Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı Çağlar Karnıyarık 2026 Yılında Döviz Bürosu (Yetkili Müessese) Kurulmasına İlişkin Esaslar (29.01.2026)

E-bültenimize kayıt olun, yeni yazılar e-posta adresinize gelsin! Üye olmak için tıklayın.

EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ

YAZARLARIMIZ

Necdet Doğruç
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
necdetdogruc@gmail.com

İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticaretinde Özel Matrah Uygulaması KDV ve Muhasebe Kayıtları

3065 SAYILI KDVK 23/F BENDİ

KDVUGT 111-A-4.9- 111-C-2.5

21.03.2019 TARİHLİ VE 845 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARI

28.03.2022 TARİHLİ VE 5359 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARI

2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU MADDE -3

İKİNCİ EL MOTORLU KARA TAŞITLARININ TİCARETİ HAKKINDAKİ YÖNETMELİĞİ

ÖZELGELER

84974990-130 -KDV -51.23.2018.02-E-87253 21.03.2019 Tarihli

85550353-130-2019/2-11966 15.06.2020 Tarihli

25253958-130-23-2018-84-E30273 12.08.2020 Tarihli

E-40392771-130-2-2022-121-19-36895 06.04.2022 Tarihli

E-43735832-130-KDV-13-1-48863 13.10.2022 Tarihli

E-58426132-200.03.01-20481 08.08.2024 Tarihli

KONU İLE AÇIKLAMALAR

İKİNCİ EL KARA TAŞIT TANIMI

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkındaki Yönetmelikte ise ikinci el motorlu kara taşıtı; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan ve trafik siciline tescilli olan motosiklet, otomobil, arazi taşıtı, otobüs, kamyonet, kamyon ve lastik tekerlekli traktör niteliğindeki taşıtlar olarak tanımlanmıştır.

İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edenler, 13/2/2018 tarihli ve 30331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında işletmesi adına yetki belgesi alan tacirler ile esnaf ve sanatkârlardır.

ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz teslimlerinde özel matrah uygulaması yalnızca ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden ve yetki belgesi almış olan mükellefler tarafından uygulanacaktır.

KDV hesaplanarak alınan ikinci el motorlu kara taşıtları ile taşınmazların teslimlerinde ise özel matrah uygulanmayacaktır.

Madde 23 Özel Matrah Şekilleri

f) İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında esaslı değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır

Özel Matrah Uygulaması aşağıda belirtilen şartlarda gerçekleşir.

1-İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edilmesi ve yetki belgesinin olması

2-KDV mükellefi olmayanlardan satın alım yapılması

3-KDV mükellefi olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar ( KDV ödenmeksizin(KDV 0) olması)

4-Alınan taşıtın vasfında değişiklik yapılmaması

KDVGT 111-2.5

2.5. İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticaretiyle İştigal Eden Mükelleflerin Binek Otomobil Alımlarında KDV İndirimi

574 22/3/2019 tarihli ve 30722 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 21/3/2019 tarihli ve 845 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile,

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce %18 (20)KDV oranı uygulanarak satın alınan binek otomobillerinin tesliminde KDV oranının %18(20) olarak uygulanmasına karar verilmiştir.

Buna göre, söz konusu Kararın yürürlüğe girdiği 22/3/2019 tarihinden itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce; (KDV %20)

- %1 KDV oranı uygulanarak satın alınan binek otomobillerinin tesliminde %1, -

%18(20) KDV oranı uygulanarak satın alınan binek otomobillerinin tesliminde %18 KDV (%20)oranı uygulanacaktır.

Öte yandan, 28/3/2022 tarihli ve 5359 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce özel matrah uygulanarak yapılan binek otomobili teslimlerinde KDV oranının %18(20) olarak uygulanmasına karar verilmiştir.

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce başka bir yetkili satıcıdan özel matrah uygulanarak satın alınan binek otomobiller, %18 KDV(%20) oranı uygulanarak satın alınan binek otomobil olarak değerlendirilemeyeceğinden, bu araçların tesliminde satış bedelinin tamamı üzerinden %1 oranında KDV hesaplanır.

ÖRNEK

- %1 KDV oranı uygulanarak satın alınan binek otomobillerinin tesliminde %1,

500.000 +%1 KDV 5.000 TL ödenerek satın alınan binek oto 600.000+ %1 KDV satılmıştır.

MUHASEBE KAYITLARI

-------------------------------------/-------------------------------------

153 TİCARİ MALLAR 500.000 TL

191 İNDİR KDV 5.000 TL

102 BANKALAR 555.000 TL

Otomobilin alınışı

--------------------------------------/--------------------------------------

102 BANKALAR 606.000 TL

600 YURT İÇİ SATIŞLAR 600.000 TL

391 HESAP KDV 6.000 TL

Otomobilin satışı

-------------------------------------/---------------------------------------

Görüldüğü gibi %1 KDV ödenerek alınan otomobilin satışında %1 KDV hesaplanmıştır.

Aynı şekilde %20 KDV ödenerek alınan binek otomobilin satışında %20 KDV’’li olacaktır.

YETKİ BELGESİ OLAN İKİNCİ EL KARA TAŞIT TİCARETİ İLE UĞRAŞAN MÜKLLEFLERİN KDV MÜKELLEFİ OLMAYAN ŞAHISLARDAN ALDIĞI TAŞITLARIN DURUMU

ÖRNEK 1-

İkinci el araç alım satım faaliyeti ile iştigal eden ve yetki belgesi olan ND otomotic Ltd. Şti KDV mükellefi olmayan

Mehmet Bey’den gider pusulası ile 1.000.000,00 TL’ye binek otomobil almıştır. Aldığı araca 100.000.00 TL+%20 KDV 20.000,00 TL bakım masrafı yaptırmıştır. ND otomotiv Ltd. Şti satın aldığı aracı 1.400.000,00 Tl KDV hariç satmıştır.

İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz teslimlerinde özel matrah uygulanabilmesi için, araç veya taşınmazın basit tadil, bakım ve onarım işlemleri dışında vasfında esaslı değişiklik yapılmaması gerekmektedir. Yapılan bakım taşıtın vasfında değişiklik oluşturmadığından taşıtın satışında özel matrah uygulanacaktır

—---------------------------------------------------------/—------------------------------------------------------------

153 TİCARİ MALLAR 1.000.000,00 TL

102 BANKALAR 1.000.000,00 TL

gider pusulası ile alınan binek oto alış kaydı

—-------------------------------------------------------/—-------------------------------------------------------------

770 GENEL GİDERLER 100.000,00 TL

191 İNDİR KDV 20.000,00 TL

102 BANKALAR 120.000,00 TL

Araç bakım gideri

—-------------------------------------------------------/—--------------------------------------------------------

ARACIN SATIŞI

Araç satış bedeli :1.400.000,00 TL

Araç alış bedel :1.000.000,00 TL

Araç satış karı 400.000,00 TL

%20 KDV : 80.000,00 TL

Toplam :1.480.000,00 TL

—----------------------------------------------/—--------------------------------------------------------

102 BANKALAR 1.480.000,00 TL

600 YURT İÇİ SATIŞLAR 1.400.000,00 TL

600.01 %0 KDV satış 1.000.000

600.02 %20 KDV satış 400.000

391 HESAPLANAN KDV 80.000,00 TL

Araç satış kaydı

—--------------------------------------------/—---------------------------------------------------

621 SAT TİC MALLAR MALİYETİ 1.000.000,00 TL

153 TİCARİ MALLAR 1.000.000,00 TL

satış maliyet kaydı

—---------------------------------------------/—-----------------------------------------------

Örneğimize devam edersek

Özel matrah uygulanarak 1.400.000 TL ‘ye binek otomobili satın alan yetkili satıcı 1.500.000 TL+%1 15.000 TL binek otomobili satmıştır

--------------------------------------------------/-----------------------------------------

102 BANKALAR 1.515.000 TL

600 YURT İÇİ SATIŞLAR 1.500.000 TL

391 HESAP KDV 15.000 TL

Aracın satışı

----------------------------------------------/----------------------------------------

Eğer satılan araç ticari araç olması durumunda (87.02-87.04 pozisyonunda ) KDV %20 olarak uygulanacaktır.

İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce başka bir yetkili satıcıdan özel matrah uygulanarak satın alınan binek otomobiller, %18 KDV(%20) oranı uygulanarak satın alınan binek otomobil olarak değerlendirilemeyeceğinden, bu araçların tesliminde satış bedelinin tamamı üzerinden %1 oranında KDV hesaplanır

ÖRNEK 2-( KDVKG 111-A-4.9 bendinde verilen örnek)

İkinci el araç alım satım faaliyeti ile iştigal eden Bay (A), KDV mükellefi olmayan Bay (B)’den 1978 model kullanılamaz halde bulunan bir aracı 10.000 TL bedelle satın almıştır. (C) Servis A.Ş.den hizmet almak suretiyle, söz konusu aracın motoru dahil birçok parçası değiştirilmek suretiyle yenilenmiş ve (C) Servis A.Ş.ye 20.000 TL+3.600 TL KDV ödenmiştir. Yenilenen araç Bay (A) tarafından KDV hariç 40.000 TL’ye satılmıştır. Söz konusu aracın motor dahil birçok parçasının değiştirilmek suretiyle yenilenmesi, taşıtın vasfında esaslı bir değişiklik oluşturduğundan söz konusu aracın tesliminde özel matrah uygulanmayacak, toplam satış bedeli olan 40.000 TL matrah üzerinden KDV hesaplanacaktır. Diğer taraftan, aracın yenilenmesine ilişkin (C) Servis A.Ş.ye ödenen 3.600 TL KDV,(4.000 TL) Bay (A) tarafından indirim konusu yapılabilecektir

MUHASEBE KAYITLARI

—-------------------------------------------------------/—--------------------------------------------------------

153 TİCARİ MALLAR 10.000,00

102 BANKALAR 10.000,00 TL

Araç satın alımı

—--------------------------------------------------------/—--------------------------------------------------

153 TİCARİ MALLAR 20.000,00 TL

191 İNDİR KDV 4.000,00 TL

102 BANKALAR 24.000,00 TL

Taşıta yapılan masraflar ( VUK Madde 262 Maliyet Bedeli)

Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.

—----------------------------------------------------/—---------------------------------------------------

102 BANKALAR 40.400,00 TL

600 YURT İÇİ SATIŞLAR 40.000,00 TL

391 HESAPLANAN KDV %1 400,00. TL

Araç satış kaydı

—--------------------------------------------------/—--------------------------------------------

621 SAT TİC MALLAR MALİYETİ 30.000,00 TL

153 TİCARİ MALLAR 30.000,00 TL

satış maliyet kaydı (10.000+20.000)

—-------------------------------------------------/—-----------------------------------------------

Satılan Araç Ticari olması halinde (87.02-87.04) KDV %20 olarak uygulanacaktır.

ÖNEMLİ

İKİNCİ EL MOTORLU KARA TAŞITI TİCARETİ İLE İŞTİGAL EDEN MÜKELLEFİN AYNI FAALİYETLE İŞTİGAL EDEN BAŞKA BİR MÜKELLEFTEN ÖZEL MATRAH UYGULANARAK SATIN ALDIĞI ARAÇ(85550353-130-2019/2-E11966 15.06.2020 TARİHLİ ÖZELGE)

Özel matrah uygulanarak alınan satın alınan aracın satışında özel matrah uygulanmayacak satış bedeli üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacak.

KONUMUZU ÖZETLERSEK

Özel Matrah Uygulaması aşağıda belirtilen şartlarda gerçekleşir.

1-İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti ile iştigal edilmesi ve yetki belgesinin olması

2-KDV mükellefi olmayanlardan satın alım yapılması

3-KDV mükellefi olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar ( KDV ödenmeksizin(KDV 0) olması)

4-Alınan taşıtın vasfında değişiklik yapılmaması

1-İkinci el kara taşıt ticaretiyle iştigal eden Mükellefler KDV mükellefi olmayan şahıslardan (gider pusulası ile )aldıkları taşıtları satarken SATIŞ BEDELİ-ALIŞ BEDELİ =SATIŞ KARI üzerine %20 KDV uygulayacak .(ÖZEL MATRAH)

2-Özel matrah uygulanarak satın alınan taşıtın tesliminde (satışında) özel matrah uygulanmayacak. Satış bedel üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacak alınan taşıtın durumuna göre (binek oto %1-Ticari araç %20 ( 87.02-87.04)

3-Taşıtlarda

%1 KDV’li giriş %1 KDV’li çıkış

4-%20 KDV’li giriş %20 KDV’li çıkış Uygulanacaktır.

5-İkinci el kara taşıt ticaretiyle iştigal eden mükellefler işletmesinde kullanmak üzere satın aldığı(254 hesap) (gider pusulası+ Faturalı)araç (binek) , satışında (faturalı) ödediği KDV indirimi söz konusu olmadığı için KDV %1 olarak uygulanacaktır

ÖRNEK

----------------------------/---------------------------------

254 TAŞITLAR XXXXX

102 BANKALAR XXXX

Gider pusulası ile alınan taşıt

--------------------------------/--------------------------

254 TAŞITLAR XXXX

KDV GİDER VEYA MALİYET

102 BANKALAR XXXX

KDV ödenerek alınan taşıt

------------------------------/-------------------------------

102 BANKALAR XXXX

257 B.AMORTİSMAN XXXX

254 TAŞITLAR XXXX

391 HESAP KDV %1 xxxx

679 DİĞER OLAĞAN DIŞI GELİR VE KARLAR XXXX

Taşıtın karlı satışı

------------------------------/-------------------------------

Zararına yapılan satışlarda 689 DİĞER OLAĞAN DIŞI GİD VE ZARARLAR HESABI kullanılacaktır.

29.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)