Musa Çakır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Kâr Payı Dağıtımı ve Muhasebe Kayıtları

Meslek mensuplarının yoğun olduğu aylara girdik. Hoş son yıllarda sürekli bir yoğunluk hali mevcut. Şubat ayı yeniden geri gelen 4. Geçici vergi, mart ayı yıllık gelir vergisi beyannameleri, nisan ayı kurumlar vergisi beyannamesi derken yoğun bir süreç başlıyor. Tabi bu beyannamelerin yanında aylık olağan beyannameler de verilmesi gerekmektedir.

Bu yazımda kâr payı dağıtımını örnekle anlatmaya çalışacağım.

Öncelikle kâr dağıtım tablosu düzenlememiz gerekmektedir. Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde “işletmenin dönem kârının dağıtım biçimini gösteren tablodur.” Şeklinde tanımlanmıştır. Amaç olarak da “özellikle sermaye şirketlerinde dönem kârından, ödenecek vergilerin, ayrılan yedeklerin ve ortaklara dağıtılacak kâr paylarının açıkça gösterilmesi ve şirketlerin hisse başına kâr ile hisse başına temettü tutarının hesaplanmasıdır.” diye belirtilmiştir.

Kâr Dağıtım Tablosunun Düzenlenme Kuralları: 

- Kâr dağıtım tablosu; dönem kârından yapılan dağıtımla yedeklerden yapılan dağıtımı, ayrı ayrı gösterecek biçimde düzenlenir. 

- Kâr dağıtım tablosunda; ödenecek vergiler ve yasal yükümlülükler, ortaklara ödenecek 1. ve 2. temettüler, ayrılan 1. tertip ve 2. tertip yasal yedeklerle statü yedekleri, olağanüstü yedekler ve kârdan ayrılan özel fonlar açıkça gösterilir. 

- Dönem kârının dağıtımında; imtiyazlı payların bulunması halinde, imtiyazlı ve adi hisse senetlerine ödenen kâr payları, tabloda belirtilen bölümlerinde ayrı ayrı gösterilir. 

- Katılma intifa senedi, kâra iştirakli tahvil ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi ihraç edilmesi nedeniyle, bu senet sahiplerine mevzuat hükümleri çerçevesinde ödenen paylar, kâr dağıtım tablosunda ayrıca gösterilir.

İlgili tebliğde yer alan kâr dağıtım tablosu aşağıdadır.

Kâr dağıtım tablosunda yer alan kalemlerin açıklamaları;

A- DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI

1. Dönem Kârı: Gelir tablosunda vergi ve yasal yükümlülüklerden önceki kardır. 

2. Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler: Dönem kârı üzerinden hesaplanan vergi ve diğer yasal yükümlülükleri kapsar. 

3. Geçmiş Yıllar Zararı: Zararla kapanmış geçmiş faaliyet dönemlerinden gelen zararları ifade eder. 

4. Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe: Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılması gereken % 5 birinci tertip kanuni yedek akçeyi ifade eder. 

5. İşletmede Bırakılması ve Tasarrufu Zorunlu Yasal Fonlar: Mevzuat gereği dönem kârından işletmede alıkonacak ihtiyat veya karşılıklar ile finansman fonu ve yenileme fonu gibi işletmenin mali yapısını güçlendirmek amacıyla oluşturulan fonlar. 

6. Ortaklara Birinci Temettü: İşletmenin ödenmiş sermayesi üzerinden ilgili yasa hükmü ve ana sözleşmesi gereği ortaklarına dağıtacağı birinci tertip temettüdür. 

7. Personele Temettü: Genel kurul kararıyla personele dağıtılacak temettüdür. 

8. Yönetim Kuruluna Temettü: Genel kurul kararıyla yönetim kurulu üyelerine dağıtılması kararlaştırılan temettüyü kapsar. 

9. Ortaklara İkinci Temettü: Genel kurul kararıyla ortaklara dağıtılması kararlaştırılan ikinci tertip temettüdür. 

10. İkinci Tertip Yasal Yedek Akçe: Türk Ticaret Kanunundaki ilgili hüküm uyarınca ortaklara % 5 birinci temettü hariç, kalan kârın dağıtılması kararlaştırılmış kısmının onda biridir. 

11. Statü Yedekleri: Ana sözleşme uyarınca ayrılması gereken yedekleri kapsar. 

12. Olağanüstü Yedekler (Dağıtılmamış Kârlar): İşletmede olağanüstü durumlar dikkate alınarak bırakılan yedek veya geçmiş dönemle ilgili dağıtım konusu yapılmayan kârları ifade eder. 

13. Diğer Yedekler: Genel Kurul kararıyla ayrılan diğer yedeklerdir. 

14. Özel Fonlar: Çeşitli mevzuat hükümleri gereği işletmede bırakılan fonlardır. 

B- YEDEKLERDEN DAĞITIM

1. Dağıtılan Yedekler: Geçmiş yıllarda ayrılmış ve bu dönem dağıtılan yedekleri kapsar. 

2. II. Tertip Yasal Yedekler: Dağıtılacak yedek ve geçmiş yıl kârlarının onda birini ifade eder.  3. Ortaklara Pay: Dağıtılan yedek ve dağıtılmamış kârlardan ortaklara ödenecek kısmı kapsar. 

4. Personele Pay: Dağıtılan yedek ve dağıtılmamış kârlardan personele ödenecek kısmı kapsar. 

5. Yönetim Kuruluna Pay: Dağıtılan yedek ve dağıtılmamış kârlardan yönetim kuruluna ödenecek kısmı kapsar. 

C- HİSSE BAŞINA KÂR

Dağıtım konusu kârdan hisse başına düşen pay burada yer alır. 

D- HİSSE BAŞINA TEMETTÜ

Dağıtılan kârdan pay alanlara düşen kısım burada yer alır.

Bu açıklamalar ışığında kâr dağıtımını örnekle açıklayalım;

Örnek: Şirket 2025 yılında geçici vergilerde toplamda 150.000TL geçici vergi ödemiştir. Kurumlar vergisi beyanında 1.000.000TL vergi matrahı beyan etmiş olup, şirketin ödenmiş sermayesi 5.000.000TL’ dir.

Kurumlar vergisi matrahı                                    : 1.000.000TL

Hesaplanan Kurumlar vergisi %25                   :     250.000TL

Mahsup edilecek geçici vergi                            :      150.000TL

Ödenecek kurumlar vergisi                                :       100.000TL

Önce muhasebe kayıtlarını yapıp, dağıtılabilecek kâr tutarına ulaşalım.

---------------------------/--------------------------------

371 Dön. Karş. Peş. Öd. Ver. Fon Karş. (-)        150.000

193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar                                     150.000

---------------------------/--------------------------------

---------------------------/--------------------------------

691 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş. (-)              250.000

370 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş                                     250.000

---------------------------/--------------------------------

---------------------------/--------------------------------

691 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş. (-)              250.000

370 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş                                     250.000

---------------------------/--------------------------------

690 Dönem Kârı veya Zararı                              1.000.000

            691 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş. (-)                             250.000

            692 Dönem Net Kârı ve Zararı                                            750.000     

---------------------------/--------------------------------

692 Dönem Net Kârı ve Zararı                              750.000

            590 Dönem Net Kârı                                                             750.000                 

---------------------------/--------------------------------

2026 yılı yapılacak kayıtlar

---------------------------/--------------------------------

590 Dönem Net Kârı                                               750.000

            570 Geçmiş Yıllar Kârları                                                     750.000                 

---------------------------/--------------------------------

Kurumlar vergisi beyannamesi döneminde yapılacak kayıt

---------------------------/--------------------------------

370 Dön. Kârı ve Diğ. Yüküm. Karş                     250.000

            371 Dön. Karş. Peş. Öd. Ver. Fon Karş. (-)                                150.000                    

           360 Ödenecek Vergi ve Fonlar                                                     100.000        

---------------------------/--------------------------------

Bu kayıtlar ile 193 – 370- 371- 690 – 691 – 692 – 590 hesaplar kapanmış oldu.

Dağıtılabilecek kâr tutarı 750.000TL’ dir.

KURUMLAR VERGİSİ MATRAHI	A	1.000.000
HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİ	B = A*%25	250.000
NET KÂR	C = A – B	750.000
ÖDENMİŞ SERMAYE	D	5.000.000
1.TERTİP YEDEK AKÇE *	E = A*%5	50.000
1.TEMETTÜ **	F = D*%5	250.000
DAĞITILABİLİR KÂR	G = C-(E+F)	450.000
2.TERTİP YEDEK AKÇE ***	H = G*%10	45.000
2.TEMETTÜ	I = G- H	405.000
KURUM STOPAJ MATRAHI	J = F+I	655.000
GELİR STOPAJI	K = J*%15	98.250
DAĞITILACAK NET KÂR PAYI	L = J - K	556.750

* Birinci tertip yedek akçe: Yıllık kârın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar ayrılır.

** Birinci Temettü: Ödenmiş sermayenin yüzde beşine kadar.

*** İkinci tertip yedek akçe: Pay sahiplerine yüzde beş oranında kâr payı ödendikten sonra, kârdan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın yüzde onudur.           

Muhasebe Kaydı;

---------------------------/--------------------------------

570 Geçmiş Yıllar Kârları                                       750.000

            540 Yasal Yedekler                                                               95.000

1. Tertip Yedek Akçe 50.000
2. Tertip Yedek Akçe 45.000

            331 Ortaklara Borçlar                                                           655.000

1. Temettü 250.000
2. Temettü 405.000

---------------------------/--------------------------------

Ödeme yapıldığında yapılacak muhasebe kaydı;

---------------------------/--------------------------------

331 Ortaklara Borçlar                                               655.000

            360 Ödenecek Vergi ve Fonlar                                                98.250

            102 Bankalar                                                                         556.750

---------------------------/--------------------------------

Not: Ödenecek vergi ve fonlarda ki 98.250TL’ lik tutar muhtasar beyannamesinde 061 kod ile beyan edilip ödenmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Türk Ticaret Kanunu
• Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği

18.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.