Musa Çakır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Teknopark Muhasebe Kayıtları

Ülkemizde 4691 sayı ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu yürürlüğe girdi. Yine 2008 yılında 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun yürürlüğe girdi. Bu kanunun amacı yeni fikirlerin ve ileri teknolojilerin geliştirilebileceği uygun bir çalışma ve araştırma ortamı oluşturmak, dışa bağımlılığı azaltacak teknolojik altyapıyı kurmak ve rekabet gücünü artırmak, Teknoloji yoğun üretim ve ihracatı destekleyerek nitelikli iş gücü ile yabancı sermaye yatırımlarını ülkeye çekmek gibi başlıca etkenleri sayabiliriz.

Teknoparkların kendine ait yerleşkesi, teşvikleri olduğu için kendine ait özel hesaplamaları ve hesapları vardır. Bugün bu konudan bahsedeceğim.

Kanunda yer alan bazı kelimelerin tanımlarından bahsedelim.

Ar-Ge projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikrî mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı tarafından yürütülen projeyi,

Destek personeli: Ar-Ge ve yenilik veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli,

Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı ve teknisyenleri,

Tasarım personeli: Tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli tasarımcı ve teknisyenleri,

Tasarımcı: Tasarım faaliyetleri kapsamındaki projelerin gerçekleştirilmesi ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan, üniversitelerin; mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişiler ile tasarım alanlarından herhangi birinde en az lisansüstü eğitim derecesine sahip diğer kişileri,

Tasarım projesi: Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı tarafından yürütülen projeyi,

Teknisyen: Meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişileri,

Temel bilimler: Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programlarını, olarak tanımlanmıştır.

5746 sayılı kanun ile 4691 sayılı kanunun farkları temel itibari ile aşağıda yer almaktadır.

TEŞVİK KALEMLERİ	5746	4691
Ar-Ge İndirimi ve Tasarım İndirimi	√	----
SGK İşveren Prim Desteği	√	√
Gelir Vergisi Stopaj Teşviki	√	√
Damga Vergisi İstisnası	√	ÜCRETLERDE
Gümrük Vergisi İstisnası	√	√
Kurumlar Vergisi İstisnası	---	√
Makine ve teçhizat alımında KDV istisnası	√	√
KDV İstisnası (Yazılım)	----	√
Tasarıma Dayalı Ürün Satışlarında Kurumlar Vergisi İstisnası	----	√

5746 sayılı Kanunda yer alan Ar - Ge indirimi müessesesi “Ar - Ge harcamalarını” destekler iken, 4691 sayılı Kanunda yer alan teknopark istisnası, bu bölgelerde ortaya çıkarılan ürünlerin satışından dolayı oluşan “ kazancı desteklemektedir.

Teknoparklardaki tüm faaliyetler yönetici şirketin onayladığı Ar Ge projesi çerçevesinde gerçekleştirildiğinden, bu bölgelerdeki Ar Ge, yazılım ve tasarım faaliyetlerine yönelik harcamalar doğrudan gider yazılmazlar.

Teknoparklarda yapılan Ar Ge harcamaları da aktifleştirileceğinden, 263 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabının kullanılması doğru olacaktır.

Devam eden projeler için sırası ile kullanılması gereken hesaplar;

750 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı

751 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı

263 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri

260 – Haklar Hesabı

Tamamlanan projeler için sırası ile kullanılması gereken hesaplar;

750 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı

268 - Birikmiş Amortismanlar (-)

751 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı

630 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı

 

Şirket, 500.000 TL tutarında proje ile ilgili malzeme almıştır.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

150. İLK MADDE VE MALZEME                                    500.000

191. İNDİRİLECEK KDV                                                100.000

                                      320. SATICILAR                                             600.000

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Daha sonra maliyete aktarılmış olsun

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

750. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİD.                      500.000

                                      150. İLK MADDE VE MALZEME                     500.000

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

263. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİD.                     500.000

                                      751. ARA. VE GEL. GİD. YANSITMA HES.                500.000

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

751. ARA. VE GEL. GİD. YANSITMA HES.                   500.000

                                      750. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİD.                  500.000

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Saygılarımla.

Kaynaklar

• 4691 sayı ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanun
• 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun
• Güven Ayyıldız Teknokentlerde Muhasebe Uygulamaları

02.09.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.