YAZARLARIMIZ
Mehmet Kaya
Yeminli Mali Müşavir
E. Vergi Müfettişi
mehmetkayaymm@gmail.com



Taşınmaz Satışı İstisnasında (KDV 17/4-R) Tapu Tescili Şart Mıdır?

3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (17/4-r) maddesi uyarınca, kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler KDV’den müstesna olup, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimleri ise istisna kapsamı dışındadır.

İdare, kanun hükmüne uygun bir şekilde, taşınmazın cins tashihi açısından iki yıllık süre hesabını yeni bir edinim olarak aktife kaydedildiği tarih olarak değerlendirmektedir. Konuya ilişkin olarak KDV Genel Uygulama Tebliğinde verilen örnek aşağıdaki gibidir.

“Bilgisayar parçalarının alım-satım faaliyeti ile iştigal eden (A) firması, İzmir’de 2006/Temmuz ayında bir arsa satın almıştır.

Söz konusu arsa üzerinde 2007/Haziran ayında ofis ve depodan oluşan tek binanın inşaatına başlamış, 2011/Kasım ayında yapı kullanma izin belgesini almış, 14/12/2011 tarihinde tapuda cins tashihi yapılmıştır.

Tapuda cins tashihi yapılan binanın satış işleminin 3065 sayılı Kanunun (17/4-r) maddesi kapsamında KDV’den istisna tutulabilmesi için söz konusu binanın kurum adına tapuya tescil edilmiş olması yanında, en az iki tam yıl şirket aktifine kayıtlı olması gerekmekte olup, aktifte kayıtlı bulundurma süresinin başlangıç tarihi olarak da bütün bölümleri ile birlikte inşaatın tamamlanıp bina olarak aktife alındığı tarihin (14/12/2011) esas alınması gerekmektedir.”

Dikkat edileceği üzere, KDV istisnası için cins tashihi kesin olarak gerekli bir şart haline gelmektedir.

Ancak Danıştay 3. Dairesinin 31.01.2022 tarihli Esas No:2018/5640, Karar No:2022/254 nolu kararı;

“Davacı şirketin tapuda cins tahsisi yapılmayarak adına tescil edilmemiş ve iki yıldan fazla süreyle aktifinde bulunan fabrika binasının satışının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17.maddesinin 4.fıkrasının (r) bendi kapsamında istisna olarak değerlendirilemeyeceğinden katma değer vergisine tabi tutulacağı yolundaki saptamaları içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2012 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaltıldığı ve buna göre beyannamelerinin düzeltilmesi gerektiğini duyuran … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

Gayrimenkullerle ilgili olarak yapılan hukuki muamelelerde teslimin, yani vergiyi doğuran olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için mülkiyetin devrine ilişkin hukuk kurallarının uygulanması tek başına yeterli olmayıp, bu muamelelerin ekonomik nitelikleri ve sonuçlarının da değerlendirilmesi gerektiği, 3065 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer verilen, "teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir" hükmü gereği davacı şirketin bu anlamda söz konusu fabrika binası üzerinde tasarruf hakkının bulunduğu, aksi halde konu vergi inceleme elemanının bakış açısıyla değerlendirildiğinde; "henüz tapu siciline tescil olmadığı için" ortada yasanın öngördüğü bir teslimden dolayısıyla da vergiyi doğuran olaydan da söz etmek mümkün olmayacağından, satış işleminin de katma değer vergisine tabi tutulamayacağı, bu yönüyle, inceleme raporuyla ortaya konulan hukuki durumun 3065 sayılı Kanunu'nun temel prensipleriyle de örtüşmediği, bu durumda, gayrimenkul ticareti ile uğraşmadığı sabit olan davacı şirketin aktifinde iki yıldan uzun süredir kayıtlı bulunan fabrika binasının devir ve tesliminin Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17. maddesinin 4. fıkrasının (r) bendinde yer alan istisna hükmü kapsamında olduğu sonucuna varıldığı, eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak hazırlanan vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Kanaatimiz, taşınmaz satışlarında KDV Kanununun 17/4-r hükmünden yararlanmak için cins tahsisi yerine fiilen kullanım şekli ile aktife kayıtlı olması durumunun yeterli olacağı yönündedir.

04.07.2022

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM