Yaşar Çatalkaya
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Sürdürülebilirlik Denetçisi
Uyum Görevlisi
yasarcatalkaya@gmail.com

İthalatta Özel Amaçlı YMM Raporu ve İadelerde %5 “Olumsuz Rapor” Toleransı

31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, 26/4/2014 tarihli KDV Genel Uygulama Tebliğinin çeşitli bölümlerinde önemli revizyonlar yaparak; vergi güvenliğini artırmayı, uygulama birliğini güçlendirmeyi ve bazı süreçlerde kontrol/tevsik mekanizmalarını yeniden tasarlamayı amaçlamaktadır.

Bu yazıda, Tebliğ’in uygulamada en fazla etkisinin hissedileceği iki kritik düzenleme üzerinde duruyorum:

1. İthalatta gözetim, korunma önlemleri ve haksız rekabetin önlenmesi kapsamında (damping vb.) ortaya çıkan matrah farkları üzerinden ödenen KDV’nin indirim yasağına ilişkin “tevsik” için getirilen Özel Amaçlı YMM Raporu zorunluluğu,
2. KDV iade süreçlerinde “olumsuz rapor/olumsuz tespit” kaynaklı bloke etkisini azaltan %5 tolerans kuralı.

1) İthalat İşlemlerinde “Özel Amaçlı YMM Raporu / Ek Rapor” Yükümlülüğü

Bilindiği üzere, ithalat rejimindeki gözetim uygulamaları, korunma önlemleri ve haksız rekabetin önlenmesi mevzuatı (damping vergisi vb.) nedeniyle gümrükte oluşan matrah farkları üzerinden ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması, 23/11/2023 tarihli ve 7846 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yasaklanmıştı.

57 Seri No.lu Tebliğ, bu yasağa uyumun defter ve kayıtlarda izlenebilirliğini artırmak amacıyla, belirli bir büyüklüğün üzerindeki mükellefler için ek bir raporlama/tevsik mekanizması getirmiştir.

a) Kapsam ve Eşik

• Yılın altışar aylık dönemleri itibarıyla (Ocak–Haziran / Temmuz–Aralık),
• 3568 sayılı Kanun uyarınca yayımlanan 46 Sıra No.lu Genel Tebliğ’de belirlenen haddi aşan mükellefler kapsamdadır.
• Metindeki güncel tutar: 2.600.000 TL.

b) Tevsik Yükümlülüğü (Ne İsteniyor?)

Eşik aşıldığında; gümrükte ödenmiş olmakla birlikte indirimi yasak olan KDV’nin:

• mükellefin yasal defterlerinde “İndirilecek KDV” hesabına kaydedilmediğinin,
• gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alındığının,
  “Özel Amaçlı YMM Raporu” ile tevsik edilmesi zorunlu hale gelmektedir.

Bu yönüyle düzenleme, “indirilemez KDV”nin muhasebe kayıtlarında doğru sınıflandırılmasına ve indirim mekanizması üzerinden risk üretmemesine odaklanmaktadır.

c) Tam Tasdik Sözleşmesi Olanlara Operasyonel Avantaj

Tebliğ, ilgili takvim yılı için süresinde düzenlenmiş Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefleri, ayrıca bir “özel amaçlı rapor” düzenletme yükünden muaf tutmaktadır.

Ancak bu muafiyet otomatik değildir:

Söz konusu tespitlerin, Tam Tasdik Raporu’nun ilgili bölümlerinde açık ve izlenebilir biçimde gösterilmesi şarttır.

Bu düzenleme pratikte; Tam Tasdik hizmeti alan firmalar açısından ek rapor maliyetini ve iş yükünü azaltan, aynı zamanda uyum kalitesini artıran bir avantaj yaratmaktadır.

2) KDV İade Taleplerinde “Olumsuz Rapor” Kaynaklı Tıkanıklık ve %5 Tolerans Kuralı

KDV iadesi talep eden mükelleflerin en kritik sorunlarından biri; mal/hizmet alınan alt firmalar (tedarikçiler) hakkında sistemde yer alan “olumsuz rapor/olumsuz tespit” kayıtları nedeniyle iade dosyasının bloke olması ve mükellefin Genel Esaslar prosedürlerine (tenzil/düzeltme vb.) yönlendirilmesiydi.

57 Seri No.lu Tebliğ bu alanda önemli bir “tolerans eşiği” getirerek, küçük tutarlı olumsuzlukların iade süreçlerini bütünüyle kilitlemesini önlemeyi hedeflemektedir.

a) Kapsam

• Düzenleme; Sahte Belge Düzenleme (SBD) tespiti hariç olmak üzere,
• diğer olumsuzluk halleri için öngörülmüştür (ör. sahte belge kullanma tespiti, defter-belge ibraz etmeme, beyanname vermeme vb.).

b) %5 Kuralı (Ne Sağlıyor?)

İade talep edilen dönemdeki toplam iade tutarının %5’ini aşmayan “sorunlu alımlar” bakımından; mükellefin Genel Esaslar’a tabi tutulması işlemi uygulanmayacaktır.

Başka bir ifadeyle; küçük tutarlı riskli alımlar nedeniyle iade dosyasının beklemeye alınması ve süreçlerin uzaması, %5 sınırı altında otomatik bir blokaj gerekçesi olmaktan çıkmaktadır.

c) Yararlanma Şartı: Tam Tasdik Sözleşmesi

Bu kolaylıktan yararlanabilmek için; mükellefin ilgili yılda süresinde düzenlenmiş bir Tam Tasdik Sözleşmesi bulunması şarttır.

Dolayısıyla Tebliğ, iadelerdeki hız ve öngörülebilirliği artıran bu toleransı, Tam Tasdik mekanizmasıyla birlikte kurgulamış; kontrol ve güvence katmanını YMM tasdik sistemi üzerinden güçlendirmiştir.

3) 49 Sıra No.lu Tebliğ ile Artan YMM Tasdik Rolü

30 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 49) ile; gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan istisna/indirim uygulamalarında ve ayrıca yerel-küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi kapsamındaki işlemlerde YMM tasdik raporu ibraz şartına bağlanan alanların genişlediği görülmüştür.

Bu arka planla birlikte değerlendirildiğinde; 57 Seri No.lu Tebliğ de özellikle ithalat ve KDV iade süreçlerinde Tam Tasdik Sözleşmesi bulunan mükellefleri koruyan, süreci hızlandıran ve ek rapor yüklerini azaltan bir çerçeve sunmaktadır.

Sonuç ve Değerlendirme

57 Seri No.lu Tebliğ’in yaklaşımı net:

• İthalatta, indirim yasağına konu KDV’nin yanlışlıkla indirime konu edilmesini engellemek için raporla tevsik mekanizması getiriliyor.
• KDV iadesinde ise, küçük tutarlı olumsuzlukların dosyayı kilitlemesini önlemek için %5 tolerans tanınıyor; bunun karşılığında Tam Tasdik disiplinini bir güvence koşulu olarak öne çıkarıyor.

Bu nedenle 2026 ve izleyen dönemlerde; ithalat yapan ve/veya düzenli KDV iadesi alan mükellefler açısından Tam Tasdik Sözleşmesi, yalnızca bir tasdik hizmeti değil; aynı zamanda uyum yönetimi, süreç hızlandırma ve maliyet optimizasyonu aracı haline gelmektedir.

02.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.