YAZARLARIMIZ
Evren Özmen
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilirkişi
evrenozmen@ozmconsultancy.com
www.kooperatiflerkanunu.com



Hangi Kooperatifler Hazineden Arsa Kiralayabilir ?

Yoğun gündem içerisinde 23 Ağustos 2019 Tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 393 Sayılı Milli Emlak Genel Tebliğ pek dikkat çekmedi.Aslında ilgili tebliğ son derece önemli. Çok yakın tarihte yaşadığımız gıda fiyatlarındaki artışları ve tanzim satış noktalarını hepimiz üzülerek hatırlıyoruz. Mevsim etkisi ile nispeten şu dönem fiyatlar düşmüş olsa da kışın tekrar fiyatların artması muhtemel.

Gıda fiyatlarındaki yüksek artışlar yaşanırken bir çok kişinin hem fikir olduğu, tarımsal üretimlerin daha çok kooperatifler aracılığı ile teknolojik bir şekilde yapılması gerektiğine ilişkin düşünceler yukarıda numarasını verdiğim Milli Emlak Genel Tebliğ ile kısmen hayata geçecek. 

Hazine arazileri teknolojik seracılık şirketleri sayesinde (çiftçilerimiz mağdur edilmeden)yılda 12 ay üretim yapabilen fabrikalar haline dönüşebileceğini umuyorum.

Tebliğ hazineye ait taşınmazlarıntarımsal üretim yapmak üzere; 

Tarımsal amaçlı kooperatifler, 

Tarım satış kooperatifleri ve 

Tarımsal üretici birlikleri ile bunların üst kuruluşlarına vade farkı alınmadan taksitle ve son derece düşük bedeller ile kiraya verilebilmesi ile ilgilidir.

Tebliğ ile Hangi Taşınmazlar kiraya verilebilecektir ?

İmar planı bulunmayan veya 1/5000 ya da 1/1000 ölçekli imar planlarında tarımsal amaca ayrılan Hazineye ait taşınmazlar bu tebliğ ile kiraya verilebilecektir.

Hangi Kooperatifler bu taşınmazları kiralayabilir ?

Tarımsal amaçlı kooperatifler, tarım satış kooperatifleri ve tarımsal üretici birlikleri ve üst kuruluşları bu taşınmazları kiralayabilir.

Ne Kadar Süre ile bu Taşınmazlar kiralanabilir ?

İlgili taşınmazlar yirmi yıl süre ile kiralanabilir.

Kira Süresi Uzatılabilir mi ?

Evet Süre uzatılabilir. Kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getirdiği tespit edilen ve talepte bulunan kiracıların kira süresi, kontrol ekibinin uygunluk raporu ve yeniden bedel belirlenmek suretiyle Bakanlık izni ile uzatılabilir.

Kira Bedeli Nedir ?

Taşınmazın ilk yıl kira bedeli, taşınmazın 492 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yüzde biridir. 

Kira Bedeli Taksit ile Ödenebilir mi ?

Kira ve katılım bedeli peşin veya taksitle ödenebilir. İlk yıl kira ve varsa katılım bedelinin taksitle ödenmesi halinde dörtte biri sözleşme imzalanmadan önce peşin olarak, kalanı ise aynı yıl kira dönemi içinde iki eşit taksitle veya yılı sonunda tek seferde ödenebilir. Müteakip yıllar kira bedelleri ise aynı yıl kira dönemi içinde olmak kaydıyla üç eşit taksitle veya yılı sonunda tek seferde ödenebilir. Taksitlere kanuni faiz uygulanmaz.

Taşınmazlarda tarımsal amaçlı faaliyet yapıldığı nasıl denetlenecektir ?

Tebliğ kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin kontrol ekibi tarafından, başvuru şartlarına ve kira sözleşmesine uygun faaliyette bulunup bulunulmadığı yıllık olarak denetlenir.

Taşınmazlarda Yapılaşma mümkün müdür ?

Hayır değildir. Kiraya verilen taşınmazlar kiralama amacı dışında kullanılamaz, sera ve jeotermal kaynaklı teknolojik sera yatırımlarıhariç üzerlerinde hiçbir şekilde sabit yapı ve tesis inşa edilemez. 

Ancak kiracı tarafından talep edilmesi halinde üretim için zorunlu olan; modern örtüaltı, topraksız tarımsal üretim gibi ihtiyaçlar için gerekli altyapı ve kiralama amacına matuf takılıp sökülebilir malzemelerle geçici nitelikte tesis, depo ve benzeri yapılar kontrol ekibinin uygun görüşü ve İdarenin izni ile yapılabilir. Bu şekilde izin verilen yapılar, sözleşme bitiminde kiracı tarafından kaldırılır ve tahliye edilir.

Teknolojik Seracılık Şirketleri bu taşınmazlar üzerinde kiralayabilir mi ?

Hayır. Ancak Tarımsal amaçlı kooperatifler, tarım satış kooperatifleri ve tarımsal üretici birlikleri ile bunların üst kuruluşları, kiraya verilen taşınmazları bizzat işletebilecekleri gibi bünyesinde bulunan kooperatiflere, birliklere, üst kuruluşlara ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu iştiraklerineBakanlıkça izin verilmek suretiyle işlettirebilirler. 

Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklığıyla kurulacak Sera A.Ş.bu kapsamda teknolojik tarım yapmasının da önünün açılabileceğini ancak bu noktada çiftçinin de küstürülmemesi gerektiğini düşünüyorum.

Saygılarımla

26.08.2019

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM