nın bağladığı aylık ve gelirleri de karşılamakla yükümlü.

PSİKOLOJİSİ BOZULURSA...

Maddi tazminat yanında bir de kişi doğrudan işverene manevi tazminat davası açabilir. Konu kaza sonrası psikolojik travma olabileceği gibi sosyal ve davranışsal bozukluklar da olabilir. Manevi tazminat konusunda sağ kurtulanların hukuki destek almaları çok önemli.

'DESTEKTEN YOKSUNLUK' HAKKI

Kaza sonucu hayatını kaybeden maden işçilerimizin yakınları, işveren aleyhine destekten yoksunluk dolayısıyla tazminat davası açabilirler. Destekten yoksun kalma davalarında hâkim doğrudan geride kalanların durumuna göre karar veriyor. Tutarın hesaplanması teknik konu. Bunda da hukuki destek almaları gerekebilir. Ancak önemli olan bu davaların en geç 10 yıl içerisinde açılması. 10 yıllık süre aşılırsa maddi ve manevi tazminat davalarının açılması zamanaşımına uğruyor.

İŞ GÜCÜNÜ YİTİRMESE GEÇERRLİ OLUR

İşçinin, yaşadığı rahatsızlık yeniden iş bulmasına de engelse maddi tazminat davası açabilir. Örneğin yüzü zarar görmüş bir işçi, meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 oranında kaybetmemiştir. Bu nedenle SGK’dan sürekli iş göremezlik geliri alamaz. Fakat bu rahatsızlığı nedeniyle iş bulmakta zorlanabilir. Bu durumdaki işçinin dava açma hakkı bulunmaktadır.

ZARARLARIN TAZMİN İÇİN YARGI YOLU

Maden kazası sonrası hayatını kaybeden işçilerin yakınları da işverene manevi tazminat davası açabiliyor. Madenden sağ çıkan işçiler kendileri için manevi tazminat davası açabilirler, fakat geride kalanlar sadece yakınlarının hayatını kaybetmesi sonucu kendi uğradıkları manevi zararların tazmini için dava açma hakkına sahipler.

(Kaynak: Hürriyet Gazetesi | 21.05.2014)

GÜNDEM