Mustafa Akçayır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Sorumlu Bağımsız Baş Denetçi
mustafa.akcayir@mynet.com

Enflasyon Düzeltmesi Yoksa, 298/Ç Var: 2025 Yılı İçin Hala Vaktimiz Var

2025 yılı dördüncü dönem geçici vergi beyannameleri verilmiş, hesapları kapatmış olabiliriz.  Ama E defterleri çekip beratları henüz almadık;

Aylık Yükleme Tercihinde Bulunulması Halinde			Geçici Vergi Dönemleri Bazında Yükleme Tercihinde Bulunulması Halinde
Dönem	Gelir Vergisi Mükellefleri	Diğer Mükellefler	Dönem	Gelir Vergisi Mükellefleri	Diğer Mükellefler
Aralık	Gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10’uncu gün sonu	Kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14’üncü gün sonu	Ekim        Kasım      Aralık	Gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10’uncu gün sonu	Kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14’üncü gün sonu

Bilançonuzdaki amortismana tabi iktisadi kıymetler (ATİK) için hala yapılabilecek çok kritik bir hamle var.

Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adi komandit ve adi şirketler de dahil olmak üzere ferdi işletme sahibi gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri bilançolarına kayıtlı amortisman tabi  iktisadi kıymetlerini, hala değerleyip gider yazabiliriz.

Geçici Vergide 298/Ç Yeniden Değerleme Yapmamış Olmak Engel Yıllık Gelir Vergisinde veya  Kurumlarda yapmamıza  engel Değil!

Birçok meslektaşımız ve mükellef, geçici vergi dönemlerinde bu hesaplamayı yapmadığı için hakkın kaybolduğunu düşünebilir. Oysa 298/Ç uygulaması seçimlik bir haktır.

 Geçici vergi dönemlerinde bu hakkı kullanmamış olmamız, yıl sonu bilançosunda bu işlemi yapamayacağımız anlamına gelmez.

Önemli Not: 2025, 2026 ve 2027 yıllarında enflasyon düzeltmesinin (şartlar oluşsa dahi) yapılmayacağı kesinleştiği için, varlıklarınızın değerini güncelleyip amortisman giderini artırmanın tek ve en masrafsız yolu şu an 298/Ç'dir.

Geçici vergide yapmadıysak, Neden Şimdi Yapmalıyız?

2025 yılı için belirlenen %25,49 oranındaki yeniden değerleme oranı, işletme aktifindeki binalar, makineler ve diğer amortismana tabi varlıklar için ciddi bir gider yaratma potansiyeline sahip.

Basit Bir Hesapla Avantajımız:

Elde edilen bu yeni değer üzerinden amortisman ayırarak:

• Matrahımızı yasal çerçevede düşürebilir,
• Ödeyeceğimiz Kurumlar Vergisini optimize edebilir,
• İşletme özkaynağımızı (fon hesabıyla) daha güçlü gösterebiliriz.

Uygulama Takvimi ve Strateji

Şu an kurumlar vergisi hazırlık süreci içerisindeyiz. Bilançonuzu kesinleştirmeden önce:

1. 2025 öncesi iktisap edilen varlıkların listesini çıkarıp.
2. %25,49 oranını hem varlıklara hem de birikmiş amortismanlara uygulayıp
3. Aradaki farkı pasifte "522-Yeniden Değerleme Değer Artış Fonu" hesabına alacağız.
4. Bu işlem için herhangi bir vergi ödemeyeceğiz (oran %0) unutmayın.

Amortisman Giderinde Vergi Avantajı: 10 Milyon TL'lik Bir Örnek

298/Ç Yeniden Değerleme Muhasebe Kaydı (Örnek Uygulama)

10.000.000 TL maliyetli ve 4.000.000 TL birikmiş amortismanı olan makinenin yeniden değerlemesini yapalım. (Oran: %25,49)

Hesaplama Detayı:

• Varlık Değer Artışı               : 10.000.000 x 0,2549 = 2.549.000 TL
• Amortisman Değer Artışı     :   4.000.000 x 0,2549 = 1.019.600 TL
• Net Değer Artış Fonu (522)    : 2.549.000 - 1.019.600 = 1.529.400TL

Yeniden Değerleme Farklarının Kaydı (31.12.2025)

Hesap Kodu	Hesap Adı	Borç	Alacak
253	TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR	2.549.000,00
253.01	298/Ç Yeniden Değerleme Farkı
257	BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)		1.019.600,00
257.01	298/Ç Amortisman Değerleme Farkı
522	M.D.V. YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLAR		1.529.400,00
522.01	298/Ç Yeniden Değerleme Artışı
	Madde Toplamı	2.549.000,00	2.549.000,00

Şimdi de gider olarak kaydedeceğimiz tutarları karşılaştıralım.

Hesap Kodu	Hesap Adı	Borç	Alacak
730/760/770	İLGİLİ GİDER HESABI	2.509.800,00
257	BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)		2.509.800,00
	Madde Toplamı	2.509.800,00	2.509.800,00

 

Uygulama	Varlık Değeri	Yıllık Amortisman Gideri (%20)	Vergi Avantajı (Nakit)
Değerleme Yapılmazsa	10.000.000 TL	2.000.000 TL	0 TL
298/Ç Yapılırsa (%25,49)	12.549.000 TL	2.509.800 TL	127.450 TL Tasarruf

Bu işlemle, işletmenin kasasından çıkacak olan Kurumlar Vergisi (varsayılan %25 oranına göre) 127.450 TL azaltılmış olur.

Üstelik bu avantaj için devlete herhangi bir vergi (%0) ödenmez.

·  Pasif Karakterli Fon: 522 hesapta biriken bu fon, işletmenin özkaynağını güçlendirir.

Eper bu  fonu sermayeye ilave etmek dışında başka bir hesaba aktarırsak  vergi doğar.

·  Gider Riski: Eğer değerleme yapılmasaydı, gider yazılabilecek tutar 2.000.000 TL olacaktı. Bu işlemle yasal olarak 509.800 TL ek gider yaratılmış oldu.

Unutmayın, amortismana tabi olmayan (boş arsa/arazi gibi) varlıklar 298/Ç kapsamında değerlenemez

KRİTİK UYARI: BU KAYIP SADECE 2025 İLE SINIRLI DEĞİL!

Bu vergi avantajından sadece 2025’te değil; 2026 ve 2027 yılları geçici vergi dönemlerinde ve kurumlar vergisi beyannamelerinde de istifade edebiliriz.

Ancak burada hayati bir nokta var: Eğer 2025 yılında bu değerlemeyi yapmayıp "2026'da yaparım" dersek, yapmaya yine yaparız ama 2025 yılının sunduğu %25,49’ lık avantajı kaybetmiş oluruz. 2026 değerlemesine "erimiş" eski maliyet bedeliyle başlamak zorunda kalırız.

 Eğer 2025'te bunu yapmazsak gelecek iki yıl boyunca her geçici vergi döneminde ve kurumlar vergisi dönemlerinde fazladan vergi ödemeye devam ederiz.

Sonuç ve Tavsiye

Enflasyonist ortamda işletme sermayesinin erimesini engellemek için 298/Ç altın bir fırsattır. Geçici vergiyi kaçırmış olabiliriz ama Kurumlar Vergisi beyannamesi verilene kadar hâlâ vaktimiz var!

25.03.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.