Dr.Aylin Korkmaz Okyay
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
smmmaylinkorkmaz@gmail.com

KOBİ'ler Neden Zor Durumda? Sorun Sadece Ekonomik Konjonktür Mü?

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de işletmelerin kuruluş, tasfiye ve kapanış eğilimlerini 2022–2025 dönemi ile 2026 yılının ilk sekiz ayı üzerinden incelemek ve bu değişimin özellikle KOBİ’lerin finansal sürdürülebilirliği açısından ne ifade edebileceğini tartışmaktır.

1. GİRİŞ

İşletmelerin sürdürülebilirliği yalnızca satış ve kârlılık düzeyleriyle değil; maliyet yönetimi ve finansal yönetim gibi uzmanlık alanları ile birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) ekonomide geniş bir tabana yayıldıkları için bu işletmelerin faaliyetlerinin sürekliliği, finansal dayanıklılığı Türkiye ekonomisi için oldukça büyük önem taşımaktadır.

TÜİK’in 2024 KOBİ istatistiklerine göre sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfındadır. Yine TÜİK’in verilerine göre 2025 yılına gelindiğinde KOBİ’lerin sayısı ilk kez 4 milyon sınırını aşmıştır. Bu hali ile KOBİ’ler tüm aktif girişimlerin yüzde 99,8’ini oluştururken, istihdamın yüzde 73’ünü, üretimin yüzde 55,9’unu, cironun yüzde 65,7’sini ve katma değerin yüzde 53,2’sini gerçekleştirdi. Bu nedenle işletme kapanışları konusu, Türkiye ekonomisinin genel görünümü açısından KOBİ’ler bağlamında ayrıca ele alınmalıdır.

2.YILLAR İTİBARİ İLE TÜRKİYE’DE ŞİRKET KURULUŞ VE KAPANIŞ RAKAMLARI

Gösterge	2022	2023	2024	2025	2026 Ocak-Ağustos
Kurulan şirket	140.229	128.528	115.463	113.779	75.814
Kurulan kooperatif	1.985	3.202	2.674	1.848	979
Kurulan gerçek kişi ticari işletmesi	27.097	19.880	16.216	17.972	11.542
Tasfiye edilen şirket	22.075	28.691	32.166	32.753	19.995
Tasfiye edilen kooperatif	922	905	1.152	1.250	874
Kapanan şirket	23.170	25.883	31.416	33.270	18.284
Kapanan kooperatif	1.133	1.069	1.199	1.276	555
Kapanan gerçek kişi ticari işletmesi	23.149	32.933	17.727	16.286	11.307
Kapanan Limited Şirket Sayısı	19.573	22.093	26.131	28.236	15.149

Not: 2022–2025 sütunları 12 aylık; 2026 sütunu Ocak–Ağustos (8 aylık) dönemi göstermektedir.

2.1. Kurulan şirket sayısındaki Azalış

Kurulan şirket sayısı 2022’de 140.229 iken 2025’te 113.779’a gerilemiştir. Bu, dört yıllık dönemde yaklaşık %18.9 oranında azalış anlamına gelmektedir. 2024’te 115.463 olan kuruluş sayısının 2025’te 113.779’a gerilemesi de kuruluş eğiliminin zayıfladığını göstermektedir

2.2. Tasfiye ve kapanışlarda artış

Tasfiye edilen şirket sayısı 2022’de 22.075 iken 2025’te 32.753’e yükselmiştir. Bu yaklaşık %48.4 oranında artışa karşılık gelmektedir. Kapanan şirket sayısı ise aynı dönemde 23.170’ten 33.270’e yükselmiş, artış yaklaşık %43.6 olmuştur.

Sonuç olarak bu rakamlar ışığında Türkiye’deki ekonomik koşulları da göz önünde bulundurarak son 5 yılda kurulan şirket sayısı azalırken, şirket kapanış ve tasfiye sayılarında de artış gözlemlenmektedir. Bun verilerin yanında kapanış vermemiş, tasfiyeye girmemiş olsalarda çok ciddi sıkıntı yaşayan pek çok işletme mevcuttur.

Türkiye ekonomisinin temel yapı taşlarından olan KOBİ’ler, ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği, istihdamın korunması ve üretim kapasitesini devamlılığı açısından önemli bir konuma sahiptir. Ancak son yıllarda ekonomik konjonktürde meydana gelen değişimler, KOBİ’lerin geleneksel işletme yönetim anlayışı ile faaliyetlerini sürdürmelerini giderek zorlaştırmıştır..

Yüksek enflasyon ve faiz, artan maliyetler, yeterli olmayan işletme sermayesi, krediye erişimde yaşanan güçlükler ve yüksek finansman giderleri, girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar, talep koşullarındaki değişmeler, tahsilatlar da yaşanan sıkıntılar nedeniyle yönetilemeyen nakit akışları, işletmelerin yalnızca satış ve karlılık açısından değil şirket sürdürülebilirliği için daha dikkatli yönetilmesini zorunlu hale getirmiştir.

Türkiye’de KOBİ’lerin karşı karşıya olduğu sorun yalnızca ekonomik konjonktürden dolayı satışların azalması, maliyetlerin yükselmesi değildir. Diğer önemli bir sorun işletmelerin değişen ekonomik koşullara uygun yönetim sistemlerini yeterince hızlı geliştirememeleridir.

Buna rağmen birçok KOBİ’de maliyet yönetimi ve finansal yönetim konuları, işletmenin stratejik yönetim süreçlerinin bir parçası olarak yeterince benimsenememiştir. Ancak yeni ekonomik konjonktürde KOBİ’lerin yönetim anlayışlarını güncellemeleri gerekmektedir. İşletmeler, yönetim sistemlerini hayatta kalma, büyüme, sürdürülebilirlik stratejilerinin bir parçası haline getirmeleri gereklidir.

3. KOBİ’LER NERDE HATA YAPIYOR?

Veri Yönetimi:

Birçok KOBİ verilerin stratejik öneminin henüz farkında değil. Bu yüzden birçok KOBİ sistemlerinde gerçek zamanlı, doğru ve detaylı verileri biriktirmemektedir. Oysaki veri işletmenin hafızasıdır. Doğru veriler bir araya getirilip ilişkilendirildiğinde çok anlamlı bilgilere, bilgilerde kararlara dönüşür. KOBİ’lerin ihtiyacı olan doğru, gerçek zamanlı, anlaşılabilir verilerle beslenen ve düzenli çalışan bir yönetim bilgi sistemidir.

Maliyet Yönetimi:

Özellikle üretim yapan işletmelerde maliyet yönetim konusu biraz daha önemli olsada artık hizmet işletmeleri için de önemli hale gelmiştir. Yine Türkiye’de pek çok işletmenin kendi bünyesinde kişiselleştirilmiş bir maliyet sistemleri bulunmamaktadır. Dolayısı işletme yöneticilerinin ellerinde bir ürünün gerçek maliyet bilgisi, ürün/hizmet bazında karlılık, hatta müşteri bazında karlılık konusunda dahi yeterince sağlıklı bilgi bulunmamaktadır. Hammadde, enerji, işçilik, lojistik ve finansman giderlerindeki değişimler ürün veya hizmet bazında gerçek kârlılığın yeniden hesaplanmasını gerektirir. Maliyetler güncellenmeden yapılan fiyatlama işletmenin satış hacmini artırırken kar marjını düşürebilmektedir. Işletmeler basit de olsa kendi bünyelerinde bir maliyet sistemi oluşturmalıdır.

Nakit Akış Yönetimi:

Kârlı görünen bir işletme, alacaklarını geç tahsil ettiği ve kısa vadeli borçlarını zamanında ödemek zorunda kaldığı durumda nakit sıkıntısı yaşayabilmektedir. Bu nedenle kârlılık ile ödeme gücü birbirinden ayrılmalıdır.Burada sorulması gereken soru işletme faaliyetlerinden gerçekten nakit yaratabiliyor mu?

Tahsilat ve Alacak Risk Yönetimi:

Müşterilerden tahsilat süresinin uzaması işletme sermayesi ihtiyacını artırır. Özellikle küçük işletmelerde birkaç büyük müşteriye yüksek bağımlılık nakit akışını kırılganlaştırabilir. Alcaklardaki tahsilat sorunları işletmelerin borçlarını ödeyebilme gücünü kırmakta ve hatta birde geç ödemelerin faiz yüküne katlanmak durumunda kalmaktadır. Burada sorulması gereken soru tahsilat süremiz ile borç ödeme süremiz arasında nasıl bir fark var?

Finansal Yönetim:

Özellikle son dönemlerde işletmelerdeki yaşanan tahsilat sıkıntıları ve bunun yanında yetersiz özkaynak sonucu artan yabancı kaynak ihtiyacı ve yüksek finansman giderleri işletmeleri darboğaza sokmuştur.Böylelikle işletmelerdeki finansal yönetim eksikleri belirgin halde ortaya çıkmıştır. KOBİ’lerin finansal yönetimi de stratetijik yönetimin bir parçası haline getirmeleri gerekmektedir.

SONUÇ

Normal ve öngörülebilir ekonomik koşullarda KOBİ’lerin mevcut yönetim şekilleri bazı eksikliklere rağmen belirli ölçüde sürdürülebilir. Satışların devam etmesi, maliyetlerin öngörülebilir olması, tahsilatların düzenli gerçekleşmesi, finansman ihtiyacının olmaması durumunda işletme sürekliliğini sağlayarak yönetimsel eksiklikleri uzun süre tolere edilebilir. Ancak ekonomik kırılganlığın arttığı dönemlerde aynı sistem yeterince işlememeye başlar. Çünkü maliyetler hızla değişir, satış rakamları düşer, kar marjı daraldığı için gerçek ürün maliyeti stratejik öneme sahip olur. Tahsilatlar gecikir ve nakit akış yönetimi önemli hale gelir. Yabancı kaynak ihtiyacı artar, finansman giderleri işletme maliyetleri üzerine ayrı bir yük oluşturur. Belirsizlik artar işletmenin finansal sürdürlebilirliği ve risk yönetim konusu gündeme gelir. Dolayısı ile asıl mesele normal ekonomik koşullarda işleyen bir yönetim sistemine sahip olmak değil, ekonomik kırılganlık dönemlerinde de çalışmaya devam edebilecek hatta işletmenin büyümesine öncülük edebilecek bir yönetim sistemi kurmaktır. Sonuç olarak KOBİ’ler yönetim stratejilerine maliyet ve finansal yönetim sistemlerini mümkün olduğunca dahil etmek durumundadır.

Faydalı olması dileğiyle,

25.09.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Telif Uyarısı: Bu makalenin en fazla %20'si, kaynak gösterilip aktif link verilerek paylaşılabilir. Aksi takdirde yasal işlem başlatılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.250 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.