YAZARLARIMIZ
Günay Çalışkan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
smmmgunaycaliskan@gmail.com



Gerçek Kişi Ticari İşletmeyi A.Ş / LTD Dönüştürme ve Vergisel Avantajları

Değerli Okuyucular,

Bugün sizlere gerçek kişi ticari işletmeyi A.Ş veyahut LTD ye dönüştürme ve vergisel avantajlarından yalın ve sade bir şekilde bahsetmeye çalışacağız.

Tür değiştirmesi yapabilecek firmanın özellikleri neler olmalıdır?

  • Şahıs işletmesinin Gerçek Kişi Ticari İşletme olması gerekir.
  • Şahıs işletmesinin bilanço esasına göre defter tutması gerekir.
  • Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen şahıs işletmesinin bilançosunun bu sermaye şirketine aktif ve pasifiyle birlikte kül halinde devir olması gerekmektedir.
  • Devir alan şirketin bilançosuna, devir olunan şahıs işletmesinin bilançosu aynen geçmelidir.
  • Devir edilen şahıs işletmesini sahip veya sahiplerinin şirketten devir bilançosuna göre hazırlanan öz sermaye tutarında ortaklık payı alması zorunludur.

Türk Ticaret Kanunu Yönünden,

Öncelikle gerçek kişi ticari işletme Türk Ticaret Kanunun 11. Maddesine göre tanımlanmış olmakla birlikte Gerçek Kişi Ticari işletme ise 12.Madde de tanımlanmıştır,

‘‘MADDE 11- Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.’’

‘’MADDE 12-  Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.’’

Buna mukabil tür değiştirme işlemi ise Türk Ticaret Kanununun 182 ila 193 üncü maddeleri kıyas yolu ile uygulanarak tür değiştirmek suretiyle Anonim veya Limited Şirkete dönüşebilmektedirler.

Peki tür değiştirme işlemi nasıl gerçekleştirilmektedir?

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 134.maddesinin 8 ve 9.fıkraları uygulanır.

 ‘’(8) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi halinde Kanunun 182 ila 193 üncü maddeleri kıyasen uygulanır. ‘’

 ‘’(9) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi halinde yeni türün kuruluş belgelerine ilave olarak ticari işletmenin malvarlığı unsurlarının değerinin tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tür değiştiren ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan müdürlüğe verilir.’’

İstenen evraklar nelerdir.

  1. Dilekçe
  2. Ana Sözleşme
  3. İmza Beyannamesi
  4. Smmm/Ymm Raporu
  5. Kurucular Beyanı
  6. Tür Değiştirme Planı
  7. Tür Değiştirme Raporu
  8. Tapu ve sair kurumlara verilecek beyanlar.

Tür değiştirmemizin Ticaret Kanunu açısından tamamladık şimdi ide Gelir Vergisi, Katma Değer Vergisi ve Harçlar kanunu açısından irdelemekte fayda görmekteyiz.

Gelir Vergisi Kanunu Yönünden,

Gelir Vergisi Kanunun 81/2 maddesine göre işlem yapılmaktadır.

‘’ Madde 81– 2. Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.’’

Tür değişikliğinde şahıs ticari işletmenin tür değişikliğine kadar olan beyanı verilecek olup, tür değiştirdikten sonraki ise beyan edilmeyecektir. Ayrıca tür değişikliğinde kül halinde devir edileceğinden düzenlenen faturalar gelir vergisinden istisna olacaktır.

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden,

Katma Değer Vergisi Yasasının 17/4 maddesindeki istisna hükmünden yararlanabilmek için ferdi işletmenin aktif ve pasifiyle kül halinde bir sermaye şirketine devri, Gelir Vergisi Yasasının 81/2 maddesinin öngördüğü şartlar dahilinde olmalıdır.

Buna aykırı olarak yapılacak diğer bütün devirlerde Katma Değer Vergisi Yasası açısından vergi alınması ile karşılaşılacaktır.

Harçlar Kanunu Yönünden,

Ancak 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123. maddesinde yapılan değişiklikle, “Anonim, eshamlı (paylı) komandit ve limited şirketlerin birleşme, nevi değişikliği, devir ve bölünmeleri nedeniyle yapılacak işlemler harca tabi tutulamaz.”  Denilmiştir. Bundan mütevellit nevi değişikliği nedeniyle tapu sicilinde yapılacak unvan değişikliklerinde harç alınmayacaktır.

Şahıs işletmenizi A.Ş/LTD şirkete nevi değişikli ile dönüştürmenizin avantajları nelerdir?

  • Şahıs stokları, tüm taşınmazları, taşıtları Katma değer vergisi, gelir vergisi ve harç ödemeden yeni şirkete A.Ş/LTD devir edebilirsiniz.
  • Şahıs bilançosundaki geçmiş dönem zararlarını A.Ş/LTD şirkette kullanabilirsiniz,
  • Şahıs KDV beyannamesinde yer alan devir olan KDV tutarını A.Ş/LTD şirkette kullanabileceksiniz,
  • Şahıs firmanızda ödediğiniz %15-%35 arası artan oranlı verginizi %25 sabitleyebilirsiniz.

20.12.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM