YAZARLARIMIZ
Çağlar Karnıyarık
Gelir Uzmanı
ckarniyarik@gmail.com



ÖTV İadelerinde veya Teminat Çözüm İşlemlerinde Yeni Sistem “Özel Teminat Sertifikası”

Özel Tüketim Vergisi  (I)  Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde; 3/3/2020 tarihli ve 31057 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi  (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 7) ile ÖTV uygulamalarında bazı değişiklikler yapılmıştır.

Sanayi sicil Belgesi olan imalatçı firmaların ÖTV teminatlarından kaynaklı finansman  yükünün  azaltılması  için,  ithalat  sırasında  gümrük  idarelerine  verilen  teminatların  çözümü  işlemlerinde  ve  nakden  iade  taleplerinin  yerine  getirilmesinde,  mükellefiyet  büyüklükleri  ve  diğer  şartlar dahilinde risk taşımayan ve vergiye uyum düzeyi yüksek olan  mükellefler  bakımından  belirli  gruplar  için  sertifika  verilmek  suretiyle,   vergi   incelemesi   sonucu    beklenilmeksizin   ithalatta  verilen teminatların sertifika türüne göre belirlenen kısmının çözümü  ile  nakden  iade  taleplerinin  yerine  getirilmesinde  indirimli teminat verilebilmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Nakden  iade  talepleri Bakımından;

Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nin “İndirimli Vergi Uygulamaları ve Müteselsil Sorumluluk” başlıklı bölümünde yer alan,

  1. Aerosol üretiminde kullanılmış LPG teslimlerine ilişkin nakden iadeler,
  2. 2012/3792 sayılı Kararname kapsamındaki (I) Sayılı Listenin (B) Cetvelindeki Malların Bu Listeye Dâhil Olmayan Malların İmalinde Kullanılmasına ilişkin indirimli ÖTV’den kaynaklı Nakden ÖTV İadelerinde,
  3. İhraç edilen kara taşıtlarında kullanılmış ilk dolum yağları ve akaryakıt teslimlerine ilişkin nakden iade talebinde

bulunan mükellefler bu uygulamadan yararlanabilecektir.

Buna göre mükelleflerin iade talep edilen tutarının;

  • ÖTS-A sahibi mükellefler için % 20’si
  • ÖTS-B sahibi mükellefler için % 40’ı
  • ÖTS-C sahibi mükellefler için % 60’ı  

kadar teminat vermeleri durumunda, bunların nakden iade talepleri, vergi dairelerince söz konusu vergi incelemesi sonucu beklenilmeksizin, bu Tebliğin (V/A-3.3.2.2.2) bölümündeki hususların ve bu uygulamaya dair gerekli kontrollerin yapılması ile ÖTVİRA’nın (ÖTV İadesi Risk Analiz Sistemi) çalıştırılması sonucunda ilgili iade talebinin herhangi bir olumsuzluk tespit edilmeyen kısmı bakımından 10 iş günü içinde yerine getirilir.”

İthalatta  verilen teminatların Çözümü Bakımından;

ÖTV Kanunu’na Ekli (I) Sayılı Listenin (A) ve (B) Cetvelinde Yer Alan Mallardan İthal Edilenlerin ÖTV’ne Tabi Başka Bir Malın İmalinde Kullanılması Halinde Özel Gümrük İdaresine Ödenen Teminatların Çözümü İşlemleri Özel Tüketim Vergisi (I) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nin(V/A-3.1/d) ve (V/A-3.2/c) bölümleri uyarınca -“İthal edilen malların, vergiye tabi başka bir malın imalinde kullanılması halinde, bu işlemde Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin (3) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca ÖTV uygulanmaz. Mükellefin bu şekilde imal ettiği malı tesliminde ÖTV beyan ederek ödemesi halinde, vergi dairesince bu mallar için alınan teminatın çözümünün gerçekleştirilebilmesi için ithal edilen malların vergiye tabi başka bir malın imalinde  kullanıldığının vergi inceleme raporuyla tespit edilmesi gerekir.”- vergi incelemesi sonucuna göre yerine getirilmesinin gerektiği hallerde mükellefler bu uygulamadan yararlanabilecektir.

Buna göre, yukarıda belirtilen ithalat sırasında gümrük idaresine ödenmiş ÖTV teminatlarının;

  • ÖTS-A sahibi mükellefler için % 80’inin,
  • ÖTS-B sahibi mükellefler için % 60’ının,
  • ÖTS-C sahibi mükellefler için % 40’ının

çözümü işlemleri vergi dairesince, bu teminatlara konu mallar kullanılmak suretiyle imal edilen mallara ilişkin ÖTV yükümlülüklerinin yerine getirildiğinin tespiti kaydıyla, olumsuzluk tespit edilmeyen kısım için vergi inceleme raporu sonucu beklenilmeksizin yerine getirilecektir.

Diğer taraftan, yukarıda 1 inci kısımda belirtilen ve ÖTV 1 Sayılı Liste Uygulama Tebliğinin (III/B-6), (III/C-1) ve (III/Ç-1) bölümleri kapsamında vergi incelemesi sonucuna göre kesinleşen nakden iade talebinde bulunacak mükelleflerin de bu bölümde yer alan şartları sağlamaları koşuluyla ÖTS alabilmeleri ve bu iade talepleri için verilecek teminatlar bakımından ÖTS’yi kullanabilmeleri mümkündür

ÖTS Sahibi Olabilmek İçin Gerekli Şartlar;

ÖTS almak isteyen mükelleflerin, genel ve özel şartları birlikte taşımaları ve GİB sistemi üzerinden üretilecek ÖTV Ön Kontrol Raporu sonucunun olumlu olması gerekir.

  • GENEL ŞARTLAR:
  • Başvuru tarihi itibarıyla;
  • Vadesi geçtiği halde ödenmemiş herhangi bir vergi borcunun bulunmaması,
  • Şahıs işletmelerinde işletme sahibinin, adi ortaklıklarda ortaklardan her birinin, diğer şirketlerde ise yönetim kurulu üyeleri ile şirket sermayesinin %10’undan fazlasına sahip olanların affa uğramış olsalar dahi, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, iftira, irtikâp, rüşvet cürümlerinden biri dolayısıyla hapis cezasına veya Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefetten mahkum olmamaları, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan hükümlü bulunmamaları veya Vergi Usul Kanununda yazılı kaçakçılık suçlarını işlememiş olmaları,
  • KDV açısından sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma fiili nedeniyle özel esaslara tabi olmaması,
  • GİB sisteminde riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük mükellef olmaması,
  • Başvuru tarihinden önceki son üç takvim yılı itibarıyla;
  • Gelir veya kurumlar vergisi, geçici vergi, gelir veya kurumlar vergisi tevkifatı, KDV (tevkifat hariç) ve ÖTV uygulamalarından her birine ait beyanname verme ödevini, her bir vergi türü itibarıyla ikiden fazla aksatmamış olması (süresinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler hariç),
  • Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı listede yer alan malların yasa dışı yollarla kullanılması/kullandırılması nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilmemiş olması, idari işlem tesis edilmiş olması halinde ise varsa bu işlemlere ilişkin açılan davaların mükellef lehine sonuçlanmış olması,
  • Başvuru tarihinden önceki son beş takvim yılı itibarıyla;
  • Defter ve belgelerin ibrazından imtina edilmemiş olması,
  • Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı liste bakımından haklarında düzenlenmiş birbirini izleyen son 10 vergilendirme dönemine ilişkin vergi inceleme raporunun (teminatın çözümüne ve iadeye ilişkin raporlar dahil) olumlu olması gerekir.

Bu bölümde belirtilen olumlu rapordan kasıt, sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma fiili yönünden ve iade/teminat çözüm talebine veya beyana konu tutarın %10’undan fazla tutarda olumsuzluk tespiti bulunmayan rapordur.

  • ÖZEL ŞARTLAR:

ÖZEL ŞARTLAR

ÖTS-A verilebilmesi için:

ÖTS - B verilebilmesi için:

ÖTS - C verilebilmesi için:

ÖTV ve/veya KDV mükellefiyetinin bulunması,

Son beş takvim yılı itibarıyla

Son üç takvim yılı itibarıyla

Son iki takvim yılı itibarıyla

Aktif Toplamı (TL)

200.000.000,00

100.000.000,00

50.000.000,00

Maddi Duran Varlık Toplamı (TL)

50.000.000,00

25.000.000,00

12.000.000,00

Öz Sermaye Tutarı (TL)

100.000.000,00

50.000.000,00

25.000.000,00

Net Satışlar Tutarı (TL)

250.000.000,00

125.000.000,00

60.000.000,00

Ortalama Çalıştırılan Kişi Sayısı

250

100

50

İmalatta Çalıştırılan Ortalama Kişi Sayısı

100

40

20

  • *Bilânço ve Gelir Tablosu koşullarından herhangi üç tanesinin sağlanmış olması yeterlidir.
  • * Cari yıl dahil, başvuru tarihinden önceki takvim yılında vergi dairesine verilmiş olan muhtasar beyannamelere göre aylık ortalama çalıştırılan kişi sayısının hesaplamasında başvurunun gerçekleştiği dönemden önceki 12 aylık ortalama esas alınır.
  • *İmalat işinde çalışanların tespitinde yönetici, büro personeli ve muhasebeci gibi personel dikkate alınmaz.

Genel şartlarla birlikte yukarıda sayılan özel şartları sağlayan mükellefler ÖTS alabilmek için; sanayi sicil belgesi ve üretim kapasitesi ile bu kapasitenin gerektirdiği iktisadi kıymetlere sahip olduğunu gösterir kapasite raporunun aslı ya da noter onaylı örneklerini ekleyecekleri bir dilekçe ile bağlı oldukları Vergi Dairesi Başkanlığına/Defterdarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir.

Vergi Dairesi Başkanlıkları/Defterdarlıklar Tarafından Özel Teminat Sertifikası (ÖTS) Düzenlenmesine İlişkin İşlemler:

  • İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca/Defterdarlıkça, bu uygulamanın genel ve sertifika grupları itibariyle belirlenen özel şartlar kapsamında mükellefin ÖTS talebine ilişkin gerekli bilgi ve belgelerinin kontrolü (GİB sisteminde olanlar sistemden sorgulanır) yapılır. 
  • Mükelleflerin vergisel durumları, GİB sisteminden aşağıda belirtilen “ÖTV Ön Kontrol Raporu”ndaki şartlar yönünden sorgulanır. Yapılan sorgulama sonucunda menfi bir tespit bulunmaması halinde 2 yıl için geçerli olacak şekilde GİB sistemi üzerinden elektronik ortamda sertifika türü itibarıyla ÖTS düzenlenir. Talep edilmesi halinde düzenlenen sertifikanın türü ile tarih ve sayısına ilişkin bilgileri içerir bir yazı mükellefe verilir.

Aşağıda Belirtilen Şartları Sağlayan Mükelleflerin ÖTV Ön Kontrol Raporu Olumlu Olarak Değerlendirilir:

Kendisi, Ortakları, Ortaklıkları Ve Kanuni Temsilcilerinin; 

  • KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında özel esaslara tabi olmaması,
  • Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili birimlerince yapılan değerlendirme ve analizler sonucunda bireysel olarak veya organize bir şekilde sahte belge düzenleme tespiti nedeniyle incelemeye sevk edilmemiş olması,
  • Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili birimlerince ÖTV ve/veya KDV iade taleplerinin riskli iade kapsamında incelemeye sevk edilmemiş olması.

ÖTV ve/veya KDV Mükellefiyetleri İle İlgili Olarak Son İki Takvim Yılı İçerisinde Üçten Fazla Vergi Dairesi Değişikliği Yapmamış Olması.

ÖTS’NIN İPTALİNİ GEREKTİREN HALLER:

ÖTS düzenlenen mükelleflerin;

  • Müracaat tarihinde gerekli olan şartları taşımadığının tespiti veya
  • Bu uygulamanın tebliğde yer alan genel şartlar (vergi borcu bulunmama şartı hariç) ile ÖTV Ön Kontrol Raporunun şartlarından bir ya da birkaçını, ÖTS aldıktan sonra kaybetmeleri,

halinde bu sertifika, ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından GİB sistemi üzerinden iptal edilir.

Bununla birlikte, ÖTS sahibi şirketin ortaklık yapısının %10’dan fazla değişmesi (halka açık şirketlerde halka açık kısım hariç) halinde ÖTS’nin geçerliliğini koruyabilmesi için söz konusu değişimden itibaren bir ay içerisinde ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına/Defterdarlığa başvurulması gerekir. Bunun üzerine ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı/Defterdarlık tarafından bu uygulama için aranan şartların taşınıp taşınmadığı yeniden tespit edilir. Aranan şartların taşınmadığının veya belirtilen süre içerisinde başvurulmadığının tespiti halinde ÖTS iptal edilir ve mükellef hakkında Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilir.

ÖTS’si yukarıda sayılan nedenlerle iptal edilen mükellefler, şartları sağlasalar dahi, ÖTS’nin iptal edildiği ayı takip eden ay başından itibaren 6 ay süre ile yeni ÖTS talebinde bulunamazlar.

ÖTS UYGULAMASI ÖNCESİNDEKİ TEMİNATLAR

Tebliğin (V/A-3.3.2) bölümünde yer alan düzenlemeler uyarınca adlarına ÖTS düzenlenen mükelleflerin, ÖTS sahibi olmadan önce, mezkur bölüme konu mal ithalatları ile tebliğin (III/B-6), (III/C-1) ve (III/Ç-1) bölümleri kapsamında nakden iade taleplerine ilişkin vermiş oldukları teminatlardan, henüz vergi incelemesine sevk edilmemiş ya da incelemenin tamamlanmamış olması sebebiyle ilgili vergi dairelerince çözülmemiş olanları için, söz konusu mükelleflerin başvurusu üzerine, teminatın verildiği işleme göre ÖTV yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğine dair gerekli kontrollerin yapılması ve/veya ÖTVİRA’nın çalıştırılması suretiyle olumsuzluk tespit edilmeyen kısımları bakımından, ÖTS’ların türüne bağlı olarak belirlenmiş oranlar uygulanmak suretiyle hesaplanacak teminat tutarlarının çözümü işlemleri, başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde tamamlanacaktır. Kalan teminat tutarları ise vergi incelemelerinin neticesine göre sonuçlandırılacaktır.

Sonuç olarak;

09.10.2012 tarihli ve 28436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 08.10.2012 tarihli ve 2012/3792 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ÖTV İade ve Teminat çözümleri sisteminde değişikliğe gidilmiş ve bugüne kadar alınan en radikal uygulama devreye sokulmuştu, Söz konusu kararname öncesi dönemlerde indirimli teminat uygulamaları bulunmaktaydı (Ek:22 ve Ek:23) ve imalatçı mükellefler indirimli teminat kapsamında % 25’i kadar teminatı ilgili makamlara vermekteydiler. Eski sistemde var olan indirimli teminat uygulamalarına uzak olsada getirilen yeni “ÖZEL TEMİNAT SERTİFİKASI” uygulaması imalatçı mükelleflerin finansal yükünün bir nebze azaltacağı kuşkusuzdur ancak asıl sorun Vergi İncelemelerinin süresi konusunda bir sınırlamanın bulunmamasıdır. Bu yönüyle getirilecek bir düzenlemenin  imalatçı mükelleflerin teminat yükünün hafifletilmesi bakımından daha yararlı olacağını düşünmekteyiz.

21.05.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM