YAZARLARIMIZ
Muhsin Dalfidan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
mdalfidan@hotmail.com



Çözüme Kavuştu: İhraç Kayıtlı Teslimlerde İmalatçı Aleyhine Matrah da Meydana Gelen Değişikliğin İade Alınacak KDV’ye Etkisi Sorunu

Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde değişiklik yapılmasına dair 11.nolu Katma Değer Vergisi Tebliği ile 15.02.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve sonrasında değişikliklere uğrayan Tebliğdeki İhraç kayıtlı teslimlerde imalatçı aleyhine matrahta değişiklik maddesinin güncel hali aşağıdadır.

 “8.9. İmalatçı Aleyhine Matrahta Meydana Gelen Değişiklik

3065 sayılı Kanunun (11/1-c) maddesinde, ihracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek katma değer vergisinin, ihraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre hesaplanan vergiden, imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ilişkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan fazla olamayacağı hükme bağlanmıştır.[1]

 İmalatçı aleyhine ortaya çıkan kur farkları için ihracatçılar tarafından düzenlenecek faturada KDV hesaplanmaz. Bu kapsamda düzenlenen faturaya; "3065 sayılı KDV Kanununun (11/1-c) maddesi hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla yapılan teslimlerde imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ilişkin olduğundan KDV hesaplanmamıştır." ifadesi yazılır. Ayrıca söz konusu faturada, imalatçı tarafından düzenlenen faturanın tarih ve sayısına yer verilir.

 İmalatçılara ihraç kayıtlı teslim nedeniyle iade edilecek KDV hesabında, imalatçı aleyhine ortaya çıkan kur farklarından doğanlar da dahil olmak üzere, imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ilişkin verginin (imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişikliğe ihraç kayıtlı teslim edilen malın tabi olduğu oran uygulanmak suretiyle bulunan tutar) ihraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden hesaplanan vergiden düşüleceği tabiidir.[2]Ancak, iade talep dilekçesinin verildiği tarihten sonra imalatçı aleyhine ortaya çıkan kur farklarına ilişkin olarak iade hesabında herhangi bir düzeltme yapılmaz.[3]

21 ay önceki makalemizde sorunu ve çözüm önerimizi aşağıdaki biçimde ifade etmiştik.

“İmalatçılara iade edilecek KDV hesabında imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen değişiklik nedeniyle tebliğde belirlenen biçimde hesap edilen ve iade edilecek KDV tutarından düşülen vergi tutarının ne olacağı belli değildir. Matrahta değişikliğin oluştuğu dönemde bu dönem indirilecek KDV hesabına mı alınacaktır, önceki dönemden devreden KDV hesabına mı alınacaktır ya da gider kaydı mı yapılacaktır? vs.…

Çözüm nedir?

Dahilde İşleme İzin Belgesi-DİİB kapsamında KDV ödemeksizin satın alınan girdileri kullanarak imal edilen ürünlerin ihraç kayıtlı satışında11 nolu tebliğ ile yapılan değişiklik öncesi şu şekilde işlem yapılmaktaydı:

 "İhracatın Gerçekleştiği Dönemde İade Edilecek Tecil Edilemeyen KDV" satırında yer almasına rağmen iadesi talep edilemeyen KDV tutarı ise, iade talep dilekçesinin verildiği dönem beyannamesinin "İndirimler" kulakçığının "İndirimler" tablosunun "107 Kanunun (11/1-c) ve Geçici 17 inci Maddelerinden Doğan İadelerin İndirim Yoluyla Telafisi Nedeniyle İndirilecek KDV" satırı aracılığıyla  tekrar indirim hesaplarına alınacaktır”

Aleyhte kur farkı için de benzer işlemin yapılmasını imkân sağlayacak tebliğ değişikliğiyle çözüm getirilebilir. [4]

Ancak sorun iki yıl sonra 16.04.2019 tarih ve E.68780 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı´nın Tamim yazısıyla çözüme kavuşturulabildi. Henüz yeterli bilinirliği olmadığını gördüğüm  Tamim Yazısındaİhraç kayıtlı teslimin yapıldığı dönemde, ihraç kayıtlı teslim kapsamında hesaplanan KDV'nin tamamının iade edilecek KDV olması durumunda (tecil edilecek verginin bulunmaması) kur farkına isabet eden KDV, KDV iade tutarından düşülecektir. İadeden düşülen bu tutar kur farkının ortaya çıktığı döneme ait KDV beyannamesinin "İndirimler" kulakçığının "İndirimler" tablosunda 107 kod numaralı satır aracılığıyla indirim konusu yapılacaktır.” şeklindeki hükümle çözüm getirilmiştir.

Ancak Tamim yazısında, 25 sıra nolu tebliğle eklenen  “Ancak, iade talep dilekçesinin verildiği tarihten sonra imalatçı aleyhine ortaya çıkan kur farklarına ilişkin olarak iade hesabında herhangi bir düzeltme yapılmaz.”[5] Hükmünün aksine;

“İmalatçı aleyhine kur farkının ihraç kaydıyla teslime ilişkin mahsuben veya nakden

KDV iadesi alındıktan sonra ortaya çıkması halinde ise kur farkına isabet eden KDV'nin imalatçılardan aranması gerekmektedir.

Bu çerçevede, kur farkına isabet eden KDV'nin, kur farkının ortaya çıktığı dönemde

imalatçının vergi dairesine yazılı olarak müracaat ederek daha önce iadesini aldığı KDV tutarını iade etmesi halinde bu tutar gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın mükelleften geri alınır.

İmalatçının kur farkının ortaya çıktığı dönemde daha önce iadesini aldığı KDV tutarını

iade etmek için vergi dairesine başvurmaması halinde, haksız alınan tutarın kur farkının ortaya çıktığı dönemden vergi dairesince tespitin yapıldığı döneme kadar gecikme faizi uygulanarak vergi ziyaı cezası ile birlikte mükelleften aranır.” Şeklinde işlem tesis edileceği belirtilmektedir. Bunun 23.03.2019 tarihinde tebliğde yapılan değişikliğin göz ardı edilmiş olmasından kaynaklandığı düşüncesindeyim. Zira tamim yazısı 12.04.2019 tarihinde gönderilmiş olup imza süreci de göz önüne alındığında tebliğ değişikliği öncesi hazırlanmış olması kuvvetle muhtemeldir.

Bu nedenle iade talep dilekçesinin verildiği tarihten sonra imalatçı aleyhine ortaya çıkan kur farklarına ilişkin olarak iade hesabında herhangi bir düzeltme yapılmamasının gerektiğini belirtmek isterim.

Sonuç olarak, ihraç kayıtlı teslimde bulunan şirketlerin mağduriyeti giderilmiş olup, meslektaşlarımızın da tamim ve tebliğ değişikliğine göre işlem tesis ederek belirsizlikten kurtulmaları sağlanmıştır.

 


[1] 11 Seri No.lu Tebliğ ile paragraf değiştirilmiştir.

[2] 11 Seri No.lu Tebliğ ile ikinci ve üçüncü paragraflar eklenmiştir.

[3] 25 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen cümle, (Yürürlük 23/3/2019 tarihini izleyen vergilendirme dönemlerine ilişkin iade taleplerine uygulanmak üzere.)

[4] Dalfidan Muhsin, “İhraç Kayıtlı Teslimlerde İmalatçı Aleyhine Matrah da Meydana Gelen Değişikliğin İade Alınacak KDV’ye Etkisi Sorunları” 17.01.2018, muhasebetr.com

[5]   25 Seri No.lu Tebliğ ile eklenen cümle, (Yürürlük 23/3/2019 tarihini izleyen vergilendirme dönemlerine ilişkin iade taleplerine uygulanmak üzere.)

19.09.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM