YAZARLARIMIZ
Fatih Çoşkun
Sosyal Güvenlik Denetmeni
fatihelmascoskun@hotmail.com



Danıştay Kararı Sonrası SGK Tebligatlarında Dikkat Edilecek Hususlar

SGK, bilindiği gibi işyerlerine birçok sebepten ötürü yazı göndermekte ve yazışma yapabilmektedir. Bu tebligatlar o anda işyerinde kim varsa ona teslim edilir, işyerinde teslim edilen bu yazılarda ne var ki tebliğ mazbatasına her zaman “İşyeri daimî çalışanına/işçisine teslim edilmiştir.” yazılır. O anda işyerinden sigortalı bildirilmeyen ve fakat başka işyerinden Kuruma bildirimi yapılan bekçi, site görevlisi, holding çalışanı veya Kuruma bildirimi yapılmayan bir kişi sonuçlarını bilmeden normal bir kargo alır gibi SGK yazısını alır fakat bunun ağır sonuçları olabilir.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu’na göre SGK tarafından gönderilen yazılar işyerinde herhangi bir kişiye teslim edilebilir. Fakat teslim edilen kişi işyerinin adresinde faliyet gösteren işyerinin sicil numarasından Kuruma bildirilmiyorsa re’sen sigortalı yapılmaktaydı. 2015/25 Sayılı Kayıt Dışı Genelgesinin 2.3.1.1 başlığının 7. Paragrafından sonra gelen bu hükmün Danıştay 15. Dairesinin 06.06.2018 gün ve 2018/654 E. no'lu kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildi. Yürütmesi durdurulan kısım “(Ek: 25/02/2018-2018/4 Sayılı Genelge) PTT memurlarınca yapılan tebligatların, resmi kuruluşlarca düzenlenen belge (tutanak) niteliğinde olması nedeniyle iş yerlerine yapılan tebligatların, PTT memurları tarafından 7201 sayılı Kanuna uygun olarak yapıldığının ve işyerine tebliğ edilen mazbataların üzerine "işyeri çalışanı", "işyeri daimi çalışanı", "görevli sekreter" gibi ibarelerin yazıldığının tespiti halinde bu bilgi ve belgeler uyarınca tebligatın teslim alındığı tarih için re ‘sen sigortalılık sağlanacaktır. Bununla birlikte işveren tarafından tebligatı teslim alan kişinin kendi çalışanı olmadığı, komşu işyeri sahibi/çalışanı olduğu veya söz konusu kişinin birinci veya ikinci derece (eş dâhil) hısmı olduğu için işyerinde bulunduğu, çalışmasının olmadığı ve ziyaret nedeniyle işyerine geldiği şeklinde yapılabilecek itirazlar, sunulacak belgelerin ve tebligat alındısında ismi bulunan kişi ile işverenin beyanlarının incelenmesi suretiyle ünite itiraz komisyonlarınca değerlendirilecektir.”

Peki bu durumda PTT mazbatasında teslim alan kişi kısmında “işyeri çalışanına/daimi işçisine teslim edilmiştir.” İbaresi üzerine SGK tarafından sigortalılık kontrolü veya bir araştırma yapılacak mıdır? SGK, Danıştay tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararı sonrası bir Genel Yazı ile itiraz sonuçlanana kadar yapılacak işlemleri anlatmıştır.

Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 29/08/2018 tarih E.11043282 sayılı Genel Yazısında özetle; “Danıştay 15. Daire Başkanlığının kararına itiraz edildiği, teslim alındısı (mazbata) belgelerinin incelenmesine devam edileceği, belgede adı geçen kişinin kayıt dışı olduğu tespit edildiği takdirde bu sefer resen sigortalılık tescilinin sağlanmayacağı, konunun denetime sevk edileceği, yapılan araştırma-inceleme sonucunda gerekli sigortalılık işlemlerinin sağlanacağı, söz konusu davanın nihai hale gelmesi ile birlikte ilgili düzenlemelerin yapılacağı” belirtilmiştir. Bu sayede işyeri kayıtları incelenmeden, işverenin bu konu hakkında beyanı alınmadan resen yapılan sigortalılık işlemi yapılmayacak ve işverene kişi sorulacak, kişinin başka bir işyeri çalışanı veya aynı şirket/holding çatısı altında çalışıp çalışmadığı incelenecek, teslim alındısını alan kişinin beyanına başvurulacak ve bu incelemeler sonucu işlemler yapılacaktır.

Genellikle küçük işletmelerde, işyerine gelen bir yazıyı işyeri kapalıysa yan komşusu, İşhanı bekçisi, bina sorumlusu vb. kişiler alabilmekte büyük işletmelerde ise birden çok SGK işyeri sicil numarası olması nedeniyle kişinin hangi işyerinden sigortasının olduğu bulunamamaktadır. Çünkü PTT mazbatalarında kişilerin alt kimlik bilgilerine yer verilmemekte olup T.C kimlik numarası olmadan sadece kişinin beyan ettiği ad ve soyadı ile sağlıklı ve yeterli bir kontrol yapılması da mümkün değildir.

İşletmeler Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen bir tebligat sonucu incelemeye girmemek ve sürpriz idari para cezaları ile karşılaşmamak için işveren veya işyeri sigortalısı işyerinde bulunmadığı sürece işyeri çalışanı olmayan kişilerin bu tebligatları PTT mazbatasında bulunan “işyeri çalışanına/daimi işçisine teslim edilmiştir.” kaşesi üzerine almamaları ve tebligatı alırken varsa unvanlarını (Sekreter, Evrak personeli, şube çalışanı) yoksa kim olduklarını (Yan komşusu, İşhanı bekçisi, han yöneticisi vb.) açıklayıcı bir ibare yazmaları daha doğru olacaktır. Zira her ne kadar Danıştay yürütmeyi durdurma kararı vermiş olsa da re’sen sigortalılık yerini inceleme-araştırma işlemine bırakmıştır. İnceleme-Araştırma işlemi sırasında işveren, tebligatı alan kişinin beyanı ve bordro tanıkları ve dahi işyeri kayıtlarının incelenmesi cihetine gidilebilir.

Tebliğ mazbatalarında teslim alanın alt kimlik bilgileri yazmamakla birlikte kişiler normal bir tebligat gibi yazıyı almakta ve sonuçlarını bilmemektedirler hatta çoğu zaman sadece imza atıp karşılığında tebliğ zarfı teslim alınmaktadır. Mazbatada sadece isim ve soyisim yer aldığı için teslim alanın kimlik kontrolünün SGK tarafından yapılması mümkün değildir. Bununla birlikte isim-soyisim yazım hataları, birden çok sicil numarası olan işyerleri ve işyeri çalışanı olmayanların yazıyı teslim alması vb. durumlarının hem işverenler hem de Kurum adına gereksiz emek ve çaba sarfiyatına yol açtığı da ortadadır. Teslim alındılarının üzerine PTT ile yapılacak bir protokol ile kişinin unvanı-yaptığı iş ve T.C kimlik numaralarının da yazılması her iki tarafın işini kolaylaştıracaktır. Kaldı ki 2015/25 Sayılı Genelge de Sigortalılık Kontrolü ve sorgulanmasının T.C kimlik numarası bazında yapılması gerektiği de hükme bağlanmıştır.

12.03.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM