Nuri Doğan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
falcondogandenetim@hotmail.com

Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplarken Dikkat Edilmesi Gerekenler (Özelgeler Işığında)

Vergi mevzuatımız içerisinde en tartışmalı ve uygulamada zorluk çekilen düzenlemelerden birisi de şüphesiz Finansman Gider Kısıtlamasıdır. Geçici Vergilendirme dönemlerinde ve nihai olarak Kurumlar Vergisi Beyannamesi düzenlerken, Finansman Gider Kısıtlaması hesaplamak büyük önem arz etmektedir. Finansman Gider Kısıtlanmasının noksan veya hatalı hesaplanması halinde, Maliye İdaresi tarafından tespit edilmekte, sonrasında mükellefe matrah farkı ve buna bağlı olarak cezai işlemler yürütülmektedir. Maliye idaresi tarafından son 1 yıl içerisinde mükelleflere gönderilen Finansman Gider Kısıtlamasına dair tebligat yazıları azımsanmayacak kadar fazladır. Bu da gösteriyor ki uygulamada tereddütler ve zorluklar yaşanmakta. Finansman Gider Kısıtlamasını kanuni dayanakları, ilgili tebliğler ve özelgeler ışığında dikkat edilmesi gerekenleri sıralayıp açıklamaya çalışacağız.

I- KANUNİ DAYANAK

Öncelikle Finansman Gider Kısıtlamasının kanuni dayanağından bahsedecek olursak; 1996-2003 yılları arasında kısa bir süre uygulanmış ancak; ilgili yıllarda ekonomik kriz nedeniyle finansal borçlar üzerindeki kısıtlamayı esas almış olsa da 2004 yılında kaldırılmıştır. Finansman Gider Kısıtlaması, daha sonra –ki birçok yerde ilk defa denilse de aslında yeni değildir, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 11.md. birinci fıkrasına eklenen (i) bendiyle yeniden 1.1.2013 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi. 4/2/2021 tarih ve 31385 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3/2/2021 tarihli ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 1/1/2021 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemi kazançlarına uygulanmak üzere, söz konusu gider ve maliyet unsurlarının %10’unun kurum kazancının tespitinde indiriminin kabul edilmeyeceği düzenlenmiştir. En son 25.05.2021 tarihli 31491 sayılı Resmi Gazete’de 18 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1’nde değişiklik yapılmasına dair tebliğ) olarak yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.

KVK. 11/1-i maddesi ve Kurumlar Vergisi Genel Uygulama Tebliği”ne eklenen “11.13. Finansman gider kısıtlaması” başlıklı alt bölümde yer alan madde hükmü gereğince; “kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri dışında, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma münhasır olmak üzere, yatırımın maliyetine eklenenler hariç, işletmede kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10'unu aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan kısmı kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak kabul edilmiştir. “ denilmektedir.

İlgili tebliğin devamında; “Dolayısıyla, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşmış olan kurumlar vergisi mükelleflerinin, aşan kısımla sınırlı olmak üzere, yabancı kaynaklara ilişkin faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurları toplamının %10’luk kısmı, kurum kazancının tespitinde KKEG olarak dikkate alınacaktır. Ayrıca, öz kaynak tutarını aşan yabancı kaynaklara ilişkin olarak faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlar altında yapılan gider ve maliyet unsurlarından, yatırımın maliyetine eklenmiş olan yabancı kaynaklardan doğan gider ve maliyet unsurları ise %10’luk bu kısıtlamaya tabi tutulmayacaktır.” denilmektedir.

II- FİNANSMAN GİDER KISITLAMASINDA KAPSAM VE UNSURLAR

25.05.2021 tarihli 31491 sayılı Resmi Gazete’de 18 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde çok sayıda özellikli durum ve dikkat edilmesi gereken hususlar bulunmaktadır.

Söz konusu gider kısıtlaması uygulamasında;

-Kredi kuruluşu: 5411 sayılı Kanun kapsamında tanımlanan mevduat ve katılım bankalarını,

-Finansal kuruluş: 5411 sayılı Kanunda kredi kuruluşları dışında kalan ve sigortacılık, bireysel emeklilik veya sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmak veya bu Kanunda yer alan faaliyet konularından en az birini yürütmek üzere kurulan kuruluşlar ile kalkınma ve yatırım bankaları ve finansal holding şirketlerini,

-Finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri: 6361 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde yer alan sözleşmelere uygun olarak faaliyette bulunan şirketleri,

-Finansman giderleri: Yabancı kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğan her türlü faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı, faktoring kuruluşlarına verilen iskonto bedelleri ve benzeri adlar altında yapılmış olan gider ve maliyet unsurlarını,

-Yabancı kaynaklar: Bilançonun kısa vadeli yabancı kaynaklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamını,

-Yatırım: İlgili duran varlık kullanılmaya hazır hale gelinceye kadar yatırım projelerine ilişkin olarak “yapılmakta olan yatırımlar” hesabında izlenen tutarlar da dahil olmak üzere her türlü (teşvik belgeli veya belgesiz) amortismana tabi iktisadi kıymetleri, ifade etmektedir.

-Özkaynaklar: Öz Sermaye veya diğer adıyla Öz Kaynak  Bilançoda 5(V) grubuna dahil olan genel toplamı ifade etmektedir. Tebliğde Öz Kaynak dediği için Sermaye değil, Öz Kaynak toplamı dikkate alınmalıdır.

Vergi Usul Kanunu (VUK) 192. maddesine göre öz sermaye, bir işletmenin aktif toplamı (mevcutlar ve alacaklar) ile borçları (yabancı kaynaklar) arasındaki farktır. İşletme sahibinin veya ortakların işletmeye koyduğu net değer olan öz sermaye, hesap dönemi başındaki bilanço verilerine göre tespit edilir ve örtülü sermaye hesaplamalarında baz alınır.

Öz Sermayenin Temel Özellikleri:

Formül: Öz Sermaye=Aktif Toplam - Borçlar

Kapsam: Sadece nominal sermayeyi değil; dönem başındaki kar/zarar, yedek akçeler ve fonlar dahil olmak üzere tüm öz kaynak kalemlerini içerir.

Dönem Başı Esası: Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre örtülü sermaye hesaplamalarında, ilgili dönem başındaki VUK'a göre tespit edilen öz sermaye tutarı esas alınır.

Kapsama Giren Mükellefler

Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde düzenlenen finansman gider kısıtlaması, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan kurumlar vergisi mükellefleri hakkında uygulanacaktır. Ayrıca, finansman gider kısıtlaması uygulamasında, yabancı kaynak ve öz kaynak mukayesesi gerekmekte olduğundan bu düzenleme bilanço esasına tabi mükellefler için geçerli olup işletme hesabı esasına tabi mükellefler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.

Kapsama Girmeyen Mükellefler

Aşağıdaki kurumlar, finansal gider kısıtlaması uygulamasının dışındadır:

? 4632 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan emeklilik şirketleri,

? 5411 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan Türkiye’de kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubeleri ve finansal holding şirketleri,

? 5684 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan sigorta ve reasürans şirketleri,

? 6361 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde yer alan sözleşmelere uygun olarak faaliyette bulunan finansal kiralama, faktoring, finansman şirketleri ve tasarruf finansman şirketleri ile,

? 6362 sayılı Kanun kapsamında sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunan kurumlar.

Gider Kısıtlaması Kapsamına Giren Yabancı Kaynaklara İlişkin Gider Ve Maliyet Unsurları

Gider ve maliyet unsurlarından yatırımın maliyetine eklenenler gider kısıtlaması kapsamı dışındadırlar. Finansman gider kısıtlaması kapsamında yatırım olarak kabul edilen kıymetlerin maliyet bedelinin hangi unsurlardan oluştuğu Vergi Usul Kanununun 262 nci maddesinde belirlenmiştir.

VUK 262.maddesi hükmü aşağıdaki gibidir;

Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.

(Ek fıkra:14/10/2021-7338/27 md.) Aşağıda sayılan giderler de maliyet bedeline dâhil edilir:

a) İktisadi kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile doğrudan ilgili; gümrük vergileri, gümrük komisyonları, yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderleri,

b) İktisadi kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile doğrudan ilgili; resim ve harçlar, noter, tapu, mahkeme, değer tespiti, danışmanlık, komisyon ve ilan giderleri,

c) İktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilere ait faiz giderleri ve bunlara ilişkin kur farklarının; emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer iktisadi kıymetlerde ise iktisadi kıymetin envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmı ile söz konusu kredilere ilişkin giderler (Faiz giderleri ile kur farklarının diğer kısımlarını maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.),

ç) İktisadi kıymetin stoklara veya envantere alındığı tarihe kadarki depolama ve sigorta giderleri,

d) Gayrimenkullerde mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden

mütevellit giderler.

(Ek fıkra:14/10/2021-7338/27 md.) Gayrimenkullerle doğrudan ilgili olması şartıyla, bunların envantere alındığı hesap dönemi sonuna kadar alınan hibeler maliyet bedelinden indirilir.

(Ek fıkra:14/10/2021-7338/27 md.) İktisadi kıymetin (emtia hariç) iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile ilgili olan özel tüketim vergisi, indirilemeyecek katma değer vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi ile kaynak kullanımını destekleme fonunu maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.

*Bu madde ve bu maddeye ilişkin Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde, zorunlu olarak ya da mükellefin ihtiyarında maliyete eklenen yabancı kaynaklara ait gider ve maliyetler gider kısıtlamasına konu olmayacaktır.

1. Bir gider veya maliyet unsurunun gider kısıtlamasına konu edilmesi için bunların yabancı kaynak kullanımına ve bu kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğmuş olması gerekmektedir. Teminat mektubu komisyonları, tahvil ihracı ile ilgili olarak yapılan baskı ve benzeri giderler ile ipotek masrafları gibi herhangi bir yabancı kaynak kullanımına bağlı olmaksızın yapılan giderlerin gider kısıtlamasına konu edilmesi söz konusu değildir. Aynı şekilde bir finansman gideri olmayıp finansman geliri azalması niteliğinde olan erken ödeme iskontoları veya peşin ödeme iskontoları da finansman gider kısıtlaması kapsamı dışındadır.
2. Satış bedelinin belirli bir vade sonunda ödenmesine ilişkin olarak, mükelleflerin Vergi Usul Kanununa göre düzenlenen bilançolarında izlenen “satıcılar” vb. hesaplar için finansman gideri hesaplanmaması halinde bu işlemler için ayrıca ayrıştırma yapılarak satış bedelinin belirli bir kısmı gider kısıtlamasına tabi tutulmayacaktır. Diğer yandan söz konusu hesaplarda yer alan tutarların Vergi Usul Kanununun 280 inci maddesi kapsamında değerlemesinden kaynaklanabilecek kur farkı giderleri ise gider kısıtlaması kapsamında değerlendirilecektir.
3. Kredi sözleşmelerine ilişkin olarak ödenen damga vergisi veya banka havale ücretlerine ilişkin ödenen banka ve sigorta muameleleri vergisi gibi bir yabancı kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğmayan gider ve maliyet unsurları finansman gider kısıtlaması uygulamasına tabi olmayacaktır. Bu giderlerden kredi faizleri üzerinden hesaplanan banka ve sigorta muameleleri vergisi gibi bir yabancı kaynağın işletmede kullanım süresine bağlı olarak doğanların ise finansman gider kısıtlaması uygulamasına konu edileceği açıktır.
4. Ayrıca, işletmelerce banka vb. kurumlardan temin edilen kredilerin, bu işletmelerin üzerinde herhangi bir finansman yükü kalmaksızın grup şirketlerine aktarılması halinde, bu kredilere ilişkin finansman giderinin, krediyi devralan ve fiilen kullanan şirket bünyesinde gider kısıtlamasına tabi tutulması gerekmektedir.
5. İmalatçı veya tedarikçi şirketlerle imzalanan aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden aynı değerle alınıp aynı değerle ihracatı gerçekleştirilen, malın üretimi veya tedarikine ilişkin tüm yükümlülüklerden doğrudan ve münhasıran imalatçı veya tedarikçi şirketlerin sorumlu olması ve ihracattan doğan finansman yükünün aracılı ihracat sözleşmesinin tarafı olan imalatçı veya tedarikçi şirketlere aktarılması kaydıyla, bu işlemler nedeniyle dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri nezdinde finansman gider kısıtlaması uygulanmayacaktır. Ancak, dış ticaret sermaye şirketleri ve sektörel dış ticaret şirketlerinin kendi nam ve hesabına yurt içinden satın aldıkları malların satışından doğan finansman giderleri finansman gider kısıtlamasına tabi tutulacaktır.
6. Yıllara sari inşaat ve onarma işleri ile uğraşanların kullandıkları yabancı kaynaklara ilişkin finansman giderlerinin, işin kesin kâr veya zararının tespit edildiği yıl kazancının hesaplanmasında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınması gerektiğinden, gider kısıtlamasına ilişkin uygulama da aynı dönemde yapılacaktır.

III- FİNANSMAN GİDER KISITLAMASI/ÖZELGELER

1. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 18.10.2022 tarihli, E-38418978-125[6-2021/30]-476079 sayılı özelgede , kredi kartı satışlarına ait tutarların erken tahsilatı için ilgili bankaya komisyon ödemesi yapan bir mükellef bu tutarların finansman gider kısıtlaması kapsamında olup olmadığı hususunda görüş talep etmiş, idare tarafından özelge içerisinde verilen görüşte, 25.05.2021 tarihli 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ne atıflarda bulunularak finansman gideri kavramı tanımlanmış ve aynı tebliğdeki “Bir gider veya maliyet unsurunun gider kısıtlamasına konu edilmesi için bunların yabancı kaynak kullanımına ve bu kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğmuş olması gerekmektedir. Teminat mektubu komisyonları, tahvil ihracı ile ilgili olarak yapılan baskı ve benzeri giderler ile ipotek masrafları gibi herhangi bir yabancı kaynak kullanımına bağlı olmaksızın yapılan giderlerin gider kısıtlamasına konu edilmesi söz konusu değildir. Aynı şekilde bir finansman gideri olmayıp finansman geliri azalması niteliğinde olan erken ödeme iskontoları veya peşin ödeme iskontoları da finansman gider kısıtlaması kapsamı dışındadır.” ifadeleri göz önüne alınarak söz konusu komisyon ödemelerinin finansman gideri niteliğinde olmadığı ve kısıtlama kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.
2. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 08.12.2022 tarihli, E-38418978-125[6-2021/21-İ]-573035 sayılı özelgede , yurtdışına maden ihracatı gerçekleştiren bir mükellef 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında takip ettiği yabancı para cinsinden avanslardan kaynaklı oluşan kur farkı zararlarının finansman gider kısıtlaması kapsamına alıp alınamayacağı konusunda görüş talep etmiş, idare tarafından özelge içerisinde verilen görüşte avans harcaması kavramı incelenerek mal ve hizmet karşılığı peşin alınan bu değerlerin Kısa Vadeli Yabancı Kaynak olması dolayısıyla kısıtlama kapsamına alınması gerektiği belirtilmiştir. 
3. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 15.12.2022 tarihli, E-62030549-125[11-2021]-1490564 sayılı özelgede, ihracat aracılık işlemi yaparak bu işlemlerden komisyon geliri elde eden bir mükellef, dış ticaret sermaye şirketi veya sektörel dış ticaret şirketi unvanlarına sahip olmadıkları için finansman gider kısıtlamasına tabi tutulup tutulmayacakları konusunda görüş talep etmiş, idare tarafından özelge içerisinde verilen görüşte, 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ne atıfta bulunularak, Ticaret Bakanlığı’ndan alınan izin yoluyla faaliyette bulunan dış ticaret sermaye şirketi veya sektörel dış ticaret şirketlerinin ihracat sözleşmeleri içerisindeki faaliyetleri baz alınarak finansman gider kısıtlamasına tabi tutulmayacağı, ilgili mükellefin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği için kısıtlamaya tabi olacağı belirtilmiştir.
4. Hatay Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 05.08.2022 tarihli, 35672403-010.01[125.07.2021]-105997  sayılı ilk özelgede, yassı çelik üretim ve satışı ile iştigal eden bir mükellefin, emtia maliyetine yansıtılan finansman giderlerinin finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmadığı hususunda görüş talep edilmiş, idare tarafından özelge içerisinde verilen görüşte 25.05.2021 tarihli 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’ne atıflarda bulunularak,  “…"Gider ve maliyet unsurlarından yatırımın maliyetine eklenenler gider kısıtlaması kapsamı dışındadırlar. Finansman gider kısıtlaması kapsamında yatırım olarak kabul edilen kıymetlerin maliyet bedelinin hangi unsurlardan oluştuğu Vergi Usul Kanununun 262 nci maddesinde belirlenmiştir. Bu madde ve bu maddeye ilişkin Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde, zorunlu olarak ya da mükellefin ihtiyarında maliyete eklenen yabancı kaynaklara ait gider ve maliyetler gider kısıtlamasına konu olmayacaktır. Bir gider veya maliyet unsurunun gider kısıtlamasına konu edilmesi için bunların yabancı kaynak kullanımına ve bu kaynağın kullanım süresine bağlı olarak doğmuş olması gerekmektedir. Teminat mektubu komisyonları, tahvil ihracı ile ilgili olarak yapılan baskı ve benzeri giderler ile ipotek masrafları gibi herhangi bir yabancı kaynak kullanımına bağlı olmaksızın yapılan giderlerin gider kısıtlamasına konu edilmesi söz konusu değildir. Aynı şekilde bir finansman gideri olmayıp finansman geliri azalması niteliğinde olan erken ödeme iskontoları veya peşin ödeme iskontoları da finansman gider kısıtlaması kapsamı dışındadır." ifadeleri yer almıştır. Bu kapsamda ilgili emtianın maliyetine eklenen finansman giderinin %10’unun finansman gider kısıtlamasına tabi tutularak KKEG şeklinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
5. (Ankara Defterdarlığının 25.09.2025 tarih ve E-38418978-125[6-2023/4]-…. Sayılı özelgesi)

İlgide kayıtlı özelge talep formunun incelenmesinden, Şirketiniz tarafından finansman gider kısıtlaması hesaplanırken, vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak oranı mı yoksa vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplandıktan sonraki yabancı kaynak/öz kaynak oranının mı dikkate alınması gerektiği hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu özelge, bilanço döneminde Kısa Vadeli Yabancı Kaynak ile Özkaynak kıyaslaması yapıldığında vergi ve diğer yasal yükümlülükler rakamların dikkate alınmaksızın Özkaynak karşılaştırmasının yapılması gerektiğini belirtmektedir.

Özelgenin sonuç kısmı aynen şöyledir.

Bu kapsamda, geçici vergilendirme dönemlerinde veya yıllık hesap döneminde, finansman gider kısıtlaması öncesi Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre çıkarılan bilanço esas alınmak suretiyle öz kaynak ve yabancı kaynak mukayesesi yapılarak finansman gider kısıtlamasına tabi olunup olunmayacağı tespit edileceğinden, finansman gider kısıtlaması hesaplaması yapılırken vergi ve diğer yasal yükümlülükler hesaplanmadan önceki yabancı kaynak/öz kaynak mukayesesi sonucu bulunan tutarın dikkate alınması gerekmektedir.

IV- FİNANSMAN GİDER KISITLAMASI HESAPLAMA ÖRNEĞİ

X A.Ş’nin :

·       Yabancı Kaynak toplamı 100.000.000,00 TL

·       Özkaynak toplamı 70.000.000,00 TL

·       Kur Farkı Gideri + Kredi Faiz Gideri toplamı 1.000.000,00 TL

  olarak baz alınırsa, Finansman Gider Kısıtlaması hesaplaması aşağıdaki tablodaki gibi yapılacaktır:

A	KVYK+UVYK	100.000.000,00
B	Özkaynaklar	70.000.000,00
C	Aşan Kısım [(A-B)/A]	30%
D	Kredi Faiz ve Kur Farkı Giderleri Toplamı	1.000.000,00
E	C x D	300.000,00
	Hesaplanan Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (Ex0,1)	30.000,00

V- FİNANSMAN GİDER KISITLAMASINA DAİR TAVSİYELERİMİZ

Kanun çerçevesinde Finansman Gider Kısıtlamasına dair tavsiyelerimiz şunlardır olacaktır:

1. Finansman gider kısıtlaması, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan kurumlar vergisi mükellefleri hakkında uygulanacağı için; öncelikli olarak Şirketinizin Öz Kaynak yani diğer bir anlatımla Öz Sermayesi tutarı, Yabancı Kaynak toplamından daha fazla olmalıdır. Bu nedenle güçlü bir Öz Sermayeye sahip şirketler her zaman bir adım önde ve avantajlı olacaktır. Eğer şirketinize ait Mali Yapıda Sermaye yetersizliği varsa ilk etapta Sermaye artırımına gidilmelidir.
2. Yabancı Kaynaklar hesapları azaltılmalıdır. Banka Kredileri, Satıcılar, Personele Borçlar, Ortaklara Borçlar hesapları ve buna benzer hesapların bakiyeleri azaltılmalıdır.
3. Cari Hesap mutabakatları yapılarak Satıcılar Hesabının doğruluğu net olarak tespit edilmelidir. İyi bir denetim ve analiz yapılan Kurumlar harici, sahadaki denetimlerde Mizan kontrolleri gösteriyor ki, Cari Hesap mutabakatı yapılmadığı ve aslını yansıtmayan carilerin olduğu gözlemlenmektedir. Örneğin uygulayıcıların muhasebe kayıt hataları, hatalı hesap seçimleri ve yanlış yapılan virmanlar vb durumlar maalesef yaşanabilmekte.
4. Ortaklara Borçlar Hesabında bakiyede şişkinlik varsa –ki sermaye avansı olup olmaması durumuna göre ayrıştırılarak, Öz Kaynaklar kalemlerinde dönem içerisinde karar alınmak suretiyle, sermaye artırımı yoluna gidilebilir.
5. Şirkete ait Banka eft/ekstre bsmv masraflarının 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabında, Özelgede de yer verdiğimiz Banka Pos komisyonları vb.lerinin 760-Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabında izlenmesi gerekirken, 780-Finansman Giderleri Hesabında izleyerek hatalı hesap seçim yapılması. Örneğin birçok yapılan denetimlerde Kredi kartı ile yapılan satışlarda ödenen komisyon bedellerinin 653 Komisyon Giderleri yada 780 Finansman Giderleri hesabında takip edildiği tespit edilmektedir. Daha birçok banka masrafları sıralanabilir.

Bu yöntemler kanuni çerçevede değerlendirilerek, gerekli kontrol, denetim ve analiz yapılarak, şirketin mali yapısına uygun şekilde FİNANSMAN GİDER KISITLAMASININ ETKİLERİ azaltılabilir. Yabancı Kaynaklar içerisinde bulunan diğer kalemler değerlendirilip, şirketin finansal yapısına göre erken ödemeler yapılarak, finansman gider kısıtlaması etkisi şirket lehine çevrilebilir.

VI- SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Şüphesiz Finansman Gider Kısıtlaması en çok tartışmalı hususlardan biridir, yabancı kaynaklar ve aynı kaynağa ait kur farkı gelir-gideri / finansman giderinin netleştirilmesi başlıkları sektörel çerçevede sorun olarak göze çarpmaktadır. Bu hususta mükelleflere büyük sorumluluk düşmekte, bu sorumluluk çerçevesinde muhasebe-kayıt sistemleri daha güvenilir ve daha uzmanca kayıt altına alınıp geliştirilmeli özel ve genel hesap denetimleri çok sık yapılmalıdır. Doğru bir hesaplama için, özellikle yoruma açık ve belirsizlik ihtiva eden hususlar için; Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yayınlanacak yeni özelgeler takip edilmeli ve hataların önlenmesi sağlanmalı ve Finansman Gider Kısıtlamasının etkisi azaltılmalıdır.

KAYNAKÇA

*5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

*25.05.2021 Tarihli 31491 Sayılı Resmi Gazete / 18 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği

* Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 18.10.2022 tarihli, E-38418978-125[6-2021/30]-476079 sayılı özelge

* Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 08.12.2022 tarihli, E-38418978-125[6-2021/21-İ]-573035 sayılı özelge

*İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 15.12.2022 tarihli, E-62030549-125[11-2021]-1490564 sayılı özelge*GİB, *Hatay Vergi Dairesi Başkanlığı’nca yayımlanan 05.08.2022 tarihli, 35672403-010.01[125.07.2021]-105997  sayılı özelge, 2022.

*https://www.muhasebetr.com/yazarlarimiz/koray/0586/ Finansman Gider Kısıtlaması İle İlgili Çok Önemli Özelge

07.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.