Ekrem Yaman
Mükellefler 2026 yılı için değeri 12.000.- TL’yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. Bu harcamalar yeni bir demirbaş alımı şeklinde olabileceği gibi, mevcut amortismanın tamir bakım onarım şeklinde olması doğrudan gider yazılmasına mani değildir. VUK’ta binek araçları ile ilgili yapılan harcamalara ilişkin gider kısıtlaması söz konusu olup, yapılan giderlerin %30’u ve gidere isabet eden KDV indirim konusu yapılmayıp KKEG gider olarak matraha dahil edilmektedir.
Ancak yukarıda bahsedilen bu konuya yazımızda değinilmeyecek olunup, yukarıda belirtilen gider yazma haddinin üzerindeki harcamalar yazımızın konusunu teşkil etmektedir. Yukarıdaki bilgi binek otomobiller ile ilgili harcamları ilgilendirdiği için ön bilgi olarak verilmiştir.
Bu açıklamalardan sonra yazımızın konusu teşkil eden hususları pekiştirmek için, örnek uygulamalar yapalım. İlk olarak 2026 yılı için binek otomobililer için uygulanan yasal hadler ne kadar olarak belirlendiğini aşağıdaki tabloda görebiliriz. Binek otomobillere ilişkin KDV ve ÖTV vergileri isteğe bağlı olarak, ya binek otomobillerin maliyetine ekleyerek amortisman sureti ile giderleştirebiliriz ya da doğruda gider yazarak da giderleştirebiliriz.
Bu tercih mükellefin ihtiyarına bırakılmıştır. Eğer ÖTV+KDV doğrudan gider yazılacaksa bu sınır 2026 yılı Biçin 1.200.000 TL.’dir. Bunun üzerindeki tutarlar KKEG olarak Gerlir veya Kurumlar vergisi Matrahına dahil edilmelidir. Vergiler hariç amortisman ayırma sınırı 1.380.000 TL’dir.
Diğer seçenek olan ÖTV+KDV binek otomobilin maliyetine eklenecekse amortisman ayırma sınırı 1.380.000 TL’dir.
|
2026 YILINDA BİNEK OTOMOBİLLER İÇİN UYUGLANACAK YASAL HADLER |
||
|
Özel tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi toplamının Direkt Gider Yazma Haddi |
1.200.000,00 |
|
|
Vergiler Hariç Amortisman Ayırma Sınırı |
|
1.380.000,00 |
|
Vergiler Dahil Amortisman Ayırma Sınırı |
Vergiler hariç |
2.600.000,00 |
Örnek 1) ATİK’e ait iktisadi Kıymetin özelliklerini Geliştirmek için yapılan harcama
Yaman Anonim Şirketi şirkeet müdürü pozisyonundaki personeline işe gidip gelmesi için kullanılmak üzere 01.01.2024 tarihinde aldığı binek aracının motorunun daha öce bulunmayan bir özellik ilave ederek daha az yakıt yakmasını sağlamak üzere yapılan işlem karışığında 01.01.2026 tarihinde 500.000 +KDV olarak toplam 600.000 TL Ödemiştir.
Yaman Anonim Şirketi, binek otomobilinin motorunun geliştirilmesi için yapmış olduğu ödemeni KDV’sini maliyete eklemiştir (254 Taşıtlar Hesabına Kaydetmiştir).
|
01.01.2026 Binek Araç Motor Yenileme Muhasebe Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
254TAŞITLAR |
600.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR |
|
600.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
600.000,00 |
600.000,00 |
Binek otomobil motoru için yapılan harcama 2026 yılı için vergiler dahil 2.600.000 TL’Yİ aşmadığı için ödenen bedelin tamamı binek otomobolin maliyetine eklenmiştir.
|
31.12.2026 Binek Araç Motor Amortisman Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
770 GYG |
200.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR |
|
200.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
200.000,00 |
200.000,00 |
Yukarıdaki kayıt sene sonunda binek otomobil için yapılan ve maliyete eklenen tutarın gider kaydı olan amortisman kaydıdır. Burada dikkat edilmesi gereken husus yapılan harcamanın binek aracının motorunun ömrünü uzatmak maksadı ile değil özelliklerini geliştirmek üzere yapıldığından amortisman tutarı binek aracının kalan ömrü olan üç yıl baz alınarak amortisman kaydı yapılmıştır.
Örnek 2) ATİK’e ait iktisadi Kıymetin ömrünü uzatmak için yapılan harcama
Yaman Anonim Şirketi şirkeet müdürü pozisyonundaki personeline işe gidip gelmesi için kullanılmak üzere 01.01.2024 tarihinde aldığı binek aracının motorunun ömrünü uzatmak için yapılan işlem karışığında 01.01.2027 tarihinde 1.000.000 +KDV olarak toplam 1.200.000 TL Ödemiştir.
Yaman Anonim Şirketi, binek otomobilinin ömrünü uzatmak için yapmış olduğu ödemenin KDV’sini maliyete eklemiştir (254 Taşıtlar Hesabına Kaydetmiştir).
|
01.01.2027 Binek Araç Motor Yenileme Muhasebe Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
254TAŞITLAR |
1.200.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR |
|
1.200.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
1.200.000,00 |
1.200.000,00 |
Binek otomobil motoru için yapılan harcama 2026 yılı için vergiler dahil 2.600.000 TL’Yİ aşmadığı için ödenen bedelin tamamı binek otomobilin maliyetine eklenmiştir.
|
31.12.2027 Binek Araç Motor Amortisman Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
770 GYG |
240.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR |
|
240.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
240.000,00 |
240.000,00 |
Yukarıdaki kayıt sene sonunda binek otomobil için yapılan ve maliyete eklenen tutarın gider kaydı olan amortisman kaydıdır. Burada dikkat edilmesi gereken husus yapılan harcamanın binek aracının motorunun ömrünü uzatmak maksadı ile yapıldığından amortisman tutarı binek aracının normal amortisman süresi olan beş yıl üzerinden %20 oranı olanbaz alınarak amortisman kaydı yapılmıştır.
Örnek 3) ATİK’e ait iktisadi Kıymetin ömrünü tamaladıktan sonra yapılan harcamalar
Yaman Anonim Şirketi şirkeet müdürü pozisyonundaki personeline işe gidip gelmesi için kullanılmak üzere 01.01.2020 tarihinde aldığı binek aracının motorunun özelliklerini geliştirmek veya ömrünü uzatmak için yapılan işlem karışığında 01.01.2026 tarihinde 2.000.000 +KDV olarak toplam 2.400.000 TL Ödemiştir.
Yaman Anonim Şirketi, binek otomobilinin motorunu geliştirmek veya ömrünü uzatmak için yapmış olduğu ödemenin KDV’sini maliyete eklemiştir (254 Taşıtlar Hesabına Kaydetmiştir).
Burada dikkat ee dilmesi gereken husus ATİK’e ait iktisadi kıymet amortisman ömrünü tamamladıktan sonra yapılan bir harcama ister binek aracın motorunu geliştirmek ve isterse de ekonomik ömrünü uzatmak için yapılmış olsun, ATİK’e ait normal amortisman süresince itfa edilir.
|
01.01.2026 Binek Araç Motor Yenileme Muhasebe Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
254TAŞITLAR |
2.400.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR |
|
2.400.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
2.400.000,00 |
2.400.000,00 |
Binek otomobil motoru için yapılan harcama 2026 yılı için vergiler dahil 2.600.000 TL’Yİ aşmadığı için ödenen bedelin tamamı binek otomobilin maliyetine eklenmiştir.
|
31.12.2027 Binek Araç Motor Amortisman Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
770 GYG |
480.000,00 |
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR |
|
480.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
480.000,00 |
480.000,00 |
Yukarıdaki kayıt sene sonunda binek otomobil için yapılan ve maliyete eklenen tutarın gider kaydı olan amortisman kaydıdır. Burada dikkat edilmesi gereken husus yapılan harcamanın binek aracının motorunun geliştirilmesi veya ömrünü uzatmak maksadı ile yapılmasının önemi yoktur. Çünkü aracın amortisman süresi dolduğundan bineek aracının normal amortisman süresi olan beş yıl üzerinden %20 oranı baz alınarak amortisman kaydı yapılmıştır.
Örnek 4) ATİK’e ait iktisadi Kıymete yasal sınırların üzerinde harcama yapılması vergilerin gider yazılması
Yaman Anonim Şirketi şirkeet müdürü pozisyonundaki personeline işe gidip gelmesi için kullanılmak üzere 01.01.2024 tarihinde aldığı binek aracının motorunun ömrünü uzatmak için yapılan işlem karışığında 01.01.2026 tarihinde 3 000.000 +KDV olarak toplam 3.600.000 TL Ödemiştir.
Yaman Anonim Şirketi, binek otomobilinin motorunun ömrünü artırmak için yapmış olduğu ödemenin KDV’sini gider olarak kayıtlara almıştır
|
01.01.2026 Binek Araç Motor Yenileme Muhasebe Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
254TAŞITLAR |
3.000.000,00 |
|
||||
|
770 GYG |
600.000,00 |
|
||||
|
|
329 DİĞER TİCARİ BORÇLAR |
|
3.600.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
3.600.000,00 |
3.600.000,00 |
Binek otomobil motoru için yapılan harcama 2026 yılı için vergiler hariç 1.380.000 TL si için ayrılan amortisman normal gider yazılacak üzerinde tutar için ayrılan amortisman KKEG olarak GV ve KV matrahına dahil edilecektir. Burada KDV hariç tutarın tamamının 254 Taşıtlar hesabına yazmanın herhangi bir mahsuru yoktur.
|
31.12.2026 Binek Araç Motor Amortisman Kaydı |
||||||
|
HESAP |
BORÇ |
ALACAK |
||||
|
770 GYG 689KKEG |
276.000 |
|
||||
|
|
324.000 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR |
|
600.000,00 |
|||
|
|
|
|
|
TOPLAM |
600.000,00 |
600.000,00 |
Yukarıdaki kayıtta da görüleceği üzere 2026 yılı için vergiler hariç 1.380.000 TL yasal sınıra ilişkin amortisman gider olarak kayıtlara alınmış, bunun üzerindeki tutara ilişkin yapılan harcamaların amortisman tutarı ise 689 KKEG olarak kayıtlara alınarak GV veya KV matrahına dahil edilecektir.
3065 sayılı KDV Kanununa göre;
Teslim; Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabidir.
Vergi İndirimi ; Mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler nedeniyle ödenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'den indirebileceklerdir.
İndirilemeyecek KDV; Faliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisinin indirim konusu yapamaz.
Safi Kurum Kazancı ; Kurumlar vergisinin mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, ikinci fıkrasında da safi kurum kazancının tespitinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır.
Gelir Vergisi Kanununa göre; "İndirilecek Giderler" arasına amortismanlar da yer almaktadır.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar. Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç ilk iktisap bedeli 1.200.000 Türk lirasını , söz konusu vergilerin maliyet bedeline eklendiği veya binek otomobilin ikinci el olarak iktisap edildiği hâllerde, amortismana tabi tutarı 2.600.000 Türk lirasını aşan binek otomobillerinin her birine ilişkin ayrılan amortismanın en fazla bu tutarlara isabet eden kısmı gider yazılabilir.
Binek Otomobillerin Giderleri ve Amortismanlarının Vergi Matrahından İndirilmesinde esas faaliyet konusu kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayanların binek otomobilin motorunun yenilenmesi için yapılan giderler (işçilik + motor bedeli) Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre binek otomobilin maliyetine dahil edileceğinden, söz konusu taşıta yönelik ayrılan amortisman bedelinin yukarıda belirtilen gider kısıtlaması dikkate alınarak kurum kazancınızın tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder.
Aşağıda sayılan giderler de maliyet bedeline dâhil edilir:
a) İktisadi kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile doğrudan ilgili; gümrük vergileri, gümrük komisyonları, yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderleri,
b) İktisadi kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile doğrudan ilgili; resim ve harçlar, noter, tapu, mahkeme, değer tespiti, danışmanlık, komisyon ve ilan giderleri,
c) İktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilere ait faiz giderleri ve bunlara ilişkin kur farklarının; emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer iktisadi kıymetlerde ise iktisadi kıymetin envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmı ile söz konusu kredilere ilişkin giderler (Faiz giderleri ile kur farklarının diğer kısımlarını maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.),
ç) İktisadi kıymetin stoklara veya envantere alındığı tarihe kadarki depolama ve sigorta giderleri,
d) Gayrimenkullerde mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden mütevellit giderler.
Gayrimenkullerle doğrudan ilgili olması şartıyla, bunların envantere alındığı hesap dönemi sonuna kadar alınan hibeler maliyet bedelinden indirilir.
İktisadi kıymetin (emtia hariç) iktisap edilmesi veya değerinin artırılması ile ilgili olan özel tüketim vergisi, indirilemeyecek katma değer vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi ile kaynak kullanımını destekleme fonunu maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte mükellefler serbesttirler.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.",
VUK’a göre; "İktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkuller maliyet bedelleri ile değerlenir. Bu kanuna göre, aşağıdaki yazılı kıymetler gayrimenkuller gibi değerlenir:
1. Gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatı;
2. Tesisat ve makinalar;
3. Gemiler ve diğer taşıtlar;
4. Gayrimaddi haklar.",
VUK’a göre; "Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline eklenir.
Gayrimenkuller veya elektrik üretim ve dağıtım varlıkları için yapılan giderler hem tamir, hem de kıymet artırma giderlerinden terekküp ettiği takdirde, mükellef bu giderlerden maliyet bedeline eklenecek kısmı ayrı göstermek mecburiyetindedir.
Vuk’a göre; İşletme TLde bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle, gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.
2026 yılı için değeri 12.000.- TL’yi aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütünlük arz edenlerde bu had topluca dikkate alınır.",
Mükellefler amortismana tâbi iktisadî kıymetlerini, 320 nci maddenin dördüncü fıkrası saklı kalmak üzere, Maliye Bakanlığının tespit ve ilân edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlân edilecek oranların tespitinde iktisadî kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır."hükümleri yer almaktadır.
Bu bağlamda, bir iktisadi kıymetin amortismana tâbi tutulabilmesi için, işletmenin envanterine kayıtlı olması, kullanıma hazır halde bulunması, işletmede bir yıldan fazla kullanılması ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması gerekmekte olup, bu niteliklere haiz olmakla birlikte değeri 12.000 TL yi aşmayan peştemallıklar ile alet, edevat, mefruşat ve demirbaşların amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilmesi mümkündür.
Vuka’a göre ;İktisadi kıymetler için uygulanacak "Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları" tespit edilmiştir.Bu kapsamda, Otomobiller ve taksiler (Jipler ve arazi taşıtları dahil faydalı ömür 5 yıl, normal amortisman oranı %20 olarak öngörülmüştür.
Bunun yanı sıra, gayrimenkuller ve gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin aktife alınmalarından sonra yapılan giderler niteliğine göre maliyet bedeline dahil edilmekte veya genel gider olarak kayıtlara intikal ettirilmekte olup, bu kapsamda;
- İktisadi kıymetin ilk iktisabı sırasında bulunmayan özelliklerin kazandırılması veya ilk iktisap sırasında bulunan özelliklerinin geliştirilmesi için yapılan giderler değer arttırıcı giderler sayılır ve amortisman süreleri iktisadi kıymetin kalan ömrüne göre belirlenir.
- İktisadi kıymetin ilk iktisabı sırasındaki beklenen ömrünü uzatmak amacıyla yapılan giderler, aktifleştirildikleri yıldan başlayarak iktisadi kıymet için belirlenen oran ve süreye göre amortismana tabi tutulur.
- İktisadi kıymet için yapılan normal bakım, onarım ve temizlik gibi giderlerinin ise maliyet olarak kabul edilmeyip doğrudan gider olarak kayıtlara intikal ettirilmesi gerekmektedir.
- İktisadi kıymetin, amortisman süresini tamamlayarak itfa edilmesinden sonra, ekonomik ömrünü ve değerini arttırıcı nitelikteki bütün giderler aktifleştirilir ve iktisadi kıymete ait amortisman oran ve süresinde aktifleştirme tarihinden itibaren itfa edilir.
Bu durumda şirket aktifinde kayıtlı binek otomobilin ilk iktisabında var olan motorun değiştirilmesi halinde yeni motor otomobilin ömrünü uzatmak amacıyla yapılan bir gider olduğundan, yeni motor bedeli alındığı hesap döneminden itibaren söz konusu binek otomobili için belirlenen süre ve oranda amortismana tabi tutulur.
Buna göre, söz konusu aracın motorunun yenilenmesi durumunda motor bedelinin yanı sıra motorun montajı için yapılan giderler motor için yapılan müteferri giderlerden olduğu için, toplam değer üzerinden (işçilik + motor bedeli üzerinden) amortisman ayrılması gerekmektedir.
Buna göre, faaliyet konusu kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan Şirketinize ait binek otomobilin ilk iktisabında var olan motorun değiştirilmesi ve yerine yeni motorun takılması otomobilin ömrünü uzatmak amacıyla yapılan bir gider olduğundan, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre binek otomobilin maliyetine dahil edileceğinden ve binek otomobilin ilk iktisabı gibi değerlendirildiğinden motorunun yenilenmesi için yapılan giderlere (işçilik + motor bedeli) ilişkin KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.[1]
| [1] Sayı | : | E-39044742-130[Özelge]-41940 |
29.01.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.