Kerim Çoban
E.Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi
Çoban Gümrük Dış Ticaret Denetim Danışmanlık ve
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği A. Ş.
k.coban0306@gmail.com

Daha Önce Üretilip Bir Yıldan Fazla Bir Süre Bekleyen Bir Aracın İthalatı Yapılarak, İç Piyasada Sıfır Araç Olarak Satılması Mümkün Müdür?

İlgili Mevzuat Hükümleri:

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2012/35 sayılı Genelgesinde: “… Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanarak 23.07.2011 tarih ve 28003 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan SGM12011/12 sayılı "Motorlu Araçlar ve Römorkların Model Yılının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ" ile; imal yılının model yılına eşitlendiği belirtilerek, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre trafik tescilini gerektiren ve Tebliğ'de araç olarak anılan motorlu araç ve römorkların model yılı olarak aracın imal edildiği veya montajının yapıldığı yerde, araç sevke hazır hale geldiğinde imalatçı tarafından düzenlenen uygunluk belgesinde yer alan imal yılının esas alınacağı; aracın ilk defa tescili için zorunlu diğer belgelerle birlikte düzenlenen uygunluk belgesinin aslı veya aslının düzenlenme tarihini taşıyan, imalatçı tarafından onaylı suretinin ibraz edileceği,

Bu kapsamda imal yılı uygulamasının yürürlüğe girdiği 01.01.2013 tarihi itibariyle her yılın son dört (4) ayında üretildiği SGM 2011/12 sayılı 'Motorlu Araçlar ve Römorkların Model Yılının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ'e göre tespit edilen 87.01; 87.02; 87.03; 87.04; 87.05 ve 87.11 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan otomotiv ana sanayi ürünlerinin kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmamaları, ayrıca, dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde varsa alınması gereken tüm belge ve izinlerin ithalatçı tarafından ilgili mercilerden temin edilmesi kaydıyla ertesi yılın ilk dört (4) ayı içerisinde ithaline izin verilmesine mer'i İthalat Rejimi Kararı'nın 2 ve 7'nci maddeleri uyarınca uygun görüldüğü,

Bu çerçevede, 01.01.2013 tarihi itibariyle bir önceki yılın son dört ayında üretildiği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca veya yetki verdiği kurum veya kuruluş (Türk Standartları Enstitüsü) tarafından tespit edilen/doğrulanan 87.01; 87.02; 87.03; 87.04; 87.05 ve 87.11 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan otomotiv ana sanayi ürünlerinin kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmamaları, ayrıca, dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde varsa alınması gereken tüm belge ve izinlerin ithalatçı tarafından ilgili mercilerden temin edilmesi kaydıyla ertesi yılın ilk dört (4) ayı içerisinde ithaline izin verilmesinin uygun bulunduğu,

• Ekonomi (Ticaret) Bakanlığı'nın 25.05.2012 tarih ve 38024 sayılı yazıya göre, 87.16 gümrük tarife pozisyonunda yer alan römork ve yarı römorkların ithal edilebilmesi için kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmamaları gerektiğinden bahisle, yüklü olarak getirilen ve bilahare ithal edilen treylerlerin kullanılmış olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda yüklü olarak getirilen ve bilahare ithal edilmek istenen treylerler için, İthalat Rejim Kararı'nın 7'nci maddesi çerçevesinde Ekonomi/Ticaret Bakanlığı'nın izninin aranmasının gerektiği, …
• Ekonomi/Ticaret Bakanlığının 06/11/2012 tarihli ve 74917 sayılı yazıya göre, motorlu bir aracın kullanılmamış sayılmasına ilişkin uluslar arası bir kilometre standardının bulunmadığı, bir kilometre sınırı belirlenmesinin suiistimal edilebileceği ve adli ihtilaflara neden olabileceği gibi nedenlerle bu tür bir uygulamanın uygun olmayacağının değerlendirildiği, bununla birlikte, fabrika test sürüşü, bekleme sahası ile yükleme-boşaltma yerine gidiş-geliş vb. benzer durumlarda yapılacak sürüşler için makul bir gösterge kaydının kabul edilebileceği; uzun yıllardır devam etmekte olan bahse konu uygulamanın sorunların çözümünde sağladığı esneklik nedeniyle etkili olduğu; bahse konu araçların ithalatında trafiğe kayıt edilmediklerinin belgelendirilmesinin yanı sıra gerekli görüldüğü hallerde müracaat bazında ilave belgeler istenebileceği ve makul bir kilometre sınırının uygun olarak değerlendirilebileceği,

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 26/03/2012 tarihli ve 304.99/193 sayılı yazısında, motorlu taşıt araçlarının fabrika çıkışından itibaren yol testi, depolama yerine nakli, gemilere biniş-iniş vb. nedenlerle belirli bir kilometre yol kat etmesinin zorunlu olduğu, kilometre konusunda belirli bir standart bulunmadığı, uygulamanın firmadan firmaya değişiklik arz ettiği belirtilerek, zorunlu olarak kat edilen yolun araç ağırlığı 3,5 tonun altında olan araçlar için 300 kilometreye kadar, kamyon, otobüs vb. araçlarda ise 3.000 kilometreye kadar değişmekte olduğu, bu çerçevede, motorlu taşıt araçlarının eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmaması şartıyla, araç ağırlığına bakılmaksızın 300 kilometreye kadar yol kat etmiş olanların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça (Türk Standartları Enstitüsü) da uygun bulunması koşuluyla İthalat Rejimi Kararı'nın 7.maddesi kapsamında Ekonomi/Ticaret Bakanlığı'ndan izin alınmaksızın, ithalat işlemlerin ilgili gümrük müdürlüklerince sonuçlandırılmasının uygun bulunduğu,

Bahsi geçen kilometre sınırının üzerinde yol kat ettiği tespit edilen araçların eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmaması şartıyla, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça (Türk Standartları Enstitüsü), yol testi, depolama yerine nakli, gemilere biniş-iniş vb. nedenler ve Ekonomi/Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yukarıda belirtilen görüşleri gözetilerek yapılacak değerlendirme sonucunda uygun bulunanların İthalat Rejim Kararı'nın 7'nci maddesi çerçevesinde Ekonomi (Ticaret) Bakanlığı'nın izni aranmaksızın ithaline ilgili Bölge Müdürlüğünce karar verilerek işlemler sonuçlandırılacağı, … ”

Belirtilmiştir.

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 03.12.2018 /39401258 Tarih ve Sayılı (İthalat Genel Müdürlüğü’nün 24.11.2018/ 39168193 Tarih ve Sayılı) Yazısında: “… 14/03/2012 tarihli ve 19015 sayılı yazıları ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre trafik tescilini gerektiren ve Tebliğ'de araç olarak anılan motorlu araç ve römorkların model yılı olarak imal yılının esas alınmasına ilişkin uygulamanın yürürlüğe girdiği 01/01/2013 tarihi itibarıyla her yılın son dört (4) ayında üretildiği Motorlu Araçlar ve Römorkların İmal Yılının Belirlenmesi Hakkında SGM-2011/12 sayılı Tebliğe göre tespit edilen 87.01; 87.02; 87.03; 87.04; 87.05 ve 87.11 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan otomotiv ana sanayi ürünlerinin, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmamaları, ayrıca dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde varsa alınması gereken tüm belge ve izinlerin ithalatçı tarafından ilgili mercilerden temin edilmesi kaydıyla, ertesi yılın ilk dört (4) ayı içerisinde ithaline izin verilmesine ilişkin değişiklik mer'i İthalat Rejimi Kararı'nın 2 ve 7’inci maddelerine istinaden uygun görüldüğü, …” belirtilmiştir.

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 16.11.2022/ 80088652 Tarih ve Sayılı (İthalat Genel Müdürlüğü’nün 09.11.2022/ 79858258 Tarih ve Sayılı) Yazısında: “… 8429.51, 8429.52 ve 8429.59 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan 2022 yılında imal edilmiş eşyanın; 31.12.2022 tarihine kadar ihraç ülkesinden Türkiye'ye sevk edilmiş olması ve bu hususun uluslararası geçerliliği olan bir yükleme senedi ile tevsik edilmesi, ancak kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmaması, ayrıca, dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde varsa alınması gereken tüm belge ve izinlerin ithalatçı tarafından ilgili mercilerden temin edilmesi kaydıyla, 31.03.2023 tarihine kadar ithali 31.12.2020 tarihli ve 31351 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki merî İthalat Rejimi Kararının 3’üncü ve 7’inci maddesi çerçevesinde uygun görüldüğü” belirtilmiştir.

Soru 1: Daha önce üretilip ilgili firmanın stokunda, deposunda, ambarında, fabrikasında, üretim sahasında bir yıldan fazla bir süre bekleyen bir aracın ithalatı yapılarak, iç piyasada sıfır araç olarak satılması mümkün müdür?

Cevap 1: 8702 GTİP’de yer alan otobüs, 8704 GTİP’de yer alan kamyon vb. eşyaların; her yılın son dört (4) ayında üretildiği Motorlu Araçlar ve Römorkların İmal Yılının Belirlenmesi Hakkında SGM-2011/12 sayılı Tebliğe göre tespit edilen 87.01; 87.02; 87.03; 87.04; 87.05 ve 87.11 gümrük tarife pozisyonlarında yer alan otomotiv ana sanayi ürünlerinin, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) olmamaları, ayrıca dış ticaret mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde varsa alınması gereken tüm belge ve izinlerin ithalatçı tarafından ilgili mercilerden temin edilmesi kaydıyla, ertesi yılın ilk dört (4) ayı içerisinde ithaline izin verilmesine ilişkin değişiklik mer'i İthalat Rejimi Kararı'nın 2 ve 7 nci maddelerine istinaden uygun görüldüğü dikkate alındığında:

a) Konu hakkındaki mevcut mevzuat hükümlerine göre işlem yapmanın/ithalat yapmanın uygun/ mümkün olmadığı anlaşılmakta olup,

b) 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 6 ve 8.maddelerinden hareketle, 3350 sayılı İthalat Rejim Kararı’nın 3.maddesine istinaden konu hakkındaki ilgili (ayrıntılı) bilgi ve belgelerle, Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak müracaat edilerek görüş alınması ve İthalat Genel Müdürlüğü’nün vereceği yazılı görüşe göre işlem yapılması gerekir.

c) Bahse konu eşyaların/ araçların kullanılmış olması halinde ise söz konusu eşyalar hakkında “ Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına ilişkin” 2026/9 sayılı Tebliğ kapsamında işlem yapılması gerekir.

Kullanılmış eşya ithalatı; 31.12.2020 tarihli ve 31351 sayılı 3. mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan İthalat Rejimi Kararı (Karar Sayısı: 3350) ile 31.12.2022 tarihli 32060 sayılı 3. mükerrer Resmi gazete yayınlanan İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar Sayısı: 6625) ve İthalat Tebliğleri ile düzenlenmiştir.

İthalat Rejim Kararının 7.maddesi kapsamında, “Eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) malların ithali izne tabidir.” İzinler, “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ (İthalat: 2026/9)” ile düzenlenmiştir.

Tebliğe göre, Liste kapsamında yer alan eşyalar ve belirli şartları sağlayan eşyalar için izin verilmektedir.

Başvuru İşlemleri

Kullanılmış Eşya İzin Başvuruları Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) İTHALAT BELGE İŞLEMLERİ Uygulaması üzerinden firmalar adına yetkili kişilerce, E-İmza ile online olarak yapılmaktadır. Eşyanın Liste kapsamında olması durumunda TPS-0970-İzin Belgesi (Kullanılmış Eşya-Liste), liste kapsamında yer almayan eşya olması durumunda ise TPS-0962-İzin Belgesi (Kullanılmış Eşya-Liste Dışı) belge türü seçilerek başvurular yapılmaktadır.

Başvurular, liste kapsamında ve gerekli şartları sağlıyorsa doğrudan, liste kapsamında değil ise İthalat Genel Müdürlüğü’nce ilgili ürünün ülkemizde yerli üretici olup olmadığı, üreticisi var ise yerli üreticinin ithali talep edilen eşya ile aynı veya benzer özelliklerde ürün üretimi veya makul bir sürede üretim ve teslim imkânları ile ülke ekonomisine katkıları da dikkate alınıp değerlendirilerek sonuçlandırılmaktadır.

Sevgi ve Muhabbetle, Sağlıcakla Kalınız.

Devam Edecek

19.10.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL  Ayrıntılar için tıklayın.