BASINDAN YAZILAR
Yabancı Ülkelerde Elde Edilen Menkul Sermaye İratları / Veysi Seviğ - MuhasebeTR

Yabancı Ülkelerde Elde Edilen Menkul Sermaye İratları / Veysi Seviğ

 Gelir Vergisi uygulamasında ülkemizde tam mükellef olarak kabul edilen gerçek kişilerin, yurt dışındaki bir bankadan elde ettikleri mevduat faizleri yurt dışında elde edilen gelir niteliğinde olduğundan ve Türk vergi kanunlarına göre herhangi bir vergi tevkifatına tabi tutulmadıklarından Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-d maddesine göre 2013 yılı için 1.390 TL, 2014 için ise 1.400 TL olarak belirlenen beyan haddi dikkate alınarak yıllık beyanname ile menkul sermaye iradı olarak beyan edilecek. Söz konusu miktarı aşan ve yabancı ülkelerdeki bankalardan elde edilen faiz gelirlerinin eğer Türkiye’de elde edilmiş diğer gelirler varsa bu takdirde de beyannameye dahil edilmesi gerekmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 86/1-d maddesi gereği olarak “Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 1 Ocak 2014 tarihinde geçerli olmak üzere 1.400 TL’yi aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının beyana tabi olmayacağı hususu hükme bağlanmış olup, bu miktar 2013 yılı için 1.390 TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır.
Konuya ilişkin parasal değerler Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 123’üncü maddesi uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılmaktadır.
Söz konusu gelirler üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. ve geçici maddeleri uyarınca tevkifat yapılmamaktadır. Yurt dışından yabancı para birimine göre elde edilen faiz gelirleri elde edildiği tarih itibariyle T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen döviz alış kuru dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Diğer yandan bilindiği üzere Hazine Müsteşarlığı tarafından zaman zaman yurt dışında tahvil ihracı yapılmaktadır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesinde Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerin itfası sırasında elde edilen getirileri ile bunların dönemsel nitelikteki getirilerinin tahsilinde Gelir Vergisi Kanunu’nun söz konusu maddesinde yer alan özel hükümlere tabi olacağı hususu hükme bağlanmış bulunmaktadır. Diğer yandan Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesinde aynı kanunun 75. maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından tevkifat yapılacağı, ancak Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenlerin bu uygulamadan hariç tutulduğu hükme bağlanmıştır.
Vergi uygulamasında Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetler de (Eurobond) devlet tahvili ve Hazine Bonosu gibi değerlendirilmektedir.
Mevcut düzenlemeler çerçevesinde Eurobondlar’dan elde edilen faiz gelirleri Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin 7/a bendi uyarınca “sıfır” oranında tevkifata tabi tutulmaktadır.
Eurobond faiz gelirleri ise 2013 yılında 26 bin TL’yi, 2014 yılında ise 27 bin TL’yi aşması halinde beyan edilecek. Söz konusu miktarlar da tam mükellef gerçek kişiler için geçerli olup, dar mükellef gerçek kişiler için Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/7-a maddesi kapsamında yapılan “sıfır” oranındaki tevkifat nihai vergileme olacak, bu bağlamda da aynı kanunun 86/2 maddesi uyarınca beyan edilmeyecek.
Tasarruf sahiplerinin yurt dışı bankalarda bulunan hesaplarına yürütülen faizler ile yurt dışında edindikleri Türk Hazine bonosu periyodik getirileri ile yabancı ülkelerin ihraç etmiş bulundukları tahvil ve benzeri nitelikteki borçlanma kağıtlarından elde ettikleri getirileri mevcut mevzuat çerçevesinde dikkate almaları gerekmektedir.
Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi yabancı para birimine göre elde edilen menkul sermaye iratlarının elde etme tarihi itibariyle Merkez Bankası’nın alış kuru ile değerlendirilmesi gerekmektedir.
Ancak; Türkiye ile mevduat faizinin elde edildiği ülke arasında Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması olup olmadığı hususunun vergilendirmede dikkate alınması gerekmektedir. Çünkü faiz gelirinin elde edildiği ülkede, bu gelir nedeniyle herhangi bir vergi kesintisi (tevkifatı) yapılmış ise Gelir Vergisi Kanunu’nun 123. maddesinde belirtilen esaslara göre yabancı ülkede kesilen verginin Türkiye’de mahsup edilmesi söz konusu olabilecek.

(Kaynak: İto Gazetesi | 25.01.2014)

GÜNDEM