YAZARLARIMIZ
Deniz Çalışkan
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
denizcaliskan1988@gmail.com



Geçici Vergi Döneminde Yapılması Gereken İşlemler

Geçici Vergi Nedir Kimler Öder?

Ge­çi­ci ver­gi, ger­çek usul­de ver­gi­len­di­ri­len ge­lir ve ku­rum­lar ver­gi­si mü­kel­lef­le­ri­nin cari vergilen­dir­me dö­ne­mi­nin ge­lir ve ku­rum­lar ver­gi­si­ne mah­su­ben üçer ay­lık ka­zanç­la­rı üze­rin­den hesaplanarak öde­nen bir pe­şin ver­gi uy­gu­la­ma­sı­dır.

  • Ger­çek usul­de ver­gi­len­di­ri­len ti­ca­ri ka­zanç sa­hip­le­ri,
  • Ser­best mes­lek er­ba­bı,
  • Ku­rum­lar ver­gi­si mü­kel­lef­le­ri,
  • Adi or­tak­lık­lar, 
  • ko­lek­tif şir­ket­ler,
  • Adi ko­man­dit şir­ket­ler, or­tak­lık ola­rak ge­lir veya ku­rum­lar ver­gi­si  mü­kel­le­fi olmadıkla­rın­dan ge­çi­ci ver­gi mü­kel­le­fi de­ğil­ler­dir. An­cak adi or­tak­lık­lar ile kol­lek­tif şir­ket­ler­de or­tak­la­rın, ko­man­dit şir­ket­ler­de ko­man­di­te or­tak­la­rın elde et­tik­le­ri ka­zanç­lar için ge­çi­ci ver­gi beyannamesi vermek zorundadır.

Geçici Vergi Oranları Nelerdir?

Yıllar

Gelir Vergisi

Mükellefleri İçin

Kurumlar Vergisi

Mükellefleri İçin

2021

%15

% 20

  • Kurumlar vergisi mükellefleri için

1.Dönem Geçici Vergi Döneminde (Ocak-Şubat-Mart) döneminde %20 diğer dönemlerde (2.Dönem Nisan-Mayıs-Haziran 3.Dönem Temmuz-Ağustos-Eylül 4.Dönem Ekim-Kasım-Aralık) %25 oranında uygulanacaktır.

  • Gelir vergisi mükellefleri için

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

24.000 TL'ye kadar

Yüzde 15

53.000 TL'nin 24.000 TL'si için 3.600 TL, fazlası

Yüzde 20

130.000 TL'nin 53.000 TL'si için 9.400 TL, fazlası

Yüzde 27

650.000 TL'nin 130.000 TL'si için 30.190 TL, fazlası

Yüzde 35

650.000 TL'den fazlasının 650.000 TL'si için 212.190 TL, fazlası

Yüzde 40

Geçici Vergisi Beyannamesi Verme ve Ödeme Zamanı Ne Zamandır?

Geçici Vergi beyannameleri, ilgili 3 aylık hesap döneminin bitimini takip eden 2. ayın 17. gününe kadar verilir ve ödenir. Beyanname bildirimini uzatma yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’na aittir.

Geçici Vergi Beyannamesi Döneminde Yapılması Gerekenler!

  1. Stok envanter sayımlarının yapılıp imalat kayıtlarının gözden geçirilmesi maliyet tablolarının oluşturulması.
  2. Dövizli işlemlerden (Kasa, çek, senet, kredi, cari, leasing vb. ) doğan kur farklarının hesaplanıp (Kur Değerlemesi ) ilgili kur farkı gelir (646 Kur Farkı Gelirleri ) ve gider (656 Kur Farkı Giderleri ) hesaplarına kayıt edilmesi gerekir.
  3. Alınan Cari Avansların (340 Alınan Sipariş Avansları) verilen sipariş avanslarının (159 Verilen Sipariş Hesabı) hesaplara kayıt edilip edilmediğin kontrolünün yapılması.
  4. Mizanların hesap kalanlarının kontrol edilmesi (Ters hesap bakiyesi veren hesaplar) kontrol edilmesi.
  5. Kanunen kabul edilmeyen giderlerin kontrol edilip hesap planındaki kayıtların kontrol edilmesi.
  6. Finansman gider hesaplarının kontrol edilip finansman gider kısıtlamasına tabi olan ve olmayan giderlerin ayrıştırılmasının yapılması.
  7. Araç giderlerinin kontrol edilip binek araç kiralık araç olup olmadığının kontrolünün yapılıp ilgili kayıtların ona göre oluşturulup oluşturulmadığının kontrolünün yapılması.
  8. Gelecek aylara ait giderlerin (180 Gelecek Aylara Ait Giderler ) giderleştirilmesinin yapılması.
  9. İşçiliklerde ödenmeyen sgk primleri, maaş, ödenmeyen kıdem tazminatlarının giderleştirilip giderleştirilmediğinin kontrol edilmesi.
  10. Amortismanların ayrılması ve ilgili gider kayıtlarının yapılması.

Dikkat Edilmesi Gerekenler!

1- İmalat kayıtları yapılırken aralıklı (dönem sonunda kalan stok üzerinden maliyetlendirme) ve sürekli envanter (satış esnasında maliyetlendirme) üretim firelerinin ilgili maliyet hesaplarına kayıt edilmesi.

Faaliyet Alanına Göre Yansıtma Kayıtları:

İmalat Üretim İşletmeleri: 152 Mamüller - 620 Satılan Mamül Maliyeti Hesabına

Alım Satım Yapan işletmeler: 153 Ticari Mallar - 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabına

Hizmet İşlemleri Yapan İşletmeler: 741 Hiz.Ürt.Mal.Yans. 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına kayıt yapılmalıdır.

2- Dövizli işlemlerde değerleme yapılırken kasa (Efektif alış kuru) hariç diğer bütün değerlemelerde merkez bankası 3 aylık geçici vergi dönemi sonundaki alış kurunun 1 gün öncesi olan (29/06/2021 günü saat 15:30 belirlenmiş Merkez Bankası Alış Kuru) ile değerleme yapılmalıdır.

3- Kanunen kabul edilmeyen giderlerin beyanname üzerinde doğru beyan edilmesi için KKEG alt hesaplar ile beyanname üzerindeki yerlerine doğru yazılması gerekir.

4- Finansman gider kısıtlamasında Cumhurbaşkanınca belirlenen %10’luk oranın Kanunen Kabul Edilmeyen Gider Olarak ayrıştırılmasının yapılması.

Yabancı kaynak toplamı – Öz kaynak toplamı

Öz kaynak toplamını aşan kısmı için Finansman gideri x (Aşan kısım / Toplam yabancı kaynak) %10 kısım için

Örnek: Öz kaynakları toplamı 800.000 TL olan (MLH) A.Ş.’nin aynı dönemde yabancı kaynakları toplamı 1.000.000 TL’dir. Bu döneme ilişkin toplam finansman gideri ise 100.000 TL’dir.Dönem sonu itibarıyla (A) A.Ş.’nin yabancı kaynak tutarı öz kaynak tutarını aştığı için aşan kısma münhasır olmak üzere yabancı kaynaklara ilişkin finansman giderinin %10’luk kısmı, kurum kazancının tespitinde gider olarak kabul edilmeyecektir.

1.000.000,00 TL-800.000,00 TL = 200.000,00 TL

100.000,00 X (200.000,00/1.000.000,00) = %20

100.000,00 X %20=20.000,00 TL 20.000,00 X %10 = 2.000,00 TL

Muhasebe Kaydı

Borç

   

Alacak

689 Kanunen Kabul Edilmeyen Gider

2.000,00

     
         

                                                     780 Finansman Gideri

     

2.000,00

  1. Binek otomobiller için 2021 yılı için aylık 6.000,00 TL ( Kdv Hariç) kadar olan giderlerinin %70 doğrudan gider %30 kısmının kanunen kabul edilmeyen gider olarak kayıt edilip edilmediğine dikkat edilmesi.
  2. Leasing ve kredi ile sabit kıymet vb. alımlarda kredi faizleri kur farkı vb. giderlerinin 1.yıl sabit kıymetin maliyetine eklenip eklenmediğin kontrol edilmesi. 163 No.lu VUK Genel Tebliği kredi faizlerinin kaydı kısmına göre.
  3. Ödenecek geçici verginin muhasebe kaydının yapılması.

Geçici vergi ödeme çıkması durumunda

Muhasebe Kaydı

Borç

   

Alacak

193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ FONLAR

XXXX

     

180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER (Tahakkuk Es.Damga Vergisi)

XXXX

     

                                                     360 ÖDENECEK VERGİ FONLAR

     

XXXX

Geçici vergi ödeme çıkmaması durumunda

Muhasebe Kaydı

Borç

   

Alacak

180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER (5035 Tahakkuk Es.Damga Vergisi)

XXXX

     

                                   360 ÖDENECEK VERGİ FONLAR (5035 Damga Vergisi)

     

XXXX

Kaynak: https://www.gib.gov.tr/node/88396/pdf

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/05/20210525-4.htm

06.08.2021

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM