Cemil Alemdar
Gelir Vergisi Kanunun 89/13. Maddesinde “Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim (13) alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın, elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, %80’inin” gelir vergisi matrahının tespitinde beyannamede indirilebileceği belirtilmiştir.
Yine Gelir Vergisi Kanunun Mükerrer 20. Maddesinde “Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla yirmi dokuz yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmının (2025 Yılı için 330.000,00 TL)” ilgili şartların sağlanması halinde gelir vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.
Bugünkü yazımızda 2025 yılı gelir vergisi beyannamesinde GVK Mükerrer 20. Maddesi kapsamında Genç Girişimci İstisnası ile GVK 89/13. Maddesi kapsamında Hizmet İhracı indiriminin birlikte yer alması durumunda nasıl bir yol izlenmesi gerektiği hakkında değerlendirmede bulunacağız.
30 Aralık 2025 Tarihinde Resmi Gazete ’de Yayımlanan “49 No’lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği” ile, Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan bazı istisna ve indirimlerle ilgili Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu zorunluluğu getirilmesi ile birlikte söz konusu kanunlarda yer alan indirim ve istisnalar ile ilgili şartlar ve hesaplama yöntemleri gündemi daha çok meşgul etmeye başlamıştır. Özellikle Gelir Vergisi Kanunun Mükerrer 20. Maddesinde yer alan Genç Girişimci İstisnası ile Gelir Vergisi Kanunun 89/13. Maddesinde yer alan hizmet ihracı indiriminden birlikte faydalanılırken %80 indirim tutarının hesaplanmasında tereddütler oluştuğu görülmektedir. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki mükellefler beyannamede her iki uygulamadan da şartların sağlanması halinde faydalanabilecektir, biri istisna diğeri indirimdir.
Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinin içeriğine bakıldığında; ilk olarak kanunda belirtilen yedi gelir unsuruna ilişkin kazanç tutarlarına, sonrasında istisna tutarlarına, devamında da Gelir Vergisi Kanunu 89. Madde kapsamında yer alan indirim tutarlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmektedir. Bu durumda elde edilen kazançlardan öncelikle istisna tutarları düşülecek devamında beyan edilecek bir gelirin bulunması halinde indirim tutarları dikkate alınabilecektir. Yazımızın konusunu oluşturan genç girişimci istisnası ile birlikte hizmet ihracı indiriminden birlikte faydalanılacak olması durumunda da öncelikle genç girişimci istisnası (2025 Yılı: 330.000,00 TL) düşülecek ve beyan edilecek bir gelir kalması durumunda da GVK 89/13 madde kapsamında hizmet ihracından elde edilen kazancın %80’i indirilebilecektir.
Genç girişimci istisna tutarı her yıl gelir vergisi tarifesine göre belirlendiği için bu konuda bir tereddüt ve sorun bulunmamaktadır. Ancak GVK 89/13. madde kapsamında hizmet ihracı üzerinden hesaplanacak indirim tutarı, kazancın belli bir yüzdesi olduğu için her mükellef için farklı bir hesaplama ve uygulama gerektirecektir. Bahsettiğimiz genç girişimci istisnası ile hizmet ihracı indiriminin birlikte yer aldığı senaryoda %80 indirim tutarı hesaplanırken bazı mükellefler tarafından elde edilen hasılattan gider/maliyet unsurları düşüldükten sonra bir de genç girişimci istisna tutarının düşüldüğü ve bu tutar üzerinden indirim tutarının hesaplandığı görülmektedir. Ayrıca bu konu hakkında bazı platformlarda yer alan yazılarda ve vergi dairelerinden yapılan geri dönüşlerde de aynı uygulamanın benimsendiği anlaşılmıştır.
Gelir Vergisi Kanunun 89/13. maddesi kapsamında %80 indirim uygulamasından yararlanabilecek faaliyet türleri sayılmış ve indirim tutarının bu faaliyetlerden elde edilen kazancın %80’i olduğu açıkça belirtilmiştir.
Gelir Vergisi Kanunun 38. Maddesinde bilanço esasında ticari kazancın tespitinin; “Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;
2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu'nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41'inci maddeleri hükümlerine uyulur.” Şeklinde yapılacağı belirtilmiştir.
Yine Gelir Vergisi Kanunun 67. Maddesinde serbest meslek kazancının; “Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.” olduğu belirtilmiştir.
Gelir Vergisi Kanunu’nda yer alan diğer gelir unsurlarına ilişkin kazanç tanımlarına bakıldığında da kazancın; elde edilen gelirlerden gider ya da maliyet unsurlarının düşülmesi neticesinde ulaşılan tutar olduğu belirtilmiştir. Yine kanunda yer alan istisna, indirim vb. tutarların kazancın hesaplanmasında dikkate alınması gerektiğine dair de herhangi bir açıklama olmadığı anlaşılmaktadır. Vergi kanunlarının genel hükümlerine ve mantığına bakıldığında istisna ve indirim tutarları kazancın değil matrahın hesaplanmasında dikkate alınması gereken tutarlardır.
Yukarıda yaptığımız açıklamaları örnek bir senaryo üzerinden açıklamak gerekirse;
Mükellefin tek faaliyetinin yurtdışına verilen yazılım hizmeti olduğu ve genç girişimci istisnasından faydalanma şartlarını taşıdığını kabul edelim. Mükellefin 2025 takvim yılında gerçekleştirmiş olduğu faaliyet sonuçlarının da aşağıdaki gibi olduğu anlaşılmıştır.
|
Açıklama |
Tutar (TL) |
|
2025 Yılı Yazılım Faaliyeti Hasılat Tutarı |
3.200.000,00 |
|
2025 Yılı Yazılım Faaliyeti Gider/Maliyet Tutarı |
650.000,00 |
|
2025 Yılı Genç Girişimci İstisna Tutarı |
330.000,00 |
Senaryo 1: %80 İndirim Tutarının Faaliyet Kazancı Üzerinden Hesaplanması:
|
AÇIKLAMA |
TUTAR (TL) |
|
GELİR TUTARI (A) |
3.200.000,00 |
|
GİDER + MALİYET TUTARI (B) |
650.000,00 |
|
KAZANÇ TUTARI C = (A-B) |
2.550.000,00 |
|
GVK 89/13 MD. KAPSAMINDA İNDİRİM TUTARI (%80) D=C*0,80 |
2.040.000,00 |
|
TİCARİ KAZANÇ ( C ) |
2.550.000,00 |
|
2025 YILI GENÇ GİRİŞİMCİ İSTİSNASI ( E ) |
330.000,00 |
|
TİCARİ KAR F = (C-E) |
2.220.000,00 |
|
GVK 89/13 KAPSAMINDA İNDİRİLEBİLECEK TUTAR (D) |
2.040.000,00 |
|
MATRAH (F-D) |
180.000,00 |
|
HESAPLANAN GELİR VERGİSİ |
28.100,00 |
Senaryo 2: %80 İndirim Tutarının Genç Girişimci İstisna Tutarı Dikkate Alınarak Hesaplanması:
|
AÇIKLAMA |
TUTAR (TL) |
|
GELİR TUTARI (A) |
3.200.000,00 |
|
GİDER + MALİYET TUTARI (B) |
650.000,00 |
|
KAZANÇ TUTARI C = (A-B) |
2.550.000,00 |
|
2025 YILI GENÇ GİRİŞİMCİ İSTİSNASI (D) |
330.000,00 |
|
GVK 89/13 MD. KAPSAMINDA İNDİRİM TUTARI (%80) E = [(C-D)*0,80] |
1.776.000,00 |
|
TİCARİ KAZANÇ ( C ) |
2.550.000,00 |
|
2025 GENÇ GİRİŞİMCİ İSTİSNASI (D) |
330.000,00 |
|
TİCARİ KAR F = (C-D) |
2.220.000,00 |
|
GVK 89/13 KAPSAMINDA İNDİRİLEBİLECEK TUTAR ( E ) |
1.776.000,00 |
|
MATRAH (F-E) |
444.000,00 |
|
HESAPLANAN GELİR VERGİSİ |
88.880,00 |
Yukarıdaki tablolarda yer alan hesaplamalarda görüleceği üzere; Gelir Vergisi Kanunun 89/13. Maddesi yer alan indirim tutarının hesaplanmasında kazanç tutarı tespit edilirken genç girişimci istisna tutarının dikkate alınması halinde mükellefin yararlanabileceği indirim tutarı olması gerekenden (2.040.000,00 – 1.776.000,00) = 264.000,00 TL eksik ve ödenmesi gereken vergi tutarı da (88.880,00 – 28.100,00) = 60.780,00 TL fazla olarak hesaplanmaktadır.
Sonuç olarak; Gelir Vergisi Kanunun 89/13. Maddesinde yer alan hizmet ihracı kapsamında yararlanılacak indirim tutarının kazancın %80’i olduğu ifade edilmiştir. Kazanç tutarı da elde edilen hasılattan, gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi ile hesaplanacaktır. Mezkûr kanunda yer alan istisna ve indirim tutarları kazancın değil matrahın bir unsuru olduğundan, bu istisna ve indirimlerin kazancın hesaplanmasında dikkate alınması vergi kanunlarının mantığına aykırı bir uygulama olacaktır. Mükelleflerin 2025 yılı gelir vergisi beyannamelerinde hizmet ihracı kapsamında yararlanacakları %80 indirim tutarını hesaplarken olması gerekenden daha fazla vergi yükü ile karşı karşıya kalmamaları adına bu hususlara dikkat etmeleri faydalarına olacaktır.
Kaynaklar;
1- Gelir Vergisi Kanunu
2- Kurumlar Vergisi Kanunu
3- www.gib.gov.tr
4- Gelir İdaresi Başkanlığı Özelge Sistemi
28.03.2026
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)
>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.
>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.
>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.
>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV Ayrıntılar için tıklayın.