Koray ATEŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi
Bilim Uzmanı
Denetçi
korayates78@yahoo.com
ARAÇ TİCARETİ YAPAN
ŞİRKETLER, ÖTV KANUNUNDAKİ DEĞİŞİKLİĞİN FARKINDA MISINIZ?
Tarih: 09.10.2008
2008 Temmuz
ayında sessiz sedasız yürürlüğe giren ve ÖTV Kanununda köklü sayılabilecek
değişiklikler yapan ve maalesef SGK’nın gölgesinde kalan 14 Seri No’lu ÖTV Genel
Tebliğinin uygulamada getirdiği önemli değişiklikler, bu günlerde araç ticareti
yapan birçok işletmenin denetiminde önemli vergi cezaları ile karşı karşıya
kalmalarına neden olmuştur. Söz konusu tebliğ ile getirilen en önemli değişik
ise araçlara, trafiğe ilk tescilden önce yapılan ve ruhsata işlenen eklentilerin
de bundan böyle ÖTV ye tabi olmasıdır.
Konunun daha
iyi anlaşılması için durumu uygulamalı bir örnekle açıklayalım.
Örnek:
(X) Ltd.Şti
kamyon alım – satım işi ile uğraşmaktadır. Piyasa fiyatı 80.000 YTL olan bir
şasi kamyonu (Y) şahsına satmıştır. (Y) şahsı ise almış olduğu şasi kamyonu
trafiğe tescil ettirmeden önce (Z) Ltd.Şti’ye giderek 40.000 YTL tutarında çelik
kasalı dondurucu ilave ettirmiş ve ruhsata işletmiştir. 14 Seri Nolu ÖTV
Tebliğine göre burada ÖTV matrahı 80.000 YTL değil kamyonun piyasa fiyatı artı
eklentinin değeri (80.000+40.000=) 120.000 YTL olacaktır. Yani, ÖTV oranı
kamyonlar için %4 olduğu göz önüne alındığında ödenmesi gereken vergi 120.000 x
0,04 = 4.800 YTL olacaktır. Oysa, 14 Seri No’lu ÖTV Tebliğinden önce böyle bir
uygulama yapılamamakta idi.
İşin daha da
enterasan tarafı, eğer (Y) şahsı kamyonu trafiğe tescil ettirdikten
sonra 40.000 YTL’lik eklentiyi yapar ve bunu da ruhsata
işlettirirse o zaman ÖTV matrahı doğmamaktadır.
Tebliğin
yürürlüğe girmesinden sonra bile birçok kişi ve işletme aldıkları araçları
trafiğe tescil ettirmeden bir takım eklentiler yapmaktadır. Mamafih, bu şekilde
yapılan işlemler sonucu ÖTV’nin ödenmemesi son birkaç ayda birçok işletmenin
ciddi vergi zıyaı cezaları ile karşı karşıya kalmalarına neden olmuştur.
Burada, akla
gelen bir önemli soru da trafiğe tescil ettirmeden önce eklentinin yapılması ile
birlikte ÖTV’nin ödenmesinden kimin sorumlu olduğudur. Ne var ki, tebliğde bu
konuya maalesef açıklık getirilmemiştir. Burada, aracı satan (X) Ltd.Şti’mi,
aracı satın alan (Y) şahsı mı yoksa eklentiyi tescilden sonra yapan (Z) Ltd.Şti
mi vergiyi ödeyecektir?
Bu sorunun
cevabını şu şekilde verebiliriz. Vergilerin ödenmesinde müteselsil sorumluluk
ilkesi göz önüne alındığında her üç (3) tarafında verginin ödenmesinden sorumlu
oldu gerçeği ortaya çıkmaktadır. Yani, idare bu noktada, aracı satan, aracı alan
veya araca tescilden sonra eklentiyi yapan firmaya verginin ödenmesi konusunda
rücu edebilir.
Ayrıca,
yukarıdaki durum sadece kamyon alım satımı ile iştigal eden değil kamyonet veya
pickup tarzı araç ticareti ile uğraşan mükellefleri de ilgilendirmektedir.
Tüm bu yukarıda
anlatılan sorunlarla karşı karşıya kalmamak için araç ticareti yapan işletmeler,
sattıkları araçlara yapılacak eklentileri mutlaka trafiğe tescil
ettirdikten sonra yaptırmalıdırlar.