BASINDAN YAZILAR
İş Kazalarına Karşı Yeni Dönemde İşveren Sorumlulukları - MuhasebeTR

İş Kazalarına Karşı Yeni Dönemde İşveren Sorumlulukları

 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun çalışma yaşamına kazandırılmasıyla, bir takım tartışmalar da beraberinde geldi. Kanunda en belirgin olan konu işverenlerin, iş sağlığı uzmanı, işyeri hekimi, yardımcı sağlık personeli vb. istihdam  yükümlülüklerinin artması. Tartışmalar genelde bu alanda devam etmekte. İstihdam yükümlülüğü konusunda kafalar karışık.

Aslında çok basit bir konu kanundaki ifadesi nedeniyle bu karışıklığa sebep oldu. Evet, bütün işyerleri bu personeli istihdam edecek. Ancak büyük işletmeler bu personeli tam süreli istihdam ederken, mahalledeki lokanta, kuaför vb. altı ayda bir sadece otuz dakika bu tip personelden istifade edecek. Bu hizmeti de piyasada bulunan, Çalışma Bakanlığı'nın yetkilendireceği özel şirketlerden alacak. İşte konunun özeti bu.
Yeni dönemde, aslında göz ardı edilen ve çok tartışılmayan konular, iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili. Bu dönemde işverenlerin daha fazla sorumluluk alacak olması çok önemli. Bu nedenle bu konuların da bilinmesi ve tartışılması gerek.

İşverenler yeni dönemde kayıt tutacak, raporlar hazırlayacak
İşverenlerin, tüm iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydını tutmaları, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenlemeleri zorunlu hale geldi.
İş kazası ve meslek hastalıkları, artık sadece SGK`ya bildirilecek. İşyeri hekimi ve sağlık hizmeti sunucuları meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları yetkili sağlık hizmeti sunucularına sevk edecek. Yetkili sağlık hizmeti sunucuları ise kendilerine gelen iş kazası ve teşhis koydukları meslek hastalıklarını 10 gün içinde SGK`ya bildirecek. Bütün bu tedbirler İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda yer almakta. Ayrıca bu yükümlülüklere uymayan işverene ağır idari para cezaları da var.

Çalışanlar tehlike ile karşı karşıyaysa, tazminatlarını alıp işi bırakabilecek
Diğer yandan, işverenlerin kanundan doğan sorumluluklarını yerine getirme konusunda gerekli düzenlemeleri yapmamaları durumunda, çalışanların işi bırakmaya kadar gidecek kanuni hakları var. Çalışanların ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalmaları ve talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda çalışmaktan kaçınma hakkına sahip olmaları da yeni kanunla sağlandı. Ayrıca yeni kanuna göre, çalışanın, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmelerinden doğan hakları kısıtlanmayacak. Yani böyle bir durumda, çalışan, işyerinden kendisi ayrılsa dahi kıdem tazminatını alıp ayrılabilecek.

Çalışanlar yönetime katılacak
Yeni kanunda, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki sorumlulukları ve yönetimde söz sahibi olma durumları da düzenlendi. İş sağlığı ve güvenliği konularında işverene önerilerde bulunma, gerekli tedbirlerin alınmasını isteme gibi konularda işyerindeki tüm çalışanlarla işveren arasındaki iletişimi sağlamak üzere, çalışanlar arasında yapılacak seçimle veya seçimle belirlenemediği durumda atama yoluyla iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi görevlendirilmesi hükmü getirildi. Böylece çalışanların işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili katılımı etkin hale getirilerek güçlendirildi.
Ancak bu düzenleme getirilirken, seçim esaslarının nasıl olacağı ayrıntılı düzenlenmediği için, işyerlerinde işverenle çalışanın karşı karşıya gelmesi riski de çok fazla. Bu nedenle bu konuda bir an önce bir yönetmelikle düzenleme yapma ihtiyacı var.

İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları olacak, işverenler bu kurul kararlarına uyacak
Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı tüm işyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları olacak. Bu düzenleme ile işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konuların düzenli olarak görüşüldüğü bir yapı kazandırıldı. Ayrıca, işverene, kurul tarafından alınan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kararları uygulama yükümlülüğü getirildi.

Birden fazla işveren olması durumunda ne olacak?
Yeni kanunla, aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması durumları özel olarak düzenlendi. Bu işverenlerce birden fazla kurulun oluşturulması hâlinde, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirme hükmü getirildi.
İşte işveren açısından bütün bu yükümlülükler son derece önemli. Kanun bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ağır idari para cezaları getirmekte. Yukarıda ortaya koyduğumuz yükümlülüklerin işverence yerine getirilmediği ve işyerinin bir denetim geçirdiğini düşünürsek, denetim sonucunda yaklaşık 15 - 20 bin TL civarında idari para cezası işverenlere kesilebilir.
Yeni dönemde dikkatli olmak lazım...

(Kaynak: Dünya Gazetesi | 26.07.2012)

GÜNDEM