Ahmet GÜNDÜZ
Yeminli Mali Müşavir
Marka & Patent Vekili
ahmet-gunduz@ttmail.com
Aile Hekimlerinin GVK, KDV, Muhtasar, VUK, SGK Kanunu
Karşısındaki Durumu
Tarih:
01.09.2011
5258 Sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Kanunu
24.11.2004 tarihinde kabul edilmiş olup, 9.12.2004 tarih
ve 25665 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak ilk kez
uygulanmaya başlanmımıştır. Bu Kanuna göre Aile hekimi;
kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci
basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık
hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı
yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli
bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici
sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan
aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü
eğitimleri alan uzman tabip veya tabiptir. Aile Sağlığı
Elemanı; aile hekimi ile birlikte hizmet veren hemşire,
ebe, sağlık memuru gibi sağlık elemanıdır.
Yine Aynı kanunun 3. maddesinde: Sağlık Bakanlığı;
Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları
personeli olan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı
elemanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini,
kendilerinin talebi ve kurumlarının veya Bakanlığın
muvafakatı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması
hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli
olarak çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık
personelini aile hekimliği uygulamaları için
görevlendirmeye yetkilidir. Der.
Bu açıklamalar dahilinde AİLE HEKİMLİĞİ yapan
doktorlar Sağlık Bakanlığı’na bağlı Sözleşmeli ÜCRETLİ
statüsünde çalışan DOKTORLAR olup, Sağlık Bakanlığı’na
SÖZLEŞME İLE BELİRLİ SÜRELİ ÜCRET KARŞILIĞI ÇALIŞAN
PERSONELLERDİR.
Ancak ilgili Kanun Maddelerinden de anlaşılacağı
üzere 657 Sayılı Kanuna ve Diğer Kanunlarla Çalışan
Sözleşmeli personellerden de AYRIDIR.
Buna göre AİLE HEKİMLERİNİN VERGİ KANUNLARI
KARŞISINDAKİ DURUMLARINI Sırayla açıklayalım.
1-AİLE HEKİMLERİNİN GELİR VERGİSİ KARŞISINDAKİ
DURUMU :
5258 Sayılı Kanunda da açıklandığı üzere AİLE
HEKİMLERİ Sağlık Bakanlığı’na bağlı SÖZLEŞMELİ personel
Statüsünde çalışmaktadırlar. Bu nedenle Tüm Aile
Hekimlerinin bu çalışmaları karşılığında aldıkları
paralar GELİR VERGİ KANUNU açısından ÜCRETTİR.
Aile Hekimliği görevini yapan doktorların Tek
işverenden alınmış ve kesinti suretiyle vergilendirilmiş
ücret gelirleri elde ettikleri için tutarı ne olursa
olsun yıllık beyanname verilmeyecek, diğer gelirler için
beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye
dâhil edilmeyecektir.
Ancak Aile Hekimliğinin yanında başkaca bir yerden
ücret alan ve birden sonraki işverenden aldıkları
ücretlerin toplamı Gelir Vergisi Kanununda yazılı
tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2010
yılı için bu tutar 22.000 TL’dir.) aşmayan
mükelleflerin, tamamı kesinti yoluyla vergilendirilmiş
ücretleri yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.
2-AİLE HEKİMLERİNİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU :
Aile Hekimliği yapan DOKTORLARIN KDV. Kanunu
açısından VERGİ MÜKELLEFİ değillerdir. Bu nedenle Aile
hekimlerinin FATURA veya SERBEST MESLEK MAKBUZU
düzenlemezler. Hastalardan herhangi bir ücret veya katkı
payı da alamazlar.
Ancak Aile Hekimleri işyerinde kullandıkları giderler
için Her tüketicinin mal veya hizmet alırken almak
zorunda oldukları FATURA veya PERAKENDE SATIŞ FİŞLERİNİ
alacaklardır. Bu onların KDV VERGİSİ MÜKELLEFİ oldukları
anlamına gelmez.
Aile Hekimleri İşyerlerine ait TEMİZLİK, GÜVENLİK,
SEKRETERYA, HASTA BİLGİLENDİRME işlerini kendilerine
bağlı işçi statüsünde çalışan personellerine
yaptırabilecekleri gibi, bu işlerini bu hizmeti veren
KURUMSAL ŞİRKETLERE de yaptırabilirler.
Temizlik, Güvenlik, Sekreterya, Hasta Kabul gibi
servislerde çalışan personelleri DIŞARDAN sağlayan Aile
Hekimleri bu hizmetler için AYLIK BAZDA FATURA ALMAK
ZORUNDADIRLAR.
KDV Kanunun 23.06.2010 tarih, KDV-59/2010-7 Sayılı
Sirküleri kapsamında İşgücü Temin Eden KDV MÜKELLEFLERİ
işgücü temin ettikleri firmalara yaptıkları ödemelerin
KDV.sinin % 90’ını Tevkif etmek zorundadırlar.
Ancak AİLE HEKİMLERİNİN KDV. Vergisi Mükellefiyetleri
olmadığından KDV. Kanunun yukarıda bahsedilen 23.06.2010
tarih, KDVK-59/2010-7 Sayılı Sirküleri kapsamında % 90
oranında TEVKİFAT KESME HAKKI YOKTUR. Böylelikle Aile
Hekimlerinin işyerlerinde DIŞARDAN Şirketlere ait
personellerin çalışmasında KDV TEVKİFATI olmayacaktır.
Örnek : Aile Hekimi A 2011 Yılının Haziran Ayında
ARAS Personel Tedarik A.Ş.’den 1 Adet Temizlik, 1 Adet
Sekreterya, 1 Adet Temizlik için 3 personellik sözleşme
yapmış ve Her bir Personel için 1.000 TL Ücret ödemeyi
kabul etmiştir. ARAS Personel Tedarik A.Ş.’nin A
Hekimine düzenleyeceği fatura şöyle olmalıdır.
3 Adet Personel Tedarik ……………………….. 3.000 TL
Hesaplanan KDV. % 18 ……………………….. 540 TL
Toplam ………………………………………….3.540 TL
Not: Bu tutar 8.000 TL.’nin üzerinde olması halinde
ödemenin BANKA veya FİNANS KURUMUNDAN ödenmesi
gerekmektedir.
3-AİLE HEKİMLERİNİN MUHTASAR ( STOPAJ )
KARŞISINDAKİ DURUMU :
Aile Hekimleri İşyerlerine ait TEMİZLİK, GÜVENLİK,
SEKRETERYA, HASTA BİLGİLENDİRME işlerini kendilerine
bağlı işçi statüsünde çalışan personellerine
yaptırabileceklerdir. Yani kendileri işveren olarak
yanlarında personel çalıştırabilirler.
Aile Hekimlerinin yukarıdaki hizmetleri kendi
personellerine gördürmeleri halinde, işyerine aldıkları
her personeli işe başlamadan önce SGK’ya bildirimde
bulunmaları zorundadırlar.
İlk kez işçi alacaklar için SGK işyeri bildirgesi ve
SGK işçi Bildirgelerini 1 (bir) ay içerisinde
alabilirler. Daha sonraki işçi girişlerini mutlaka işe
başlamadan 1 gün önceden bildirmek zorundadırlar.
Birden fazla Aile Hekimi bir arada çalışmaları
halinde, Sorumlu Hekim Seçim Kararı alınmalı, SGK
işlemleri Sorumlu Hekim adına yapılmalıdır.
Ayrıca işe alınan işçiler ile Belirsiz Süreli Hizmet
Sözleşmesi veya Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi
yapmaları gerekir. Personellere Ait Bir Özlük Dosyası
açılmalıdır.
Aile Hekimine bağlı işçi statüsünde çalışan
personellere ödenen paralar ÜCRETTİR. Bu nedenle GELİR
VERGİSİ KANUNUN 94.Maddesi Kapsamında da GELİR VERGİSİ
TEVKİFATI KESİLMEK ZORUNDADIR.
Aile Hekimlerinin Bilindiği üzere 26.08.2010 tarihli
ve 27684 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
giren 275 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile
Aile hekimlerine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94
üncü maddesinde sayılan ödemelerden tevkifat yapma
yükümlülüğü getirilmiştir.
Ancak, Aile hekimliği tevkifat işlemlerini düzenleyen
275 Sayılı GVK Genel Tebliğin iptali ve yürürlüğünün
durdurulması için yargı yoluna başvurulmuşlardır.
Danıştay Başkanlığı 275 sayılı GVK Genel Tebliğin
yürürlüğünün durdurulmasına karar vermiştir.
Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı konuya
ilişkin olarak 27/06/2011 tarih ve GVK-77/2011-3 sayılı
Gelir Vergisi Sirküleri yayımlanmıştır. Söz Konusu
Sirkülere göre 28/06/2011 tarihinden itibaren, aile
hekimlerince GVK 94. maddeye göre yapılacak ödemelerden
Tevkifat yapılmayacağı, Gelir İdaresince yeni bir Genel
Tebliğ veya Sirküler yayımlanıncaya kadar, Tebliğ
hükümleri askıya alınmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı, Danıştay’ın vermiş olduğu
Yürütmeyi Durdurma Kararına itirazda bulunmuştur.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 08/07/2011 tarih ve
YD itiraz No:2011/13 sayılı kararı ile YÜRÜTMENİN
DURDURULMASI KARARINI KALDIRMIŞTIR.
Gelir İdaresi Başkanlığı web sayfasında 03/08/2011
tarihinde yayımladığı ve 78 sayılı Gelir Vergisi
Sirkülerine göre; Aile hekimleri tarafından yapılan mal
ve hizmet alımlarına ilişkin ödemelerin
vergilendirilmesi hakkında 26/08/2010 tarihli ve 27684
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 275 SERİ NO.LU GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİNİ UYGULAMASINA DEVAM EDECEĞĞİNİ
Açıklamıştır.
Söz konusu yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle 2011
TEMMUZ ayına kadar beyan edilmeyen Aile Hekimleri
yanında işçi olarak çalıştırdıkları ve SGK primlerini
ödedikleri personellere ait tevkifat tutarlarını Temmuz
ayına ilişkin 23.08.2011 ayında verilecek muhtasar
beyannameye dahil edeceklerdir.
Ancak Personellerini Personel Tedarik şirketlerinden
tedarik eden, (SGK işlemleri tedarikçi firmaca yapılan)
AİLE HEKİMLERİ açısından herhangi bir MUHTASAR
DÜZELTMESİ veya TEVKİFAT HESAPLAMASI yapılmayacaktır.
Ayrıca Personel tedariki haricinde Aile Hekimlerinin
Gelir Vergisi 94.Maddede Sayılan Kira Ödemeleri, Serbest
Meslek (Avukat veya Mali Müşavir) ödemeleri ve Diğer
94.Maddede yapılan ödemelerinden GVK. 94. Maddesindeki
oranlarda STOPAJ KESMEK ZORUNDADIRLAR.
Örnek: A Aile Hekimi yanında Asgari Ücretle çalışan B
personeline ait Temmuz Ayında 837 TL Brüt maaşı vardır.
Bu Personele ait GV. Kesintisi 106,72 TL Asgari Geçim
İndirimi :59,74 TL.dir. Bu personel için Muhtasar
Beyannamede ödenecek Gelir Vergisi : 106,72 - 59,74 =
46,98 TL.dir. Hem Personele 59.74 Asgari Geçim İndirimi
Maaşı ile ödenecek, hem de 46,98 TL Ertesi ayın (23
Ağustos-2011 tarihine kadar Muhtasar Beyannamesi
verilecek ve 26.08.2011 tarihinde Vergi ödenecektir.
Ayrıca SGK Primi Ağustos 2011 sonuna kadar ilgili
SGK. Kurumuna verilecek ve bu sürede 305.50 TL
ödenecektir.
Ayrıca Mali Müşavire de bu işlemler için Brüt 100 TL
ödendiğinde de;
Brüt Ücret : 100
Hes.KDV. % 18 : 18
Toplam : 118
% 20 Stopaj Kesintisi : 20 …………Ertesi Ay
Muhtasar Beyanname ile beyan edilip ödenecek.
Müşavire Ödenecek Net: 98
4-AİLE HEKİMLERİNİN VERGİ USUL KANUNU KARŞISINDAKİ
DURUMU :
Aile Hekimliği yapan DOKTORLARIN VERGİ USUL KANUNU
HÜKÜMLERİNE göre FATURA veya SERBEST MESLEK MAKBUZU
düzenlemezler. YAZAR KASA veya DEFTER TUTMAZLAR.
Hastalardan herhangi bir ücret veya katkı payı da
ALMAZLAR.
Ancak Aile Hekimleri işyerinde kullandıkları giderler
için Her tüketicinin mal veya hizmet alırken almak
zorunda oldukları FATURA veya PERAKENDE SATIŞ FİŞLERİNİ
veya SERBEST MESLEK MAKBUZU alacaklardır. Bu onların
VERGİ USUL KANUNU MÜKELLEFİ oldukları anlamına gelmez.
SONUÇ :
Gelir Vergisi, Katma Değer Vergisi, Muhtasar (Stopaj)
Vergisi, Vergi Usul Kanunu ve SGK Kapsamında Aile
Hekimlerinin uygulayacağı hususları açıklamaya çalıştık.
Aile Hekimleri yukarıdaki sorumluluklarını her ay yerine
getirmek zorundadır. Yanlarında işçi-işveren statüsünde
çalışan personeller ve Gelir Vergisi Kanunun 94. Maddesi
Kapsamında yaptıkları ödemeler için tevkifat
uygulayacaklardır. Ancak KDV Kanunu açısından Aile
Hekimlerinin bir mükellefiyetleri olmadığından KDV
Tevkifatı yapmayacaklardır. Ayrıca da Gelir İdaresi
tarafından KDV uygulanacağına dair bir sirküler mevcut
değildir. Bu bağlamda tüm Aile Hekimlerini
bildilendirmeye dönük bu makalemizden istifade
edeceklerini umarım.
Kaynak:
www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya
elektronik ortamda kaynak
göstermeden yayınlanamaz.
Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal
işlem yapılacaktır .)
YMM Hayrullah Doğan
