Adem Kuruca
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
ademkuruca@hotmail.com

Yıl Bitti Fatura Geldi Ne Yapmalıyım?

Ticari hayatın doğal akışı içinde faturaların işletmeye geç ulaşması sık karşılaşılan bir durumdur. Elektronik fatura sistemleri bu gecikmeleri büyük ölçüde azaltmış olsa da, çeşitli nedenlerle faturanın muhasebeye intikali gecikebilmektedir. Bu gibi durumlarda en çok tereddüt edilen konular; faturanın hangi dönemde kaydedileceği, beyannamede nasıl dikkate alınacağı ve özellikle yılsonunu aşan durumlarda nasıl işlem yapılacağıdır.

Öncelikle vergisel açıdan temel ilke, gelirin ve giderin ait olduğu dönemde muhasebeleştirilmesidir. Vergi Usul Kanunu’nda yer alan dönemsellik ilkesi gereği, bir gider hangi döneme ait ise o dönemin kazancının tespitinde dikkate alınmalıdır. Faturanın işletmeye geç ulaşmış olması, işlemin ait olduğu dönemi değiştirmez. Dolayısıyla mal veya hizmet hangi dönemde alınmışsa gider de kural olarak o döneme aittir.

İlgili fatura işletmeye aynı hesap dönemi içinde farklı bir ayda ulaşırsa muhasebe açısından;

Fatura gider/alış hesabına kaydedilir ve KDV yönünden de indirim hakkı, faturanın kanuni defterlere kaydedildiği dönemde kullanılabilir. KDV Kanunu’na göre indirim hakkı, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği takvim yılını takip eden takvim yılını aşmamak şartıyla kullanılabilir. Bu nedenle fatura yıl içinde geç gelmişse, ilgili ayın KDV beyannamesinde indirime konu edilebilir.

Örnek: Nisan/2025 tarihli bir fatura işletmeye Temmuz/2025 döneminde geldiyse fatura temmuz dönemine kayıt edilir ve KDV’si Temmuz/2025 dönemine ait KDV beyannamesinde indirim konusu yapılır.

Eğer fatura KDV tevkifatlı veya gelir/kurumlar vergisi stopajı içeren bir işleme aitse o zaman KDV tevkifatı veya stopaj faturanın ait olduğu döneme KDV-2 beyannamesi veya muhtasar beyannamesi verilerek beyan edilmelidir. Bu durumda usulsüzlük cezası ile muhatap olunacağı unutulmamalıdır.

Ayrıca geç verilen beyannamede ödeme çıktığı için 371.maddeye göre mükellef tarafından kendiliğinden beyan edilen vergilerde pişmanlık hükümleri geçerli olduğu için 15 gün içinde vergi ziyai cezası kesilmeden pişmanlık zammı ile ödeme yapılır. 15 günlük pişmanlık süresi geçirilirse idare tarafından vergi aslının yarısı kadar vergi ziyai cezası kesilir.

İlgili fatura işletmeye sonraki hesap dönemi içinde, dönem sonu işlemleri ile gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi verilmeden ulaşırsa muhasebe açısından;

İlgili fatura hesap dönemi geçtikten sonra dönem sonu işlemleri ile gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi verilmeden işletmeye ulaşırsa o zaman durum biraz farklıdır.

Vergi Kanunları, mükelleflere geçmiş yıl hesaplarını kesinleştirebilmeleri yeni döneme doğru aktarabilmeleri için belirli bir süre tanımıştır. Gelir vergisi mükellefleri için bu süre 01 Mart itibariyle başlayıp 31 Mart itibariyle, kurumlar vergisi mükelleflerinde ise 01 Nisan’da başlayıp 30 Nisan tarihinde sona eren beyanname verme süresi kadardır.

Bu zaman zarfında, geçmiş yıl tarihini taşıyan ve kapanan hesap dönemine ait olduğu açık olan kayıtların, henüz tasdik ve kapanış işlemleri tamamlanmamış defterlere işlenmesi mümkündür. Başka bir ifadeyle, hesap dönemi sona ermiş olsa bile, kanuni defterlerin kapanışına kadar olan süreçte geçmiş yıl işlemlerinin muhasebeleştirilmesi hukuken engel teşkil etmez.

Örnek 1:  12/2025 dönemine için fatura 02/2026 döneminde tarafımıza ulaştığı durumda ilgili döneme ait fatura kendi dönemine kayıt edilir.

Kayıt 1;

150/153/760/770   HESAP    ***

191 HESAP                           ***

            320/329 HESAP                       ***

Burada 191 indirilecek KDV hesabı ile ilgili durum şöyle. 191 İndirilecek KDV hesabı tek düzen hesap planı çerçevesindeki açıklamaya göre;

“Her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin kaydedildiği ve izlendiği hesaptır.

İşleyişi: Mal ve hizmet alımlarından doğan indirilecek katma değer vergisi bu hesaba borç, mevzuat gereği yapılan indirimler ve hesaba yapılan düzeltmeler ile indirilemeyen ve "190- DEVREDEN KDV" hesabına aktarılan borç bakiyesi bu hesaba alacak yazılır.“ denilmektedir.

Ay sonlarında yaptığımız KDV tahakkuku neticesinde KDV hesaplarımız kapalı olsa bile bu kdv daha sonraki dönemde indirim hakkı olarak kullanılacağı için 191 hesaba kayıt edilebilir. Alt hesap bazında izlenilebilir olması açısından 191 hesap altına “ İndirim konusu yapılacak KDV”  olarak alt hesap açmamız uygun olacaktır.

Fatura kendi dönemine kayıt edildikten sonra yeni dönemde 191-İNDİRİLECEK KDV hesabı altında “İndirim konusu yapılacak KDV” hesabındaki bakiye “indirilecek kdv” alt hesabına virman yapılarak indirim konusu yapılır.

191.01 İndirilecek KDV    500,00                                                                                             

            191.10 İndirim konusu yapılacak KDV   500,00                            2026 YILI

Kayıt 2;

150/153/760/770   HESAP    ***                                                             2025 YILI

            381 HESAP                       ***

2.kayıt seçeneğini kullanan işletmelerde ise kdv için cari döneme yeniden kayıt yapma durumu oluşacaktır. Şöyle ki;

381 HESAP   ***

191 HESAP  ***                                              2026 YILI

            320 HESAP  ***

Bu kayıt KDV indirim konusu yapılması amacıyla ve cari hesaba faturanın kayıt edilmesi amacını taşımaktadır.  Oysaki kayıt 1’deki örneğe göre kayıt yapılması cari hesap tutarsızlığının önüne geçecektir. Cari hesap ilgili dönemde doğru bakiye ile yeni döneme devredilecektir.

İşletmeler tarafından dönem sonu işlemleri yapılarak hesaplar kapandıktan sonra gelir/kurumlar vergisi beyannamesi verilmeden fatura ulaştıysa;

Cari döneme fatura KDV hariç tutar üstünden mal alışına aitse ve ilgili mal stoklarımızda ise stok hesabına veya demirbaş ise duran varlık hesabına gider faturası ise kkeg olarak dikkate alınır. Fatura üstünde yer alan KDV ise “  3065 sayılı KDV kanunu madde 29: “  İndirim hakkı vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilir.” hükmü gereği KDV indirim konusu yapılır.

Dönem beyannamesinde kazançtan indirim konusu edilen önceki dönem harcamaları ilgili yıl matrahının tespitinde dikkate alındığı için geç gelen harcama belgelerinin geldiği yıl yeniden gider yazılmasını önlemek için KKEG kaydına alınır.

Faturanın ilgili yıla ilişkin olarak Nisan/2026 tarihinde vereceği kurumlar vergisi beyannamesinin “Diğer İndirimler ve İstisnalar” bölümüne yazarak 2025 takvim yılı kurumlar vergisi matrahını hesaplayacak ve bu şekilde hesaplanan matrah üzerinden kurumlar vergisini ödeyecektir. 2026 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak beyanname üzerinde kurum kazancına ekleyecektir. Ayrıca Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 49) ile indirim ve istisnalar için getirilen 500.000,00 TL sınırını aşarsa yeminli mali müşavirlere tasdik ettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir.

T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı Manisa Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü tarafından verilen özelge (Sayı: B.07.1.GİB.4.45.15.01-125[49.01.07]-78 Tarih: 20/08/2013).

 “Bu hüküm uyarınca ticari faaliyetle ilgili olarak yapılan ve indirimi mümkün olan giderler, ilgili bulunduğu yılın ticari kazancının tespitinde dikkate alınabilecektir. Ayrıca, ticari kazancın tespitinde tahakkuk esası geçerli olduğundan, bir giderin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi için mahiyet ve tutar itibariyle kesinleşmiş olması yeterlidir. KVK-6/2007-1 sayılı Sirkülerin "Zarar olsa dahi indirilecek istisnalar ve indirimler "bölümünün " Diğer İndirimler" alt bölümünde; "bu satıra yazılacak indirim ve istisna konusu kazançların bulunması halinde bunların nelerden oluştuğu hususu da beyannameye eklenen yazıda ayrıca belirtilecektir. E-Beyannamede ise "diğer indirim ve istisnalar" satırının doldurulması durumunda, her bir indirim ve istisnanın hangi mevzuattan veya işlemden kaynaklandığı belirtilecek şekilde ayrı ayrı satırlara yazılması gerekmektedir." açıklamasına yer verilmiştir. Buna göre; 2011 yılına ait olan ancak, hesap dönemi kapandıktan sonra gelen gider faturalarında yer alan tutarların tahakkuk ettikleri 2011 yılının gideri olarak değerlendirilmesi ve fatura tarihinin içinde bulunduğu 2011 yılının kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Dolayısıyla bu fatura tutarları, kurumlar vergisi beyannamesinde "zarar olsa dahi indirilecek istisnalar ve indirimler" bölümündeki "diğer indirim ve istisnalar" satırında açıklama da girilerek gösterilmek suretiyle kurum kazancından indirim konusu yapılabilecektir. Ayrıca, söz konusu faturalar 2012 yılında kayıtlara alınarak bu dönemde kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınacaktır.”  denilmektedir.

Hesap dönemi kapandı ve beyanname verme dönemi bittikten sonra fatura ulaştıysa;

Bu durumda ilgili fatura mal alışına ait ve mal stoklarımızda satılmadıysa veya demirbaş faturası ise ilgili hesaba kayıt edilir. Fatura üstündeki kdv ise indirim konusu yapılır. (KDV Kanunu 29.Madde) Gider faturası olması halinde faturanın kdv hariç kısmı kkeg hükmünde olacaktır.

Bir De Faturanın İşletmeye Geç Gelmesi İle Kayıtların Zamanında Yapılmaması Durumu Meydana Gelecektir.

Muhasebe Kaydında Süre

Vergi Usul Kanunu Kayıt Zamanı Madde 219

a) Muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi caiz değildir.

b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez.

c) Günlük kasa, günlük perakende satış ve hasılat defterleri ile serbest meslek kazanç defterine muameleler günü gününe kaydedilir.

İlgili madde hükmünden anlaşılacağı üzere yapılan işlemler defterlere on günden fazla gecikme olmadan, alt bentte ise muhasebe fişine esas olmak üzere eğer yetkili bir amir, müdür veya sorumlu kişinin imzasını taşıması kaydıyla bu fişlerin de deftere işlenmiş gibi kabul edileceği ama bu kayıtlarında 45 günden daha geç yevmiye kayıtlarına intikal ettirilmesine cevaz verilmediği anlaşılmaktadır.

İkincil mevzuatımız olan KDV genel uygulama tebliğinde “İndirimin Zamanı” başlıklı bölümde;

3065 sayılı Kanunun (29/3) üncü maddesi hükmüne göre indirim hakkı, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla ilgili vesikaların kanuni defterlere kayıt edildiği vergilendirme döneminde kullanılabilecektir.

Bilindiği üzere Vergi Usul Kanununun kayıt nizamına ilişkin 219 uncu maddesinin “a” bendinde; “Muamelelerin, işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi caiz değildir" hükmü yer almaktadır.  Aynı Kanunun (352/1–6)ncı maddelerinde ise bu hükme aykırı hareket edilmesi halinde, 1 inci derece usulsüzlük cezası uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

17.02.2026

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

>> Duyurulardan haberdar olmak için E-Posta Listemize kayıt olun.

>> SGK Teşvikleri (150 Sayfa) Ücretsiz E-Kitap: hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Apple Store 'dan hemen indir.

>> MuhasebeTR mobil uygulamasını Google Play 'den hemen indir.

>> YILIN KAMPANYASI: Muhasebecilere Özel Web Sitesi 1.666 TL + KDV  Ayrıntılar için tıklayın.