YAZARLARIMIZ
Vedat İlki
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
vedat.uzman@gmail.com



Birden Fazla İşyerinde Sigortalı Çalışan Emeklinin Yersiz Ödeme Denilerek Emekli Maaşı Kesiliyor ve Geri Ödenmesi İsteniyor!

Özellikle üst düzey konumunda çalışan bazı özel sektör de yetişmiş uzman kişiler grup şirketlerde yada başka işyerlerinde tam zamanlı yada kısmi zamanlı danışmanlık yaparak,tavan tabir edilen SPEK ödüyorlar.

ÖRNEK:

A Şirketinde çalışan sigortalı işten ayrılış bildirgesini veriyor, emekli oluyor, A Şirketinde emekli işe giriş bildirgesi verilerek APHB ve MuhSGK  SGDP ödenerek çalışma hayatına devam ediyor.

B Şirketinde aynı dönemlerde çalışmasına rağmen, ilgili birimler işten ayrılış bildirgesi verilmiyor, APHB ve Muh SGK tüm sigorta kollarından  SPEK  ödeniyor.

Dönemlerin bildirgeleri incelendiğinde SPEK tavandan her iki işyerinde ödenmesi dikkati çekiyor.

SGK ödenen cari dönem primlerinin  aslında eşleştirilmesi  (Sigortalılarda e-devletten tüm hizmet dökümü ile kontrolü de aylık olarak yapmalı çalıştıkları firmaları uyarması) gerekir.

a.)4 yıl beklenerek sonrasında B işyerinde tüm sigorta kollarından prim ödendi,48 aylık emekli aylığı yersiz ödeme denilerek alınması hakkaniyete  uygun  değildir.

b.)506 sayılı Kanunda emekli olanlara sigorta kolu bildirim formu zorunluluğu var idi, sonrasında kaldırılmıştır.

c.)5510 sayılı Kanunla e-bildirge sistemlerine (506 yok idi) daha sonra uyarı paneli eklenmiş, emekliaylığı, yetim aylığı, vazife malullüğü aylığı alanları bildirilmesi esnasında tüm sigorta kolları seçilirken gelmiştir.( 4/b veya 4/c statüsünden emekli aylığı alıp almadığı hususu kendilerine de sorulmadığı takdirde, sigorta kolu (0) Tüm Sigorta Kolları seçilebilmekte, almakta oldukları aylıkları emekli çalışanın tercih de etmemesine rağmen kesilebilir.)

d.)Özellikle birden fazla işyerinden çalışanlar içinde Muh SGK farklı işyerinden bildirim yapılırken yada aynı işyerinden uyarı gelmelidir. Sigortalı emekli olup tüm sigorta kollarından prim ödenmesi esnasında emekli maaşının kesileceği yönünde.

e.)Tavandan prim ödenirse iki işyerinden iade esası dikkate alınmalı,bunu da görmezden gelinerek  ikinci ara  kararla yeni emekli aylığına dikkate alınması da oldukça ilginç olmuştur.

İŞLEMİN ANA KAYNAĞI 2018/38 SAYILI GENELGE OLUP ÖNCESİNDE DİĞER GENELGELERDE YER ALMAMIŞTIR!

2018/38 sayılı Genelgede, aylığın ödenmediği tarihi izleyen ayın sonuna kadar tüm sigorta kollarına tabi bildirimin sosyal güvenlik destek primine dönüştürülmesi hususunda başvuruda bulunulması gerektiği, aksi halde bu tarihten sonraki dönüştürme taleplerinin dikkate alınmayacağı açıklanmış ve bu hususla ilgili aşağıdaki örneğe yer verilmiştir. 

Örnek- 1/3/2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almakta iken 14/3/2018 tarihinde tüm sigorta kollarına tabi bildirimi yapılan ve tahsis numarasının son rakamı (9) olan sigortalının aylığı 17/3/2018 tarihinde kesilmiş, 2018/Nisan dönemine ait aylığı gönderilmemiştir. Bu sigortalının aylığının kesilmesine esas olan çalışmasının SGDP’ye dönüştürülmesine yönelik 31/5/2018 (dahil) tarihine kadar talepte bulunması halinde, talebi doğrultusunda işlem yapılacak, söz konusu talebin bu tarihten sonra yapılmış olması durumunda ise talebi dikkate alınmayacaktır.

2018/38 Sayılı Genelgeyle  bu düzenleme yapılmadan önce hatalı kayıtlardan iptal ve ek bildirge verilerek, kesilen emekli aylıkları kaldığı yerden devam ederken, bu konuda düzenleme olmamasına rağmen ben yazdım oldum mantığı ile emekli sigortalıların mağduriyeti arttığı gibi, işverenlerle ile emekli sigortalı çalışan arasında dava yolu münakaşalara kadar gidiliyor.

Bu konuda düzenlenen  Destekleme Primi  2008/96-2011/58 sayılı Genelgelerde incelendiğinde ilgili ünitelere 2018/38 sayılı genelge de belirtilen talimatlar verilmemiş SSİY bu konuda düzenleme yer almamıştır,5510 sayılı Kanunda düzenleme 2018/38 sayılı Genelge de belirtilen gibi değildir.

2018-38 sayılı genelge de  örnek verilerek, zamanında müracaat edilmezse emekli aylığı ödenmemesi riski ile karşı karşıya kalınmıştır.

BAŞVURU SÜRESİ GEÇMESİ HALİNDE TEKRAR İŞE GİRİŞ YENİDEN TAHSİSE MÜRACAAT ZORUNLULUĞU

Emekli sigortalı için sosyal güvenlik destek primine dönüştürme başvurusunun aylığın ödenmediği tarihi izleyen ayın sonu bittiğinden , sonradan yapılmasıyla, 2018/38 sayılı Genelgeye göre emekli sigortalı adına işten ayrılış bildirgesi ,ertesi  gün itibariyle işe giriş bildirgesi düzenlenerek sigorta kolunun Sosyal Güvenlik Destek Primi olarak seçilmesi belirtilmesi gerekiyor.

Kesilen emekli aylığının SGDP’ye işe giriş bildirgesinde belirtilen işe giriş tarihi esas alınarak yeniden hesaplanıp, tekrar bağlanması amacıyla ilgili SGK Müdürlüğüne sigortalının başvuruda bulunulması gerekir.

KESİLEN EMEKLİ AYLIKLARI GERİYE DÖNÜK ÖDENMİYOR!

Emekli aylığının yeniden bağlandığı tarihten önceki kesilmiş olan kısmının geri alınması mümkün olmuyor.Bundan dolayı da SGK ek ve iptal bildirgeleri de almıyor.

YARGI ÇÖZÜM YOLU OLUR MU?

Konu ile ilgili mağdur olan emekli sigortalılar bu işin çözüm yolu için İş Mahkemelerine müracaat edecektir.Ülkemizde ivedilikte bu konulara el alacak Sosyal Güvenlik Uyuşmazlıkları çözüm yolu olan Sosyal Güvenlik ihtisas mahkemelerine ihtiyaç vardır.

Kanımca son sözü Hukuk otoriteleri yasal düzenleme ,ikincil mevzuatları inceleyerek çözeceğine inanıyorum.

10.06.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM