YAZARLARIMIZ
Can Doyranlı
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
ipmmcons@gmail.com



Blockchain (Kripto Para) ile Aktif Vergilendirme Sistemine Bakış

İnternetin 2000’li yıllarda hayatımıza girmesi ile birlikte iş hayatımızda ve sosyal hayatımızda birçok faydasını görür olduk. Bununla birlikte devletlerde kendi internet altyapılarına ciddi miktarda yatırım yaparak vatandaşlarının bu argümandan ciddi oranda faydalanmasını sağlar oldular. Cep telefonlarındaki uygulamalar ile senkronize bir birliktelik geçiren internet sağlayıcılar, devletler ile vatandaşları arasına sağlam ve güvenilir bir köprü kurmaya çalışmaktadırlar. Son yıllarda e-beyanname ile başlayıp süre gelen birçok elektronik tabanlı uygulamalar iş hayatında ve özel hayatta birçok işimizi cep telefonu veya bilgisayar yardımı ile yapabilmemize büyük kolaylıklar sağladı. Sadece bu kadar da değil bankacılık işlemlerinden, vergi uygulamalarına, sağlık hizmetlerinden konut başvurularına kadar birçok işlem web tabanından veya mobil uygulamalardan yapılabilir duruma geldi. Yeni nesil para talebi ile birlikte hayatımızda yer alan kağıt ve madeni paralar yerlerini kartlara, yakın zamanda da sanal veya diğer adıyla bilinen kripto paralara bırakmak üzere.

Para Algısı Değişiyor

Bununla birlikte kredi kartlarının kullanımı, kağıt veya madeni paralara göre hayatımızda % 80 gibi oranlara çıkmış durumda. Nakit para taşıyan insan sayısı dünya genelinde azalmaya devam ederken kredi kartı veya mobil ödeme araçlarının kullanım oranı her geçen gün artmakta. Bu da gösteriyor ki fiziki para talebi azalırken yeni nesil para talebi artacak.

Peki yeni nesil para nedir?

Yeni nesil para dünyada genel adıyla bilinen Blockchain (Kripto Para)dır. Bitcoin, etheryum v.b. adlar ile çıkmış ve iki kişi arasında güvenli bir transfer yapabilmek için üçüncü bir algoritma yaratılmasıyla kripto para oluşturulmaktadır. Bu algoritmanın da karşılaştırmaya tabii olması nedeniyle güven unsuru oluşturmaktadır. Ortalama bir kripto paranın şifresinin çözülebilmesi için tüm dünyadaki sanal para şifrelerinin %51 den fazlasının çözülmesi gerekmektedir. Tabi öncelikle bu makalenin konusu Blockchain (Kripto Para) derinlemesine bilgi verilmesi değil, sadece genel anlamda vergi sistemine katkıları olacaktır.

Blockchain (Kripto Para) ile Devlet Gelirleri Güvende

Kripto para teknolojisinin devlet açısından en önemli avantajı gelir ve giderlerin kontrol altında tutulabilmesidir. Örneğin, yurt dışında kazanılmış fakat yurda getirilmemiş gelirler artık tüm dünya genelinde kullanılan bu teknoloji ile takip edilebilecek. Kişi yurtdışında kazandığı bu geliri kripto para cinsinden tahsil ettiğinde sisteme girecek ve devlette bu sistemde kişi bazlı bilgi sahibi olabilecek. Devletlerin kazanacağı başka bir etken noktası da vergi toplamanın maliyetli olması. Örneğin, vergi toplamak için memur çalıştırılması, lokasyon bazlı taşınmaz kiralanması veya satın alınması, araçlar kiralanması, bildirimlerin yapılması, doğru beyan edilip edilmediğinin incelenmesi v.b. Bunları bir ortalamaya vurduğumuzda dünya genelinde vergi, dolar birim bazlı olarak 3 Usd ile 25 Usd kadar çıkabilmekte. Gelir İdaresi Başkanlığına ait web sitesindeki güncel olmayan istatistik bilgilere göre Türkiye’de 100 Türk Lirası vergi toplamak için 0,47 kuruşluk maliyete katlanılmaktadır. Bunu şu an ki güncel rakamlara vurduğumuzda bu rakam daha da yukarı çıkacağı aşikardır. Ayrıca bu kripto paraların Merkez Bankası veya Takasbank gibi bankalar gözetiminde olması kayıt dışılığı önemli ölçüde azaltacaktır.

Mevcut durumda internet üzerinde lisans almış aracı kurumlar ile yurtdışında oluşturulmuş olan (bitcoin, etheryum v.b.) kripto paralar alınabilmekte. Gerçi bu firmalardan alım yaptığınızda sizden bir komisyon almaktalar, fakat bu firmalar zaten vergi mükellefi olduğundan kişilere sağladıkları bu işlem üzerinden aldıkları komisyonu Kdv ve diğer vergiler açısından vergilendiriyorlardır. Ayrıca ülkemizde şahıs olarak alım ve satımında şuan için şahıslar vergiye tabi değiller. Burada ki bir durumda bu kripto paradan kazanılan kazançların vergisel durumu. Ticari kazanç, menkul sermaye iradı gibi terimler dolaşmakta. Fakat bununla ilgili henüz net bir açıklama yapılmamaktadır. Büyük ihtimalle kripto para madenciliği gibi bir durum söz konuş olacağından ticari kazanç olarak nitelendirilmesi olası görünüyor. Tabi ki bu bizim düşüncemiz, hazine ve maliye bakanlığımızın bu konuda detaylıca çalıştığını biliyoruz.  Umarım en kısa yerli ve milli bir kripto paramız olur da dünya platformunda bizde varız diyebiliriz. Ayrıca Blockchain (Kripto Para) hakkında daha detaylı makale taleplerinizi iletirseniz sizler için tüm yönleriyle bir çalışma daha hazırlayabilirim.

Faydalı olması dileğiyle,

06.07.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM