Vedat Erdem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
vedaterdem1@gmail.com

Geçici Vergide Yıl İçinde Tevkif Yoluyla Kesilen Vergilerin (Banka Faiz Geliri) Mahsup İşlemi Dönemler İtibari ile Yapılır

Mükelleflerin faaliyetleri sırasında yıl içinde elde ettikleri kazançlar üzerinden hem geçici vergi hesaplanmakta hem de çeşitli işlemler üzerinden tevkif yoluyla vergiler ödenmektedir. Söz konusu tevkifatların geçici vergi beyannamesinde hangi usul ve esaslar çerçevesinde mahsup edileceği, uygulamada sıkça tereddütlere yol açmaktadır. Bu çalışmada, geçici vergide yıl içinde tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsup işleminde dikkat edilmesi gereken husus ele alınmıştır.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32’nci maddesinde “Kurumlar vergisi mükelleflerince, (dar mükellefiyete tâbi kurumlarda ticarî ve ziraî kazançlarla sınırlı olarak) cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanunu’nda belirtilen esaslara göre ve cari dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi ödenir.”

Aynı Kanunun 34’üncü maddesinde ise “Kanunun 15’inci maddesinin birinci fıkrasına ve 30’uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına göre kaynağında kesilmiş olan vergiler (hayat sigorta şirketlerinde matematik karşılıkların yatırıma yönlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden yapılan kesintiler dahil), beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir.

…

… mahsup edilecek vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden fazla olduğu takdirde, bu durum vergi dairesince mükellefe yazı ile bildirilir. Aradaki fark, mükellefin söz konusu yazıyı tebellüğ tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurusu halinde kendisine iade olunur.”

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120’nci maddesinde “Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümleri uyarınca ilgili hesap döneminin üçer aylık dönem kazançları üzerinden 103’üncü maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler.

…

Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi hesaplanan geçici vergiden mahsup edilir.”

Mezkûr Kanunun 94’üncü maddesinde ise tevkifat oranları düzenlenmiştir.

Örnek: ADA … A.Ş.’nin 2025 yılının 1., 2., 3., ve 4. geçici vergi dönemlerinde sırasıyla 200.000, 250.000, 300.000 ve 400.000 ticari kar elde ettiğini, yine aynı dönemler itibariyle sırasıyla 5.000, 5.000, 3.000 ve 5.000 TL faiz gelirinden stopaj ödemiş olduğunu varsayalım. Bu durumda ilgili dönemlerde ne kadar geçici vergi ödenecek?

1.Dönem geçici vergi beyannamesi

2.Dönem geçici vergi beyannamesi

3.Dönem geçici vergi beyannamesi

4.Dönem geçici vergi beyannamesi

Kurumlar vergisi beyannamesi

Sonuç olarak geçici vergi uygulamasında yıl içinde banka faiz gelirleri üzerinden tevkif yoluyla kesilen vergilerin mahsubu vergi dönemleri itibariyle yapılmalıdır. Örneğin 2025 yılının 4. geçici vergi beyannamesinde sadece 01.10.2025-31.12.2025 arası tevkif edilen vergi mahsup edilir. Tevkif edilen vergiler kümülatif değil, elde edildikleri döneme ilişkin tutarların beyannamede dikkate alınması mükellef açısından olası hak kayıplarının önlenmesi bakımından önem taşımaktadır. Bu sebeple faiz geliri elde edilen bankalardan dönemler itibari ile (Faiz Geliri Raporu, Müşteri Vergi Raporu vb. isimli) brüt faiz ödemeleri ve gelir vergisi kesinti tutarlarını gösterir belgeleri temin etmeleri gerekmektedir.

KAYNAKLAR

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu

09.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.