Ersan ÖZER
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Basın Yayın Komisyonu Üyesi
KAYITLI SERMAYE SİSTEMİ
Tarih:
10.10.2007
Kayıtlı
Sermayenin Tanımı:
Sermaye Piyasası Kanunu uygulamasında Anonim Ortaklıkların esas sözleşmelerinde
hüküm bulunmak kaydıyla, yönetim kurulu kararı ile Türk Ticaret Kanununun
sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tabi olmaksızın Yönetim Kurulu Kararı
ile yeni hisse senedi çıkarmalarına olanak tanıyan sermaye sistemine Kayıtlı
Sermaye Sistemi denir.
Şirketlerin kayıtlı sermaye sistemini uygulayabilmeleri için esas
sözleşmelerinde bu hususta gerekli hükümlerin bulunması ve Sermaye Piyasası
Kurulu’nun kayıtlı sermaye sistemine ilişkin Seri: IV, No:7 Tebliğde belirtilen
şartları yerine getirilmek gerekmektedir.
Kayıtlı Sermaye Sisteminde Anonim şirketin başlangıç sermayesi ile çıkarılmış
sermayesi ve kayıtlı sermayesi ayrı sermaye düzeylerini temsil
etmektedir.Başlangıç sermayesi; şirketin sahip olması zorunlu asgari çıkarılmış
sermayesini ifade etmektedir.(22/12/2001-2001/3500 s. BKK ile “Elli milyar”a
yükseltilmiştir.R.G. 19/01/2002-24645 Ancak 30/12/2005-26039 s. RG’de yayınlanan
2005/2 s. İç Ticaret Tebliği ile yükseltme için müracaat 31/12/2006 işlemlerin
tamamlanma süresi ise 31/03/2007’ye kadar uzaltılmış daha sonrada
26/12/2006-26388 sayılı R.G’de sure 31/12/2007 işlemlerin tamamlama süre ise
31/03/2008’e uzaltılmıştır.) Şu an Anonim Şirketlerde başlangıç sermayesi
50.000,00.- YTL dir.Çıkarılmış sermaye ise kayıtlı sermayeli şirketin satışı
yapılmış hisse senetlerini temsil eden sermayeleridir.
Çıkarılan hisse senetleri tamamen satılarak bedelleri ödenmedikçe yeni hisse
senetleri çıkarılamaz.(4487 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değişen fıkra, yürürlük
18/12/1999)
Yönetim Kurulunun bu maddedeki esaslar çerçevesinde aldığı kararlar aleyhine,
TTK ’nun 381’inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan hallerde yönetim kurulu
üyeleri, denetçiler veya hakları ihlal edilen pay sahipleri, kararın ilanından
itibaren 30 gün içinde Anonim Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret
Mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Bu halde
TTK’nun Genel Kurul kararlarının iptaline ilişkin 382,383 ve 384’üncü maddeleri
hükümleri uygulanır.Şirket davanın açıldığını öğrendiği tarihi izleyen 3 iş günü
sonuna kadar durumu Kurula bildirmekle yükümlüdür.
Bu
madde uyarınca esas sözleşme ile tanınan yetki çerçevesinde yönetim kurulunca
alınan kararlar, kurulun belirleyeceği usuller dairesinde ilan edilir.
Anonim Şirketler, Sermaye Piyasası Kurulundan izin almak suretiyle kayıtlı
sermaye sisteminden çıkabilecekleri gibi bu sisteme alınmada aranan nitelikleri
yitirmeleri halinde kurul tarafından sisteminden çıkartılırlar.
Kayıtlı sermaye sistemine geçecek Anonim Şirketlerin başlangıç sermayesi
3.158.909,11.- YTL den az olamaz.Bu miktar her senede yeniden değerleme
oranıyla çarpılarak belirlenir.
KAYITLI SERMAYE SİSTEMİNDE
UYGULANACAK PROSEDÜR
a-) SPK’ya
Başvuru ve İzin Alınması
Kayıtlı sermaye
sisteminden yararlanma ve tavanın belirlenmesi için SPK’ya yapılacak başvuruya
eklenecek belgeler :
1-)
Yürürlükte bulunan tüm değişiklikleri içeren ve tek bir metin haline getirilmiş
temsile yetkili kişilerce onaylanmış ana sözleşme,
2-)
Şirket yönetim kurulunca hazırlanmış kayıtlı sermaye maddesi taslağı ile esas
sözleşmenin kayıtlı sermaye sistemine ve Kanun’a uyum sağlaması için değişmesi
gereken diğer maddelerine yönelik değişiklik taslakları,
3-)
Sermayenin ödenmiş kısmını gösterir noter tespit tutanağı,
4-)
Şirketi temsile yetkili kişilerce imzalı, geçmiş 3 yıla ait kar dağıtım
tabloları,
4-)
Şirket kurucuları, yönetim ve denetleme organlarını oluşturan kişileri ve
ortakları tanıtıcı bilgileri içeren belgeler ,
5-)
SPK’nın belirlediği mali tablo standartlarına uygun ve ortaklığı temsile yetkili
kişilerce imzalanmış geçmiş 3 yıla ait ; Genel kurulca onaylanarak kesinleşen
Bilanço, Gelir Tablosu ile kayıtlı sermaye tavanına ulaşılması öngörülen döneme
ilişkin Proforma Bilanço ve Gelir Tabloları,
6-)
Kayıtlı sermaye sistemine geçimine ilişkin Yönetim Kurulu Kararı,
7-)
Kayıtlı sermaye sistemine geçimin ve yönetim kuruluna Kanun’un 12’inci
maddesinin 5’inci fıkrasındaki yetkilerin verilmesi halinde, bunların
gerekçelerini içeren ortaklığı temsile yetkili kişilerce imzalanmış belge,
8-)
Kurulca gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeler.
b-)Kurul’da
İnceleme ve İzin:
Kurul,
Ortakların başvurularına, Kanun’un genel amaç ve ilkeleri, piyasanın gerekleri,
SPK’nın gelişimi ve düzenli çalışması, kayıtlı sermaye sisteminin gayesi,
ortaklarının hak ve yararları,ortaklığın yasal yükümlülüklere uyma durumu gibi
hususları göz önüne alarak inceleme ve inceleme sonucu olumlu izin verir.Her
Ortaklığın kayıtlı sermaye tavanı ortaklığın önerisi göz önünde tutularak mevcut
durum, ödenmiş (çıkarılmış) sermaye, gelişme genişleme planları esas alınarak
kurul’ca belirlenir. Kurul sermaye sistemine geçimi ve tavan yükseltmeyi şarta
bağlayabilir.
Kurul
İzninden Sonra Yapılacak İşlemler
SPK izninden
sonra kurul’dan alınan izin belgesi ve kurulca onaylı esas sözleşme tadil
tasarısı ile birlikte TTK’nın 386’ncı maddesi uyarınca esas sözleşme değişikliği
için izin almak üzere Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na müracaat edilmesi
gerekmektedir.
Gündemdeki esas
sözleşme değişikliklerini görüşmek üzere usulüne uygun olarak Genel Kurulun
toplantıya çağrılması ve genel kurulun TTK’nın 389’uncu maddesindeki nisaplarla
toplanarak ana sözleşme değişikliklerini karara bağlaması gerekmektedir.
Yönetim
kuruluna imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını kısıtlama ve imtiyazlı pay çıkarma
yetkisi veriliyorsa, TTK’nın 389’uncu maddesi hükmü uygulanacaktır.
Esas sözleşme
değişikliklerinin mahkemece onaylanmasını müteakip, ilgili ticaret siciline
tescil ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan ettirilip bir nüshasını ilanın
müteakip 6 işgünü içinde Kurul’a gönderilmesi gerekmektedir.
Yararlanılan Kaynaklar:
1 – Türk
Ticaret Kanunu
2 – Sermaye
Piyasası Mevzuatı
3 – Şükrü
KIZILOT & Saygın Eyüpgiller Şirketler Muhasebesi Vergilendirilmesi Hukuki ve
Mevzuatı Yaklaşım Yayınları ANKARA
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)