Koray Ateş
Vergi Uzmanı
korayates@muhasebetr.com

331 Ortaklara Borçlar: Bilançodaki En Sessiz Mayın!

Değerli okurlar, 131 hesapla ilgili çok fazla yazı ve makale mevcuttur. Ancak en az 131 hesap önemli gördüğümüz 331 Ortaklara Borçlar hesabı hakkında maalesef çokça makale veya bilgi notu bulamamaktayız. Bu hafta 331 hesabı etraflıca ele alıp bu hesabın risklerini maddeler halinde istifadenize sunmak istiyorum.

Şirketin size borçlu olması iyi bir şey gibi görünür. Vergi hukukunda çoğu zaman değildir.

1) Örtülü sermaye eşiği erir, siz farkına varmazsınız.

İlişkili kişiden alınan borç, dönem başı öz sermayenin 3 katını aşarsa aşan kısım örtülü sermayedir (KVK m.12). Faizi, kur farkı KKEG'dir (KVK m.11/1-b). Ve dönem sonunda dağıtılmış kâr payı sayılır (KVK m.12/7) › stopaj + ortakta menkul sermaye iradı (GVK m.75/2, m.94/6-b).

Asıl tuzak şu: şirket zarar ettikçe öz sermaye erir, 3 kat eşiği de onunla birlikte erir. Yani şirket kötüleştikçe ortağın riski büyür.

2) "Bu parayı nereden buldunuz?"

331, bir şirket kalemi değil, bir ortak beyanıdır. Ortağın beyan edilmiş geliriyle örtüşmeyen bakiye, kurumun değil ortağın kişisel gelir vergisi sorunudur (VUK m.3/B — ekonomik yaklaşım). Kayıt dışı hasılatın 331'e park edilmesi ise artık muhasebe değil, VUK m.359 tartışmasıdır.

3) 100'den 331'e kaydırmak riski yok etmez, adresini değiştirir.

Fiktif kasa bakiyesini ortağa borç göstermek, adat tartışmasını kaynak tartışmasına çevirir. Daha ucuz değildir.

4) Faizsiz de yazarsanız risk, faizli de.

Faiz yazarsanız örtülü sermaye ve emsale uygunluk (KVK m.13) gündeme gelir; yazmazsanız gerçek kişi ortakta devamlılık arz eden finansman temini nitelendirmesi ve KDV tartışması kapıdadır.

5) Enflasyon ortağı sessizce fakirleştirir.

331 parasal kalemdir; enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz (VUK mük. m.298/A). Nominal alacak yerinde durur, satın alma gücü her yıl erir. Bunun vergisel bir telafisi yoktur.

6) Para şirkete girdi ama şirket kurtulmadı.

Ortak parayı borç olarak koyduğunda öz kaynak artmaz. Sermaye kaybı ve borca batıklık hesabı (TTK m.376) aynı yerde durur. Ortak riski üstlenir, korumayı almaz.

7) Girişte sorulmayan soru, çıkışta sorulur.

Yıllarca biriken bakiyenin nakden geri ödendiği gün, geçmişteki izah edilemeyen girişler varsa bu çıkış kâr dağıtımı olarak nitelendirilebilir.

8) Ortak vefat ederse: şirketten alacağı terekeye dahildir. Vergisi vardır, likiditesi yoktur.

Ne yapmalı: sermayeye ilave ya da sermaye avansı; kalıyorsa yazılı ödünç sözleşmesi, banka izi, emsale uygun faiz ve ortak bazında bir "kaynak dosyası".

331, ortağın şirkete duyduğu güvenin bilançodaki adıdır. O güvenin belgesi yoksa, vergi idaresi onu güven olarak değil, dağıtılmamış kâr olarak okur.

(131 ile karıştırmayın: orada ortak borçlu, burada ortak alacaklı. Risk yön değiştirir, kaybolmaz.)

Faydalı olması dileğiyle…

08.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.