Zekai Özcan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Baş Denetçi
zekaiozcan@gmail.com
BİLGİSAYARDA TUTULAN MUHASEBEDE
KAYIT ZAMANI
Tarih: 29.04.2010
Vergilendirmeye konu işlemlerin doğruluğunun ve bu işlemler
neticesinde bulunacak verginin tespitinde tüm işlemlerin zamanında ve eksiksiz
olarak yasal defterlere kaydedilmiş olması önemlidir.
Günümüzde vergiye tabi işlemlerin bilgisayarda tutuluyor
olması kayıt için harcanan zamandan tasarruf sağlanmasını da beraberinde
getirmiştir. Bilgisayara kaydedilen işlemlerin çeşitli sebeplerden dolayı yasal
defterlere kayıtlarında zaman yönünden aksamalar olduğu bir vakıadır.
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 219. maddesinde
vergilendirmeye esas muamelelerin yasal defterlere kayıt zamanı ile ilgili
düzenlemeler yapılmıştır.
Buna göre;
a) Muamelelerin işin hacmine ve
icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman
zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi
caiz değildir.
b) Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve
bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara
dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere
işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden
daha geç intikal ettirilmesine cevaz vermez.
c) Günlük kasa, günlük perakende satış ve hasılat defterleri
ile serbest meslek kazanç defterine muameleler günü gününe kaydedilir.”
Genel kaide, vergiye esas muamelelerin muhasebenin düzen ve
intizamını bozmaması açısından en fazla on gün içerisinde yasal defterlere
kaydedilmesi gerektiği yönündedir. Bu süre, muhasebenin genel işleyiş düzenini
ve güvenirliliğini zedelemeyecek azami süredir. Ancak günlük kasa, günlük
perakende satış ve hasılat defterleri ile serbest meslek kazanç defterine
geçirilmesi gerekli olan kayıtlar bu süre göz önüne alınmadan günü gününe
işlenmek zorundadır.
Yasal kayıtlarını sürekli olarak muhasebe fişleri, primanota
ve bordro gibi vesikalara kayıt yaparak yürüten işletmelerde kayıt süresi 45 gün
olarak tespit edilmiştir. Ancak bu kayıtlarda yetkililerin imza ve parafının
bulunması mecburidir. Dolayısıyla bu gibi işletmelerde, muhasebenin genel
işleyiş düzeni ve güvenirliğini bozmayacak azami süre 45 gün olacaktır.
Vergi Usul Kanunu’nda yapılmış olan bu düzenlemeye paralel
bir düzenlemede 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 34. maddesinde
yapılmıştır. Buna göre; yurt içinden sağlanan veya ithal edilen mal ve
hizmetlere ait katma değer vergisinin indirilebilmesi için, alış faturası veya
benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmiş olması ve bu vesikaların yasal defterlere
kaydedilmesi şarttır.
Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen süreler geçtiği halde
bilgisayara kaydedilmiş ancak henüz yasal defterlere geçirilmemiş işlemlere ait
katma değer vergilerinin indirim konusu yapılabilmesi imkan dahilinde değildir.
Nitekim bir yargı kararına göre; vergiye tabi işlemlerin bilgisayarda tutulması
bu fişlerin yasal defterlere kaydedilmesi zorunluluğunu ortadan
kaldırmayacağından, yasal defterlere kaydedilmeyen işlemlere ait olan katma
değer vergilerinin indirim konusu yapılamayacağı şeklinde hüküm verilmiştir[1].
Aksi yönde verilmiş bir kararda ise; yasal defterlere zamanında kayıt
yapılmamasından dolayı vergi indiriminin reddedilmemesi gerektiği, elektronik
ortamda yapılmış olan kayıtta yer alan katma değer vergisinin indirim için
yeterli olacağı şeklinde görüş belirtilmiştir[2].
Buna göre; işletmelerin katma değer vergisi indiriminde sorun
yaşamamaları için, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenmiş bulunan kayıt
sürelerine riayet etmelerini öneririz. Bu sürelere göre, vergiye esas işlemler
en geç on gün içerisinde yasal defterlere kaydedilmelidir. Günlük kasa, günlük
perakende satış ve hasılat defterleri ile serbest meslek kazanç defterine ait
işlemlerin günü gününe kaydedilmesi zorunludur. Kayıtlarını muhasebe fişi,
primanota ve bordro gibi vesikalarda yetkililerin imza ve parafını taşır şekilde
tutan işletmelerde ise en geç 45 gün içerisinde bu işlemlerin yasal defterlere
kaydedilmesi gerekmektedir.
DİPNOTLAR:
[1]
Danıştay Vergi Dava Daireleri, Tarih: 28.04.1995, Karar No: 1995/147,
Esas No: 1994/278.
[2]
Danıştay 4. Daire, Tarih: 24.04.2006, Karar No: 2006/917, Esas No:
2006/94.
DİPNOTLAR:
- Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı, 07.04.2008
tarih ve 1461 sayılı özelge.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)