Evren Özmen
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilirkişi
evrenozmen@ozmconsultancy.com
www.ozmconsultancy.com

Hobi Bahçeleri Neden Kooperatifler ile Yasallaştırılamaz?

Kooperatif Kurmak Hobi Bahçelerini Yasal Hale Getirmez.

“Bakanlık onaylı kooperatif” söylemi, binlerce vatandaşı imara aykırı yapıların tuzağına çekiyor. Yasal görünen bu yapıların aslında ne kadar riskli olduğunu biliyor musunuz?

Son yıllarda şehir çevrelerinde (Örnek olarak Ankara’da Gölbaşı, Çubuk, Ayaş, Kazan, Sincan gibi bölgelerde) hızla çoğalan hobi bahçesi projeleri, dar gelirli pek çok vatandaşın hem yatırım hem de yaşam kalitesi arayışına yanıt vermeye çalışıyor. Ancak bu projelerin büyük çoğunluğu, hukuki gerçeklikten uzak bir yanılgı üzerine inşa edilmiş durumda. 

Bu yanılsamanın merkezinde ise güçlü görünen ama aslında boş bir argüman yatıyor: “Kooperatifimiz Bakanlık onaylıdır.”

Sadece bir yapı veya işletme/gayrimenkul işletme kooperatifi kurarak İmar Kanunlarına aykırı inşaat yapılabileceğinin düşünülmesi bile önemli bir bilgi eksikliği. 

Kat irtifakı veya Kat mülkiyeti Ferdileşme için şart

Kooperatifler ortaklarına/üyelerine ana sözleşmelerindeki amaç ve faaliyet konularına uygun olarak inşaatını tamamladıkları bağımsız bölümlerin ferdileşmesini, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmasına müteakip gerçekleştirebilirler (istisnalar hariç) yani konut tahsislerini yapabilirler.

Kooperatifler satın aldıkları imarsız bir arsayı noterden kendilerine göre çizdikleri bir parselasyon planını genel kurullarında onaylatarak ortaklarına paylaştıramazlar. 

Zaten arsanın noterde tasdiklenen bir vaziyet planı ile ortaklar arasında paylaştırılması ortağa bir mülkiyet hakkı vermez. Kooperatifler, tarım arazisini bütün olarak alması ve ortaklarına sadece kooperatif hissesi vermesi; kooperatif ortağına müstakil bir tapu hakkı sağlamaz

Kooperatifin bakanlık izni ile kurulmuş olması ayrı bir konu yapılaşmasının kanuna uygun olması ayrı bir konu

Bazı kendilerini arsa geliştiricisi olarak ifade eden kişiler tarafından pazarlama aşamasında en çok kullanılan argümanın şu olduğunu görüyorum“Bizim kooperatifimiz Bakanlık onaylıdır!

Evet kooperatifler kurulurken şirketlerden farklı olarak bakanlık iznine tabidir. Bir yapı kooperatifi kurulurken Çevre Şehircilik ve İklim değişikliği bakanlığıdan kuruluş izni alması gerekmektedir.

Ancak bu iznin alınması kooperatif eğer “kaçak bir inşaat” yapmış ise yaptığı inşaatı yasal hale getirmemektedir. Kuruluş izni, o kooperatifin yapacağı inşaatın yasal olduğu anlamına tabii ki gelmez.

Yeni dönemin Gecekonduları hobi bahçeleri mi?

Kooperatif kuruluşundaki alınan bakanlık izni ile inşaatın kanuna nizama uygun gerçekleştirilmesi konusu birbirinden tamamen bağımsız iki konudur.

Ancak maalesef bu konuda bilgisi az olan vatandaşlarımıza, kendilerini arsa geliştiricisi olarak ifade eden ve hobi bahçesi denilen oluşumlardan menfaat elde eden kişiler tarafından, bakanlık izni var denilerek kooperatifin ana sözleşmesi gösterilmekte ve vatandaşlarımız suistimal edilmektedir.

Uygulama Yönetmeliği Neden Bu Kadar Geç Kaldı?

4 Nisan 2026 Tarihli Resmi Gazete’de Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması hakkında yönetmelik yayımlanmıştır.

Yeni düzenleme, sadece yapıların yıkılmasını değil, bu yapıların yaşanılamaz hale getirilmesini hedeflenmektedir. 

En somut adımlar şunlardır:

• Aboneliklerin Sonlandırılması: Mevcut hobi bahçelerine bağlanmış olan elektrik ve su abonelikleri fiilen kesilmesi.
• Hizmet Sağlayıcılara Ağır Yaptırım: Eğer belediyeler veya elektrik dağıtım şirketleri bu bağlantıları kesmezse, her bir abone başına yaklaşık 100.000 TL tutarında ağır idari para cezaları ile karşı karşıya kalınması.

Göz göre göre bu tip yapılaşmalara uzun süre ses çıkarılmaması, elektrik-su hatta doğalgaz bağlanması, yolunun yapılması ama 2020 yılında yasa mevcut iken yasayı uygulamayan ve ancak 6 yıl sonra uygulama yönetmeliğini çıkaran idare karşısında tüm suçun vatandaşa yüklenmesi yıkım ve ağır yaptırımlara yönelik karar verilmesi mağduriyet doğuracağı şüphesizdir. ( her ne kadar dar gelirli vatandaşlarımızın nefes alacak bu tip bahçeli yerlere ihtiyaç duymaları anlaşılabilir olsa da, gayri yasal şekilde elde inşai faaliyet gerçekleştirmenin haklı bir konu olmadığını düşünüyorum)

Koopbis ile konunun bir ilgisi yok!

Bilindiği üzere kooperatiflerin ortaklarına ait bilgiler ile yönetim ve denetim kurulu raporları ile mali tablolarını koopbis sistemine 26.04.2026 tarihine girmeleri gerekmektedir.

Hobi Kooperatifi denilen bu yapılarda yetkililer tarafından Nisan ayının 26'sına kadar sisteme girilmesi durumunda hak kaybı olmayacağı gibi asılsız argümanlar ile vatandaşların aklını karıştırmakta süreç ile hiç ilgisi olmayan koopbis süreci ile konunun odağını dağıtmaya çalışmaktadırlar.

Ayrıca son olarak bu kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulunda olan kişilerin de hukuki ve cezai olarak kendilerini büyük riske attığını düşünüyorum.

27.04.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.