Alman bankacılık sistemine oldukça benzer bir yapıya sahip
Avusturya’da “evrensel bankacılık” sistemi uygulanmaktadır. Buna göre, ticari
bankacılık faaliyetlerinin yatırım bankacılık faaliyetlerinden ayrı tutulması
gibi kanuni bir zorunluluk bulunmamaktadır. Fakat, bazı bankaların belli
işkollarında uzmanlaşması veya faaliyetlerinin belli alanlarla
sınırlandırılması da söz konusu olabilmektedir.
Avusturya bankacılık sistemini Avrupa Birliği yönergeleri
doğrultusunda düzenlemek amacıyla 1993 yılında uygulamaya geçen Bankalar Kanunu
mevcut yasal çerçeveyi oluşturmaktadır. Buna karşılık, bazı özel kredi
kuruluşlarının faaliyetleri Bankalar Kanunu’na ters düşmemek kaydiyla ilgili
kuruluşlara yönelik mevzuatlarca düzenlenmektedir (örn: Tasarruf Bankalari
Kanunu).
Aşagidaki tabloya göre başlica Avrupa ülkelerinin bankacilik
sisteminin temel göstergelerine baktigimizda Avusturya’nın aktif büyüklüğüne
göre 9. sırayı aldığını görmekteyiz. Toplam aktifler 2003 yılsonu itibarıyle
€605 milyar seviyesindedir. Banka sayısına bakıldığında ise Avusturya’nın
Almanya ve Fransa’dan sonra 3. sırada yer aldığı dikkat çekmektedir. Bu üç
ülkede de kooperatif bankacılığının yaygın olduğu göz önüne alındığında bu pek
de şaşırtıcı olmayan bir durumdur. Bunları hemen ardından gelen İtalya da
kooperatif bankacılığının yaygın olduğu ülkelerdendir.

Avusturya bankacılık sistemi, “sektör” olarak
adlandırılan 7 ayrı kategoriye bölünmüştür. Bu kategoriler aslında benzer
faaliyetler göstermekte olup, söz konusu ayrım bankacılık sisteminin daha
önceki yıllardaki yapılanmasından kalmıştır. Ülkedeki bankaların neredeyse
tamamı “evrensel banka” olup, belirli işkollarinda uzmanlaşan bankalar az
sayidadir. Bankacilik sistemini oluşturan “sektör”ler aşagida yer almaktadir :
§
Joint-stock banks (ticari bankalar)
§
Savings banks (tasarruf bankalari)
§
State mortgage banks (ipotek bankalari)
§
Raiffeisen banks (tarim kooperatifleri)
§
Volksbanken (halk bankalari)
§
Housing construction savings and loan associations (emlak
bankalari)
§
Special purpose banks (özel fonksiyonlu bankalar)
Ülkede 2003 yilsonu itibariyle 896 banka
faaliyet göstermekte olup (tam bankacilik lisansi bulunmayan özel fonksiyonlu
bankalar da dahil olmak üzere) bunlarin sektörlere göre dagilimi aşagidaki
grafikte yer almaktadir :

Bir bankanin hangi sektörde
siniflandirilacagi, kanuni yapisina ya da ait oldugu sanayi birligine göre
belirlenmektedir.
Joint stock (ticari), state mortgage (ipotek),
housing construction savings & loans associations (emlak) ve special
purpose (özel fonksiyonlu) bankalar tek katmanli yapiya sahip iken, tasarruf
bankalari ile Volksbanken iki katmanli, Raiffeisen bankalar ise üç katmanli bir
yapiya sahiptir. Çok katmanli yapilarda “merkezi” ya da “çatı” banka,
koordinasyon ve merkezinde bulunduğu sektörü fonlama görevlerini yerine
getirmektedir. Ayrıca bu çatı bankalar diğer “sektör”lerle yapılan işlemlerde
merkezi bir rol üstlenmektedir.
Tasarruf bankaları, Raiffeisen ve Volksbanken
sektörlerinde bağlılık çok yüksek olup, bir kurumun zorluğa düşmesi durumunda
sektördeki diğer bankaların destek sağlama ihtimali oldukça yüksektir.
Bu bankaların geleneksel faaliyet alanları büyük sanayi
projelerinin finansmanı, kurumsal bankacılık hizmetleri ve dış ticaretin
finansmanıdır. 2003 yılsonu itibarıyle 63 kuruluşun faaliyet gösterdiği
sektördeki bankaların toplam şube sayısı ise 531’dir. Bu bankalar ya limited
şirket ya da anonim şirket olarak faaliyet göstermektedirler. Bu sektörde
faaliyet gösteren en büyük bankalardan Bank für Arbeit und Wirtschaft AG
(BAWAG), 2000 yilinda yine sektörün en büyük bankalarindan Postsparkasse -
P.S.K (Postal Savings Bank)’ı alarak
Ülkenin en büyük 3. bankası konumunu almıştır.
P.S.K’nın satışı hükümetin başarıyla tamamladığı özelleştirmelerden biridir.
BAWAG’ın %46 hissesine sahip olan Alman bankası Bayerische Landesbank Haziran
2004’te payını Avusturya Sendikalar Federasyonu’na satmış, böylelikle sözkonusu
federasyon bankanın %100 hissesine sahip konuma gelmiştir.
Bu bankaların geleneksel faaliyet alanı
tasarruf mevduatlarının toplanması ve toplanan fonların sanayi ve ticaret alanlarında
faaliyet gösteren firmalara kredi olarak kullandırılması, ayrıca gerek emlak
projelerinin, gerek belediye projelerinin finansmanı olarak özetlenebilir.
Fakat günümüzde bu bankaların tüm bankacılık hizmetlerini sunduğu
görülmektedir.
1979 tarihli Tasarruf Bankaları Kanunu’na göre
tasarruf bankalarının sahibi olmamaktaydı. Söz konusu kanuna göre bu bankalar
özel kanun hükümlerine tabi olacak şekilde ya belediye tasarruf bankalarınca ya
da özel kişi ya da tasarruf birliklerince kurulabiliyordu. Bu bankalara ilişkin
mevzuat, Bankalar Kanunu’nda yer almayan bazı şartlar içermekteydi. Belediye
tasarruf bankalarıyla tasarruf birliklerinin arasındaki en önemli fark,
belediye bankalarının borçlarını ödeyememesi durumunda ilgili belediyenin
garantisinin devreye giriyor olmasıydı.
1986 yılından itibaren hem belediye tasarruf
bankalarının hem de tasarruf kuruluşlarının bir “tasarruf bankası anonim
şirketi”ne dönmeleri mümkün kılındı. Bu şekilde ortaya çıkan holding şirket
(Anteilsverwaltungs-sparkasse, AV-S) bankaların hisselerine sahip olup tüm
varlıkları yönetmekteydi. AV-S’nin ise sahibi bulunmamaktaydı. AV-S’nin
borçlarını ödeyememesi durumunda ise belediye tasarruf bankaları için yine
ilgili belediye garantör rolünü üstlenmekteydi.
1 Ocak 1999’dan itibaren tasarruf bankalarına
holding bankaları özel kanun kuruluşlarına dönüştürme seçeneği tanındı. Bu,
ortaklık yapılarının uluslararası standartlara uygun şekilde şeffaflığının
sağlanması için atılan bir adımdı. Yeni yönetmeliklere göre belediyeler sadece
dönüşüm öncesinde oluşan yükümlülüklerden sorumlu tutulabilecekti.
Ülkede tasarruf bankası anonim şirketlerinin
(savings bank joint stock corporation) en iyi örneğini 1990 yılında Landerbank
ile Zentralsparkasse’nin birleşmesi sonucu ortaya çikan Bank Austria
oluşturmaktadir. Bank Austria 1997’de ülkenin en büyük ikinci bankası olan
Creditanstalt AG’yi satın almıştır. Bankanın denetleme kurulu 2000 yılında
Alman Bayerische HypoVereinsbank Grubu’na katılımını onaylamış ve Banka grubun
Orta ve Doğu Avrupa ile Avusturya’daki büyümesinden sorumlu tutulmuştur. Bank
Austria ile Creditanstalt 2002 yilinda birleşmiş ve yeni bir banka olarak
faaliyet göstermeye başlamiştir.
Erste Bank da bu sektörde faaliyet gösteren en
önemli bankalar arasindadir. AV-Z’nin GirCredit’deki %56.1 hissesini Erste
Spar-Casse’ye satması sonrası 1997’de bu iki kuruluş birleşerek Erste Bank’ı
oluşturmuşlardır.
Avusturya’da Raiffeisen ve Volksbanken olmak
üzere iki kooperatif bankacılık sektörü bulunmaktadır. Bunların da kanuni
çerçevesi Bankalar Kanunu ve Kooperatifler Kanunu’yla çizilmektedir. Buna göre
kooperatif üyeleri oy hakkına sahip bulunmakta, fakat kardan pay alma hakkına
sahip bulunmamaktadırlar. Bu üyelerin payları sadece ödenmiş sermayelerile
sınırlı olup, bankaların diğer varlıkları üzerinde de bir hakları söz konusu
olamamaktadır.
Raiffeisen sektörü üç katmanlı bir yapıya
sahiptir. En altta toplam 1713 şubeye sahip 596 tane Raiffeisen bankası
bulunmaktadır. İkinci katmanda 8 adet Raiffeisenlandesbanken (bölgesel
Raiffeisen bankalar) bulunmakta olup, bunların ortakları ise en alt katmandaki
kooperatiflerdir (bugün bu kooperatifler ortaklarının yerel Raiffeisen bankalar
olduğu anonim şirketlerdir). En üst katmanda ise hisseleri bölgesel
Raiffeisenlandesbank’lar tarafından paylaşılmış Raiffeisen Zentralbank
Österreich AG (RZB) bulunmaktadır. Bu bankanın faaliyet alanları ticari
bankacılık, uluslararası bankacılık, yatırım bankacılığı ve hazine
işlemleridir. Son yıllarda Orta ve Doğu Avrupa’da büyümeyi hedeflemektedir. ,
Bu yapıda likidite ve finansman akışı yerel
Raiffeisen bankalardan ilgili bölgenin ana bankası konumundaki
Raiffeisenlandesbank’a doğru olup, bu bölgesel bankalar da fazla fonlarını
RZB’ye depo etmektedirler.
Raiffeisenbank’ların esas kuruluş amacı tarım
sektörünün finansmanı olmakla birlikte bugün itibarıyle sanayi ve ticaret
sektörlerine sunulan krediler tarım sektörüne verilen kredilerden daha
fazladır.
Volksbanken sektöründe ise iki katmanlı bir
yapı mevcuttur. Alt katmanda kooperatif statüsüne sahip 69 adet Volksbanken yer
almaktadır. Bölgesel bazda bu sektöre ait banka bulunmayıp, üst katmanda ise
çatı banka konumundaki Österreichische Volksbanken AG (ÖVAG) yer almaktadır.
ÖVAG bir anonim şirket olup hisselerinin %60’ı yerel kooperatif bankalarına,
%23’ü ise Deutsche Zentral-Genossenschaftsbank’a aittir. ÖVAG, merkezi bir
banka olması itibarıyle sıradan bankacılık faaliyetlerinin yanısıra
kooperatiflere kredi ve geçici likidite sağlamak ile Volksbanken sektöründe ödemeler
sisteminin işletilmesi gibi fonksiyonlara da sahiptir.
Bu sektörün faaliyetleri daha çok ilk kuruluş
zamanlarında da olduğu gibi küçük ve orta ölçekli kuruluşlara finansman desteği
sağlamaktır.
Devlet ipotek bankaları ilk olarak yerel
yönetimler tarafından kurulmuştur. Bir zamanlar ipotek bankalığı ve
mortgage-backed bono alanlarında uzmanlaşan bu bankalar bugün evrensel
bankacılık faaliyetleri göstermektedir. Ana faaliyet alanları yerel otoritelere
ipotek kredileri de dahil olmak üzere çeşitli krediler sağlamaktır. Kendileri
ise bunların finansmanında arz ettikleri ipotek garantili ve kamu kredisi
garantili tahvilleri kullanmaktadırlar. Bu bankalar mevduat toplama ve kısa
vadeli kredi verme yetkisine de sahiptirler.
Bu bankalar ilk olarak kamu kanunlarına tabi
kuruluşlar olarak sınıflandırılmıştır. Ek olarak yerel yönetimler bu bankaların
garantörü konumundaydı. 1999 yılından sonra Avrupa Komisyonu bu garantilerin
rekabete zarar verdiğini öne sürerek kaldırılmaları yönünde ciddi baskı
oluşturmuştur. 2003 yılının Nisan ayında alınan karara göre ipotek bankaları
ile yerel otorite tasarruf bankalarının yükümlülüklerinden yerel/bölgesel
hükümet garantisi kaldırılmıştır. Buna göre 2 Nisan 2003 tarihinde açık olan yükümlülükler
garanti kapsamında olup, geçiş döneminde açılacak yükümlülüklerden vadesi Eylül
2017’den önce olanlar garanti kapsamında olacaktır.
Son yıllarda bu sektörde ciddi değişim süreci
yaşanmış olup, özellikle kamu kanununa tabi şirket statüsünden anonim şirkete
dönüşüm ve kısmi özelleştirmeler bu sektörünün çehresini değiştirmiştir. Bu
dönemde tüm 9 ipotek bankası anonim şirkete dönüşme seçeneğini
değerlendirmişler ve böylece stratejik ortaklıkların da yolunu açmışlardır.
Yukarıda
bahsedilenler dışında 91 adet özel fonksiyonlu banka faaliyet göstermektedir.
Bunlar arasında yer alan yatırım yönetimi şirketleri yatırım fonları dışında
bankacılık faaliyetleri gösterememektedirler. Bu sektördeki şirketler genelde
kredi kuruluşları ya da sigorta şirketlerinin iştirakleridir.
Bu
sektörde sınıflandırılan Öesterreichische Kontrollbank (OeKB) Avusturya’daki
birkaç ticari bankaya ait olup uzun vadeli ihracat finansmanı ve ihracat
garantisi sağlama görevini yerine getirmektedir. Bu banka kendi fonlamasını da
ihraç ettiği tahviller ve kredi kuruluşlarından sağladığı uzun vadeli
kredilerle sağlamaktadır. OeKB ayrıca bir takas bankası hizmeti de sunmaktadır.
Yine
bu kategoride yer alan Investkredit Bank AG, kurumsal firmalara günlük
işlemlerin ötesinde finansal hizmetler sunmaktadır. Fonlamasını ise genelde
orta ve uzun vadeli tahvillerle sağlamaktadır.
Diğer bir kategoriyi oluşturan bu bankaların toplam şube sayısı
51’dir. Belirlenen minimum sermaye miktarını sağlayan tasarruf sahiplerine
düşük faizlerle ipotek kredisi sağlamaktadırlar. Verilen krediler konut alımı
için kullanılmak zorundadır.
Avusturya Merkez Bankası, ülkenin 1999 yılının başında EMU’ya
katılmasıyla (European Monetary Union)
Avrupa Merkez Bankaları Sistemi’nin (ESCB) bir parçası haline gelmiştir.
ESCB, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve AB üyesi ülkelerin merkez bankalarından
oluşmaktadır ve Avrupa Merkez Bankası’nın karar organlarınca yönlendirilmektedir.
Avurturya Merkez Bankası’nın kanuni statüsü 1984 Merkez Bankası
Kanunu, Avrupa Birliği sözleşmesi ve ESCB ile ECB’nin statülerine yönelik
protokollerce belirlenmektedir.
Para politika yetkisinin ECB’ye devredilmesiyle birlikte Avusturya
Merkez Bankası’nın görevleri de değişmiştir. Buna göre Avusturya Merkez
Bankası, ESCB’nin hedeflerinin yakalanması ve görevlerinin yerine getirilmesine
yönelik olarak çalışmakla yükümlülüdür. Ayrıca Avusturya Merkez Bankası, fiyat
istikrarının korunması için yetkisindeki tüm araçları kullanmak durumundadır.
Avusturya Merkez Bankası 2002’den beri ECB’nin onayı dahilinde Euro banknot
basabilme yetkisine de sahiptir.
Merkez Bankası’nın bağımsızlığı da 1984 tarihli Kanun hükümlerince
ve Avrupa Birliği sözleşmesinin 108. maddesi uyarınca belirlenmiştir. ESCB’nin
hedeflerinin sağlanması ve görevlerinin yerine getirilmesi yönünde faaliyet
gösterecek olan Avusturya Merkez Bankası’nın karar birimlerine bu süreç içinde
AB’nin herhangi bir organı veya hükümeti talimat verememektedir.
Avusturya’da bankacılık sisteminin gözetim ve denetiminden ise 1
Nisan 2002’den beri Finanzmarktaufsicht
(Finansal Piyasalar Otoritesi) sorumludur. Daha önce Finans Bakanlığı (Federal
Ministry of Finance) ve Avusturya Sermaye Piyasaları Otoritesi’nin altında ayrı
ayrı sürdürülen gözetim faaliyetleri böylece tek elde toplanmıştır.
Aşağıdaki tablodan da görülebileceği gibi 1990
yılında ülkenin bankacılık sisteminde en önemli paya sahip olan ticari bankaların
yerini 2003 yılsonu itibarıyle %35.6 ile tasarruf bankaları almıştır.
Raiffeisenbank’lar da %23.8 ile sektörler arasında ikinci sırayı almaktadır.
Aradaki dönem boyunca tasarruf bankalarında yaşanan birleşmeler (ilgili kısımda
örnekleri verildiği üzere) ölçek ekonomisi anlamında avantajlar
sağlayarak daha büyük bankacılık kuruluşlarının ortaya çıkmasını ve sektördeki
paylarını da artırmalarını sağlamıştır.
Aktif Toplamına Göre
“Sektör”lerin Dağılımı
|
Sektör
|
|
Toplam Aktifler 2003
|
Toplam Aktifler 2002
|
Toplam Aktifler 1990
|
|
|
|
EUR mio
|
% pay
|
EUR mio
|
% pay
|
EUR mio
|
% pay
|
|
Savings Banks
|
|
215,447
|
35.6
|
214,778
|
37.5
|
72,857
|
24.8
|
|
Joint Stock Banks
|
|
97,775
|
16.2
|
91,936
|
16.0
|
105,895
|
36.1
|
|
Raiffeisen Banks
|
|
144,012
|
23.8
|
131,264
|
22.9
|
52,804
|
18.0
|
|
Special Purpose Banks
|
|
51,062
|
8.4
|
46,325
|
8.1
|
22,625
|
7.7
|
|
State Mortgage Banks
|
|
45,750
|
7.6
|
40,457
|
7.1
|
16,280
|
5.5
|
|
Volksbanken
|
|
31,859
|
5.3
|
29,789
|
5.2
|
12,593
|
4.3
|
|
Housing Cons. Savings & Loan Ass.
|
19,202
|
3.2
|
18,718
|
3.3
|
10,578
|
3.6
|
Avusturya
bankacılık sistemi son yıllarda gerek özelleştirmeler, gerek konsolidasyon,
gerek de yeni stratejiler çerçevesinde ciddi yapısal değişimler geçirmiştir.
Kooperatif bankaları ve tasarruf bankaları gibi küçük ölçekli kuruluşlar
arasında konsolidasyonun devam etmesi beklenmekle birlikte rekabetin oldukça
yüksek olduğu Avusturya bankacılık sisteminde büyük çaplı konsolidasyon
ihtimali yakın gelecekte düşük görünmektedir.
1980-2003 arasında
banka ve şube sayıları

Avusturya bankacılık sistemi 2003 yılsonu itibarıyle toplam 5297
banka ve şubeden oluşmaktadır. Bu rakamların uluslararası standartlara göre
oldukça yüksek olmasının bir sebebi de bankaların tasarrufların
değerlendirilmesi ve yatırımlara fonlama sağlanması için ilk tercih olarak
görülmesidir. Buna karşın diğer finansal aracıların mali sistemdeki rolü de son
yıllarda artmaktadır.
Ülkede 1980 yılında 1595 olan kredi kuruluşları
sayısı 2003 yılında 896’ya düşmüştür. Bu %40’lık azalışın önemli kısmı tasarruf
bankaları, Raiffeisenbanks ve Volksbanken’da görülmüştür. Buna karşilik
şube+banka toplam sayisi ayni dönemde 396 artiş göstermiştir. 1996’dan itibaren
ise hem banka hem de şube sayilarinda düşüş görülmektedir.
Avusturya bankacilik sisteminde konsantrasyonun düşük oldugu
söylenebilir. Bunun en önemli sebeplerinden biri ülkedeki banka sayisinin çok
yüksek olmasidir. Ülkede büyük ölçekli bankalarin sayisi oldukça az olup, kredi
kuruluşlarinin çogu küçük veya orta ölçeklidir.
Aşagidaki tablodan da görülebilecegi gibi aktif büyüklügüne göre
en büyük 5 bankanin aktiflere göre sektördeki payi toplam %44.5 seviyesindedir.
2002 yilsonunda %45.9 olan bu oran Bank Austria ile Creditanstallt’ın 2002’deki
birleşmesine ragmen 1999 yilindan beri ciddi bir degişiklik göstermemiştir.
Sektör konsantrasyonunda önemli degişiklikler 1997 yilindaki satinalmalar
zamaninda yaşanmiştir.
En büyük bankalar
|
|
|
% pay
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Banka'nin
|
Toplam
|
|
Bank Austria Creditanstallt
|
|
17.46
|
17.46
|
|
Erste Bank AG
|
|
10.21
|
27.67
|
|
BAWAG
|
|
6.53
|
34.2
|
|
RZB
|
|
6.25
|
40.45
|
|
Kontrollbank
|
|
3.99
|
44.44
|
|
ÖVAG
|
|
2.29
|
46.73
|
|
PSK
|
|
2.11
|
48.84
|
|
RLB OÖ
|
|
2.1
|
50.94
|
|
RLB NÖ-WIEN
|
|
1.84
|
52.78
|
Avusturya bankalari Avrupa Ekonomik
Bölgesi’nin (AEB) geçerli olduğu 1994 yılının başından beri bu tek pazarın
üyesi olmanın sağladığı büyüme avantajlarını değerlendirmişlerdir. AEB
bölgesinde banka kuruluşları ve faaliyetleri anlamında yaşanan kolaylıklar
(lisansların ve denetim/gözetim sistemlerinin karşılıklı tanınması) Avusturya
bankalarının diğer ülkelerde faaliyetlerini artırmalarına imkan tanımıştır.
Zira, aşağıdaki tablodan görülebileceği gibi 2000 yılından bu yana bile iştirak
sayısında ciddi bir artış söz konusudur.

Yurtdışı
İştirak ve Şube Sayıları
AB’nin yarattığı ortak pazar, bankaların rekabet güçlerini
artırmak amacıyla daha küçük bankaları satın almasını teşvik etmiş, böylece
konsolidasyona da yardımcı olmuştur. Ayrıca devlet bankacılık sektöründen
neredeyse tamamen çıkmıştır (özel bir kuruluş olan Austria Wirtschaftsservice
Gesellschaft’taki %100 ve Österreichischer Exporfonds’daki %15 hisse
haricinde).
Orta ve Doğu Avrupa’da büyüme stratejisi izleyen
bankalar arasında en önemlileri RZB, BA-CA ve Erste Bank’tır. Aktif büyüklüğüne
göre bu bölgede en büyük Avusturya bankası Erste olup, BA-CA ve RZB tarafından
takip edilmektedir.
Sistemin konsolide
bilançosu
|
EUR mio
|
2001
|
2002
|
2003
|
|
|
|
|
|
|
Kamu borç enstrümanları ile MB'nca
reeskont edilebilecek poliçeler
|
20,021
|
19,538
|
19,941
|
|
Kredi kuruluşlarına verilen krediler
|
172,148
|
152,441
|
168,915
|
|
Müşterilere verilen krediler
(bankalar hariç)
|
284,705
|
287,874
|
293,119
|
|
Tahvil ve diğer sabit getirili
menkuller
|
38,989
|
47,265
|
51,639
|
|
Diğer yatırımlar
|
18,363
|
19,138
|
19,746
|
|
İştirakler
|
5,545
|
5,336
|
5,343
|
|
Bağlı ortaklıklar
|
14,338
|
15,786
|
18,499
|
|
Diğer aktifler
|
33,631
|
25,972
|
27,905
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kredi kuruluşlarına yükümlülükler
|
189,017
|
167,475
|
176,236
|
|
Müşterilere yükümlülükler (bankalar
hariç)
|
218,704
|
219,960
|
229,515
|
|
İhraç edilen menkuller
|
110,497
|
118,005
|
124,860
|
|
Diğer yükümlülükler
|
69,522
|
67,909
|
74,497
|
|
Toplam aktifler/pasifler
|
587,741
|
573,349
|
605,107
|
Sistemin konsolide bilançosuna bakıldığında aktiflerin 2003
yılında bir önceki yılsonuna göre %6
civarında büyüdüğü göze çarpmaktadır. Bu artışın önemli kısmı verilen
kredilerden kaynaklanmaktadır. Pasif tarafındaki büyüme ise kalemler arasında
daha homojen bir şekilde dağılmaktadır.
Banka
harici müşterilere verilen kredilerin aktifler içindeki payı %48 olup, kredi
kuruluşlarına verilen krediler de göz önüne alınırsa bu oran %76 gibi yüksek
bir seviyededir.
Sistemin 2003 yılındaki toplam faaliyet karı %4.5 artışla EUR 4.41
mia seviyesinde gerçekleşmiştir. EUR 13.9 mia seviyesinde olan toplam faaliyet
gelirlerinde en önemli kalemi EUR 7 mia ile net faiz geliri oluşturmaktadır.
Bunu da EUR 3.2 mia ile net komisyon gelirleri takip etmektedir. Vergi sonrası
net kar ise 2002 yılına göre %50 gibi ciddi bir artış yakalayarak toplamda EUR
2.1 milyara ulaşmıştır.
Sistemin karlılık
göstergeleri
|
% toplam aktifler
|
2000
|
2001
|
2002
|
2003
|
|
|
|
|
|
|
|
Net faiz geliri
|
1.2
|
1.21
|
1.23
|
1.16
|
|
Ne komisyon gelirleri
|
0.56
|
0.52
|
0.52
|
0.53
|
|
Faaliyet gelirleri
|
2.4
|
2.39
|
2.38
|
2.29
|
|
Faaliyet giderleri
|
1.6
|
1.61
|
1.65
|
1.56
|
|
Net faaliyet geliri
|
0.8
|
0.78
|
0.73
|
0.72
|
Sistemin
toplam gelirlerine bakıldığında net faiz dışı gelirlerin giderek artan bir paya
sahip olduğu ve net faiz gelirinin toplam gelirler içindeki ağırlığının
azaldığı göze çarpmaktadır. Bu iki kalemin toplam gelirler içindeki payları
aynı seviyeye ulaşmıştır.
Faiz ve faiz dışı
gelirlerin dağılımı

Avusturya mali piyasalarında bankacılık sistemi geçmişten bugüne
en önemli konuma sahiptir. Son yıllarda rekabet ve ölçek ekonomisi anlamında
avantajlar sağlamak amacıyla özellikle tasarruf bankaları ile kooperatif
bankalarında konsolidasyon göze çarpmaktadır. Bunun sonucunda ülkede faaliyet
gösteren banka sayısında ciddi düşüş gerçekleşmiştir.
Ülkede finans piyasalarında diğer aktörlerin de rolü giderek önem
kazanmakta, güçlü yerel rekabet konsolidasyonu daha da zorunlu kılmakta ve
AB’deki genişlemenin sektördeki bankalarin sinirötesi firsatlara yönelmesine
yol açmasi beklenmektedir.
The
Austrian Financial Market Authority, www.fma.gv.at
The
Oesterreichische Nationalbank, www.oenb.at
The
European Banking Federation, www.fbe.be
Moody’s
Investor Services, www.moodys.com