Musa Çakır
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

2025 Yıl Sonu Yeniden Değerleme ve Muhasebe Kayıtları

7571 sayılı kanuna yapılan ilave ile 2025 yılı başta olmak üzere 2025, 2026 ve 2027 yıllarına enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı açıklandıktan sonra gözler yeniden değerlemeye çevrildi.

Vergi Usul Kanunu 298. Maddesi Ç bendi yeniden değerleme uygulamasını detaylı şekilde anlatıyor. Biz ise daha özet bir halde anlatmaya çalışacağız.

Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılında yeniden değerleme oranı %25,49 olarak açıklanmıştır. Hesaplamaya geçmeden önce yeniden değerleme yapabilecekler, istisnalar vs. bahsedelim.

Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yeniden değerleme yapabileceklerdir.

 Dar mükellefiyet esasında vergilendirilenler, işletme hesabı (zirai işletme hesabı dâhil) esasına göre defter tutanlar, serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabları, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım - satımı ve imali ile iştigal edenler, kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilenler ise yeniden değerleme yapamayacaktır.

Bilanço esasına göre defter tutan şirketler aktifinde kayıtlı bulunan amortismana tabi iktisadi kıymetleri için yeniden değerleme yapabilirler. Burada dikkat edilmesi gereken husus amortismana tabi olmayan emtia, arsa, arazi gibi varlıklar için yeniden değerleme yapılamaz. Bununla birlikte aşağıdaki varlıklar içinde yeniden değerleme yapılamaz.

- Bu niteliklerini korudukları sürece sat-kirala-geri al işlemine konu kıymetler

- Kira sertifikası ihracına konu edilen kıymetler

- Yeniden değerlemenin yapılacağı hesap döneminde aktife dahil edilen atikler

- Yeniden değerlemenin yapılacağı dönem sonu itibariyle aktife kayıtlı olmayan atikler

- Emtia niteliği taşıyan kıymetler

Yapılmakta olan yatırımlara yeniden değerleme uygulanmaz. Yapılmakta olan yatırımlar aktifleştirildikleri yıldan sonraki yıl itibari ile yeniden değerleme yapılabilir. Örnek vermek gerekirse 2024 yılında yatırımlar bitmiş olsun ve 2025 yılında 258 Yapılmakta olan hesaptan 252 Binalar hesabına aktarılarak aktifleştirilmiş olsun. 2025 yılı için binalar hesabına yeniden değerleme yapılmayacaktır. En erken 2026 yılın 1. Dönem geçici vergisinde yeniden değerleme yapılabilir.

Yeniden değerlemede dikkate alınacak tutar dönem sonu itibariyle yasal defter kayıtlarında yer alan değeridir. Enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde enflasyon farklarının da dikkate alınarak yeniden değerlemeye eklenmesi gerekmektedir. Amortismana tabi iktisadi kıymetin geçmiş dönemlerde ayrılmamış amortisman varsa, o dönemlerde amortisman ayrılmış gibi yeniden değerlemeye tabi tutulur.

Yeniden Değerlemenin sağladığı avantajlar;

• Öncelikle vergi ödemeksizin bilançonun değerinde artış sağlar.
• Amortismanlara da yeniden değerleme yapıldığı için daha fazla amortisman gideri yazmaya olanak sağlar ki bu da vergi matrahının düşmesine sebep olur.
• Yeniden değerleme farkları 522 – Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları hesabına kaydedileceği için özkaynaklar grubunun güçlenmesine katkı sağlar.
• Özkaynak grubunun değerinin artmasından kaynaklı olarak da finansal gider kısıtlama hesaplamasında firma daha avantajlı duruma gelecektir.
• Enflasyonist ortamlarda yeniden değerleme yaparak kaydi değeri düşük kalmış varlıkların değerini artırdığı için gerçek değere yakın şekilde bilançoda yer almasını sağlar.

Birkaç örnek ile yeniden değerleme konusunu pekiştirelim.

Örnek 1: İşletmenin aktifinde kayıtlı binanın 31.12.2025 tarihi itibari ile değeri aşağıda ki gibidir.

Hesap Kodu	Hesap Adı	Maliyet Bedeli (TL)	Amortisman Bedeli (TL)	Net Defter Bedeli (TL)
252.01	Yönetim Binası	10.000.000TL	800.000TL	9.200.000TL
252.01.EF	Yönetim Binası EF	2.000.000TL	160.000TL	1.840.000TL
TOPLAM		12.000.000TL	960.000TL	11.040.000TL

Yukarıda belirttiğimiz üzere yeniden değerleme hesaplaması yapılırken enflasyon düzeltmesi tutarları dikkate alınarak yapılması gerekir. Yani 12.000.000TL üzerinden hesaplama yapmamız gerekiyor.

Hesap Adı	Yeniden Değerleme Tutarı	Yeniden Değerleme Oranı %	Yeniden Değerleme Artış Tutarı	Yeniden Değerlenmiş Toplam Tutar
Binalar	12.000.000TL	25,49	3.058.800TL	15.058.800TL
Birikmiş Amort.	960.000TL	25,49	244.704TL	1.204.704TL
Net Defter Değeri	11.040.000TL		2.814.096TL	13.854.096TL
Net Değer Artışı				2.814.096TL

Yukarıda ki hesaplamaya göre muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.

----------------------------/-----------------------------

252 BİNALAR                                                       3.058.800TL

                        257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                             244.704TL

                        522 MDV YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞ.              2.814.096TL

----------------------------/-----------------------------

2026 yılından itibaren amortisman ayrılmaya başlanacak tutar 15.058.800TL üzerinden olacaktır. Amortisman süresi ise kalan süre kadar olacaktır.

Örnek 2: Yukarıda ki örnekten devam edersek ilgili yönetim binası 2026 yılı içinde 20.000.000TL satılmıştır.  (KDV dikkate alınmamıştır.)

----------------------------/-----------------------------

102 BANKALAR                                                       20.000.000TL

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR                        1.204.704TL

522 MDV YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞ.           2.814.096TL

                        252 BİNALAR                                                                 15.058.800TL

                        679 DİĞ.OL.DIŞI GEL.VE KÂRLAR                                 8.960.000TL

----------------------------/-----------------------------

Örnek 3: Ağustos 2025 döneminde almış olduğumuz 3.000.000TL’ lik binek araç için yeniden değerleme yapmak istersek…

Yapamayız. Çünkü yeniden değerlemenin yapılacağı hesap döneminde (2025 yılı) aktife dahil edilen varlıklar için yeniden değerleme yapılamaz.  2025 yılı içinde alınan varlıklar için en erken 2026 yılının 1. Geçici vergi döneminde yeniden değerleme yapabiliriz.

Önemli Not: Binek araçlara değerleme yaparken o yılki binek araç gider kısıtlaması tutarlarına dikkat etmemiz gerekmektedir.

522 Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları hesabında ki tutar sermayeye ilave edilebilir. Bu ilave için herhangi bir vergi/stopaj ödenmesine gerek yoktur.  Ancak bu tutar herhangi bir şekilde sermayeden çekilirse çekilen kısım o dönemin kazancına ilave edilerek vergiye matrahına eklenmesi gerekmektedir.

27.01.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.