YAZARLARIMIZ
Abbas Coşar
Yeminli Mali Müşavir
Bir Bağımsız Denetim
a.cosar@birdenetim.com



Dijital Hizmet Vergisi’nde Özellik Arz Eden Hususlar

I. GİRİŞ:

Bilmenin en şiirsel halidir bilgi, zihinsel bir keyif değişim rüzgarları estiren. İster akılcılık deyin istyerse deneyimcilik sentezci bir hamurdur sezgisel damarlardan fışkıran…

Fiber ağlarla ördük dünyanın dört bir yanını yer küre evrensel bir köy halini yaşarken. Cemal cemale aşkı muhabbetten İnsanlar insanlarla, insanlar nesnelerle, nesneler nesnelerle internet üzerinden iletişime geçti.

Dijital değişim rüzgarı önüne kattığı her şeyi herkesi haliyle değişime zorladı. Elbette yeni bir kültür paradigma bu, ayak uyduramayan her şey hızla demode olup eskiyor, haliyle gerek toplum gerek piyasalar uzaklaşıyor.

Yapay zeka mantaliteleri tavır davranışları hatta inançlarımızı bile değişim için zorluyor. Bu bağlamda ülkeler de uluslar arası çok uluslu şirketlerin faaliyet alanlarıyla ilgili yarattığı bu rüzgarın yarattığı ekonomik katma değerin vergilendirilmesini bir kurala kaideye bağlama kaygısı ve saikiyle yeni bazı düzenlemelere gitmektedirler.

Son kabul edilerek yürülüğe giren  7193 sayılı kanun ile Google, Facebook, Apple, Netflix gibi büyük dünya devi dijital ortamda hizmet veren sosyal ağlar için  yeni Dijital Hizmet Vergisi Türk Vergi Sisteminde yerini almış oldu. İşte bugünkü makale Dijital Hizmet Vergisine ilişkin özellik arz eden husuları tartışmak üzere kaleme alınmıştır.

II. YASAL DÜZENLEME:

7194 sayılı “Dijital Hizmet Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı KHK'de Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun[1] ile  yeni bir vergi olarak Dijital Hizmet Vergisi vergi sistemimizde ki yerini almıştır. 1 Mart 2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olacaktır.

7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 ila 7 nci maddelerinde düzenlenen dijital hizmet vergisinin uygulamasına ilişkin açıklamalar ile usul ve esaslarının belirlenmesine yönelik olarak Dijital Hizmet Vergisi Uygulama Genel Tebliği Taslağı hazırlanmıştır.[2]

III. YENİ DİJİTAL HİZMET VERGİSİ’NDE ÖZELLİK ARZ EDEN HUSUSLAR

Verginin Konusuna Hangi Hizmetler Girmektedir?

1. Dijital ortamda sunulan her türlü reklam hizmetleri

-Reklamın arama sonuçlarıyla birlikte gösterilmesi ya da reklam verenle ilgili arama sonucunun öncelikli sırada gösterilmesi gibi arama motoru reklamları,

-Bant reklamları (banner),

- Video veya kullanıcı paylaşımının izlenmesinden önce, sırasında veya izlenme sonunda dijital ortamlarda yayınlanan her türlü işitsel, görsel veya yazılı reklamlar,

-·Elektronik cihazlarda yazılımlar vasıtasıyla otomatik olarak çevrimiçi iletilen reklamlar,

-Açılır pencere reklamları,

-Reklam kontrol ve ölçüm hizmetleri,

-Kullanıcılarla ilgili veri iletimi ve yönetimi gibi hizmetler,

-Reklamın sunulmasına ilişkin teknik hizmetler,

Türkiye’de sunulan reklam hizmetleri kapsamında değerlendirilir.

 

Örnek 1: Bodrum Vergi Dairesine bağlı Grand Sun Otel internet aramalarında en üst sıralarda yer almak üzere Almanya’da Pazar lideri olan internetten otel arama motoru Trivago(Expedia’ya ait) ile reklam hizmet anlaşması yapmıştır. Expedia’yanın Grand Sun Otel’inden elde ettiği hasılat dijital hizmet vergisine tabi olacaktır.

Örnek 2: Instagram’ın IGTV platformunda video ve fotoğraf paylaşımı yapmak üzere Maslak Vergi Dairesinin mükellefi TV1000 Ulusal kanalıyla Instagram arasında hizmet sözleşmesi yapılmıştır. Ürün tanıtım videosunun kullanıcılarca paylaşılan videoların diğer kullanıcılar tarafından izlenmesi öncesinde, sırasında veya sonrasında gösterilmesi karşılığında elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek 3: Dijital ortamda çevrim içi oyun hizmeti sunan Solware Ltd.’ne (Macaristan Budapeşte’de 1998 yılında kuruldu) ait tavla oyun platformu FlyOrDie, oyunlarının oynandığı sırada, uygulama içinde Fethiye Vergi Dairesinin Mükellefi Akrobasi Hava Oyunları ve Su Sporları Ltd. Şti.’nin yaz etkinliklerinin reklamının yapılması karşılığında izlenme başına Akrobasi Hava Oyunları ve Su Sporları Ltd. Şti.’den  elde ettiği hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

2. Sesli, Görsel veya Dijital İçeriklerin Satışı ve Dijital İçeriklerden Yararlandırmaya Yönelik Hizmetler

-Bilgisayar, tablet, cep telefonu, akıllı bileklik gibi elektronik cihazlarda kullanılan program, yazılım ve uygulamaların dijital ortamda satışı. 

-Sinema filmi, dizi, video, resim, fotoğraf, grafik, makale, dergi, gazete gibi görüntü, ses ve metin dosyası içeriklerinin dijital ortamda satışı.

-Oyun konsolunda oynamaya mahsus olanlar dahil olmak üzere, çevrim içi veya çevrimdışı oynanmasına bakılmaksızın her türlü dijital oyunların, oyun ek paketlerinin veya oyun kodlarının dijital ortamda satışı.

-Çevrim içi oyunlarda oyuncuya belirli bir bedel karşılığında oyunla ilgili uygulama veya paketlerin (ilave oynama hakkı, ilave oyun süresi, oyun içi özelliklere, materyal ve öğelere erişim, oyun içi karakter oluşturma ya da geliştirme veya oyun içi sanal para temini gibi) dijital ortamda satışı.

İle benzeri diğer içerik satışlarından elde edilen hasılat vergiye tabidir.

Ancak bahse konu içeriklerin yalnızca CD, DVD, harici bellek gibi elektronik kayıt araçları vasıtasıyla ve fiziki teslim suretiyle dijital ortamda satışından elde edilen hasılat, bu bölümde açıklanan hizmetler nedeniyle elde edilen hasılat kapsamında değerlendirilmez.Türkiye’de ilgili mevzuat çerçevesinde yetki sahibi kurum ve kuruluşlar tarafından tertip edilen her türlü şans oyunu ile müşterek bahse ilişkin dijital ortamda satılan ve çekiliş veya bahse katılma hakkını sağlayan bilet veya kuponlar, dijital içerik olarak değerlendirilmez.

Örnek5. Apple Inc. tarafından sanal mağazasında abonelerine sunulan gerçek zamanlı veri akışı yoluyla ve çevrim içi bir şekilde dijital ortamda müzik dinlenmesine(iTunes uygulaması platformunda abone başı 13,99 TL aylık ücret karşılığı müzik arşivine erişilebilmektedirler.) veya elektronik cihaza kaydedilmesine yönelik hizmetten, elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek6. Erenköy Vergi Dairesinin mükellefi Crenvo Bilişim Danışmanlık Reklam ve Tic. A.Ş. Webrazzi İnshight markalı sanal mağazasında kullanıcılarına dijital ortam üzerinden abonelikle ya da izlendiği kadar ödeme yapılması usulüyle çevrim içi video, film, dizi gibi içeriklerin izlenmesine veya elektronik cihaza kaydedilmesine yönelik verilen hizmetten, elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek7. BullGuard şirketi tarafından sanal mağazasında antivirüs satışından elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek8. Activision Blizzard, Inc.(Fransa kaynaklı bir Amerikalı bilgisayar oyunu geliştiricisi ve yayımcısı şirket) tarafından dijital ortamda çevrim içi oynatılan oyunun ilave özelliklerine erişim hakkı için kullanıcılara oyun içinde yapılan sanal para satışından elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

3- Kullanıcıların Birbirleriyle Etkileşime Geçebilecekleri Dijital Ortamların Sağlanması ve İşletilmesi Hizmetleri

-Kullanıcıların yazılı, görsel veya işitsel içerik paylaşılabildiği ya da paylaşılan içeriklere ilişkin yorum yapılabildiği ya da birbirleriyle etkileşime geçebildiği dijital ortamlar ile bir mal veya hizmetin satılabildiği veya satılmasının kolaylaştırıldığı dijital ortamların sağlanmasından ve işletilmesinden elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

-Dijital ortamda, mal veya hizmet alım veya satımına; ödemenin, teslimatın veya iadenin garanti edilmesi ya da bunlara aracılık edilmesi gibi fonksiyonlar üstlenilmek suretiyle aracılık edilmesi ya da herhangi bir fonksiyon üstlenilmeksizin sadece mal veya hizmetin alım satımının kolaylaştırılması ya da satışa konu mal veya hizmetin bu ortamda ilan edilmesi veya bu ilana erişilebilmesi gibi hizmetlerden elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek9. Kullanıcıların üçüncü kişilere araç satışlarını kolaylaştırmak amacıyla dijital ortam sağlayan Aksoy Group bünyesinde 2000 yılında kurulan sahibinden.com tarafından bu hizmetin sunumundan elde edilen hasılat, dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek10. Sanal mağazası üzerinden, firmaların ürünlerinin satışına aracılık eden ClickMerkez Bilgi İşlem Servisleri Tic. A.Ş tarafından bu hizmetin sunumundan elde edilen hasılat dijital hizmet vergisinin konusuna girer.

Örnek11. ABBA Otomotiv Yedek Parça Aksesuar Ltd. Şti. imal ettiği ürün vee aksesuarlarını kendi kurduğu internet sitesi üzerinden satışa sunmaktadır. Bu satış sonucu elde edilen hasılat Dijital hizmet Vergisinin konusuna girmemektedir.

Örnek12. ABBA Beyaz eşya A.Ş. tarafından satın alınan çamaşır bulaşık makinesi vs kurdukları internet sitesinde satışı yapılmaktadır, işte bu satışlar sonucu elde edilen hasılatta Dijital hizmet Vergisinin konusuna girmemektedir.

Ayrıca Türkiye’de ilgili mevzuat çerçevesinde yetki sahibi kurum ve kuruluşlar tarafından tertip edilen her türlü şans oyunu ile müşterek bahse katılma hakkını sağlayan bilet veya kuponların sanal bayi sıfatıyla dijital ortamda satışı, bu fıkra kapsamındaki mal veya hizmet alım satımına aracılık olarak değerlendirilmez.

4- Dijital Ortamda Sunulan Hizmetlere Aracılık Hizmetleri

-Dijital ortamda dijital hizmet sağlayıcıları tarafından verilen aracılık hizmetlerinden elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

-Dijital ortamda sunulan; mağaza içinde mağaza, kullanıcıya ürün özelliklerini filtreleme ya da fiyat, marka, model vb. bazında karşılaştırma ve sıralama yapma suretiyle yönlendirme gibi aracılık hizmetlerinden elde edilen hasılat dijital hizmet vergisine tabidir.

Örnek13. eBay Inc(Amerikan Şirketi) çatısı altındaki Gittigidiryor sanal mağazasında yine kendi sanal mağazasında mal satışına aracılık hizmeti sunan ABBA Pazarlama Aksesuar Ltd. Şti.’nin satışlarına aracılık etmektedir. Bu durumda ABBA Pazarlama şirketinin dijital ortamda sunduğu aracılık hizmeti dolayısıyla elde ettiği hasılat dijital hizmet vergisine tabidir. Gittigidiyor’un elde ettiği hasılatın ise Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında vergiye tabi olduğu tabiidir.

Hizmetin Türkiye’de Sunulması Ne Demektir?

Hizmetin Türkiye’de sunulması, hizmetin Türkiye’de sunulmasını, hizmetten Türkiye’de faydalanılmasını, hizmetin Türkiye’de bulunan kişilere yönelik gerçekleştirilmesini veya hizmetin Türkiye’de değerlendirilmesini (Değerlendirmeden maksat, hizmetin karşılığını teşkil eden ödemenin Türkiye’de yapılması veya ödeme yurt dışında yapılmışsa, Türkiye’de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılmasıdır. Şu kadar ki, dijital ortamda sunulan reklam hizmetinin Türkiye’de bulunmayan kişilere yönelik gerçekleştirilmesi durumunda hizmet Türkiye’de değerlendirilmiş sayılmaz.) ifade etmektedir. Buna göre, sayılanlardan herhangi birinin varlığı durumunda hizmet Türkiye’de sunulmuş sayılır. Bir tarafı Türkiye’deki kişiler olan mal veya hizmet alım satım işlemlerine aracılık hizmetlerinde, hizmet bedeli Türkiye’deki kişiden değil de işlemin diğer tarafı olan yurt dışındaki kişiden alınsa veya (hizmet alımları bakımından) Türkiye’deki kişi hizmetten yurt dışında faydalansa dahi, hizmet Türkiye’de bulunan kişilere yönelik gerçekleştirildiğinden, hizmet Türkiye’de sunulmuş sayılır.

Örnek14. Word-Estate şirketi tarafından, yine yurt dışındaki gayrimenkullerin Türkiye’de bulunan kişilere kiralanmasına yönelik sunulan aracılık hizmetleri, yurt dışında yerleşik sanal mağazası tarafından, Türkiye’de bulunan kişilere yönelik mal alım satımına aracılık hizmetleri, Türkiye’deki kişiden hizmet için komisyon bedeli alınıp alınmadığına bakılmaksızın Türkiye’de sunulmuş sayılır.

Hizmetin karşılığını teşkil eden ödemenin Türkiye’de yapılmasından kasıt, ödemenin Türkiye’deki hesaplardan yapılmasıdır. Ancak, ödeme yurt dışında yapılmışsa, Türkiye’de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya kârından ayrılması durumunda, ödeme Türkiye’de yapılmış sayılır. Buna göre, örneğin Türkiye’yi turistik amaçlı olarak beş günlüğüne ziyaret eden bir kişinin Türkiye’de bulunduğu süre içerisinde cep telefonuna bir oyun indirmesi durumunda, işlem bedelinin kişinin Türkiye’deki hesaplarından ödenmemesi kaydıyla, hizmet Türkiye’de değerlendirilmiş sayılmaz.

Konsolide Grup Kavramından Ne Anlamak Gerekir?

Finansal muhasebe açısından konsolide grup, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları veya Türkiye Finansal Raporlama Standartları uyarınca konsolide finansal tablolarda yer alan tüm işletmeleri ifade eder.

Verginin Mükellef ve Sorumluları Kimler Olacak?

Birinci koşul çevrimiçi faaliyetin gerçekleştirildiği her türlü dijital ortamda kanunda tanımlanan dijital hizmet kalemlerinden herhangi birini Türkiye’de sunanlar ve ikinci koşul ise

-Ya Türkiye’den elde edilen hasılatı 20 milyon Türk Lirası veya daha fazla olan

-Ya da dünya genelinde elde edilen hasılatı 750 milyon Avro veya daha fazla olanlar dijital hizmet vergisinin mükellefidir.

Sorumluluk husussuna gelince haliyle bir taraf kanunun getiriliş amacına uyguın olarak yurdışı menşeli uluslar arası dev dijital firmaları olunca  sorumluluk bakımından vergi sorumlusu kavramı genişletilmiş olup; vergi alacağının güvence altına alınmasının gerekli görüldüğü durumlarda yalnızca mükellefe değil, vergiyi doğuran işlemin tarafı olanlara ve bu işlem ve ödemenin gerçekleştirilmesinde aracı sıfatını haiz olanlara da sorumluluk yüklenebilecek. Böylece, ilgili verginin işlemin tarafı olan kullanıcıdan da kesilmesi de elbette ki mümkündür.

Öte yandan dijital hizmet sağlayıcısının Türkiye`de gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellef olup olmamasının, dijital hizmet vergisi mükellefiyetine etkisi yoktur.

Dijital Sağlayıcılar Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Mükellefiyeti Tesis Ettirmeleri Gerekmektedir…

Dijital hizmet sağlayıcılarının muafiyet şartlarını taşımamaları ya da var olan muafiyetlerinin sona ermesi halinde, Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı nezdinde elektronik ortamda tesis ettirilmesi gerekmektedir. İlk kez verecekleri dijital hizmet vergisi beyannamesini vermeden önce, Gelir İdaresi Başkanlığının https://digitalservice.gib.gov.tr/ adresinde yer alan formu doldurmaları gerekir.

Mükellefiyet Ne zaman Başlıyor?

2019 hesap döneminde sayılan hizmetlere ilişkin Türkiye’de elde edilen hasılatı 20 milyon Türk lirasından ve dünya genelinde elde edilen hasılatı 750 milyon avrodan veya muadili yabancı para karşılığı Türk lirasından fazla olanlar, Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Mart 2020 tarihi itibarıyla dijital hizmet vergisinin mükellefidirler.

Örnek15. Dijital Ortanda reklam hizmetleri sunan Hindistan menşeli yeni kurulan sanal mağazası 2019 yılında 30 milyon TL Türkiye’de 100 milyon avro ise dünya genelinde hasılat elde etmiştir. Buna göre şirket iki koşuldan biri olan dünya genelinde 750 milyon avroyu aşmadığı için 1 Mart 2020 tarihi itibarıyla dijital hizmet vergisinden muaf olacaktır.

Örnek16. Dijital Hizmet alanında faaliyet gösteren marka 2019 hesap döneminde grup şirketleri olan İrlanda’da  yerleşik A şirketinden reklam gelirleri dünya genelinde 200 milyon avro Türkiye hasılatı 12 milyon TL, Hollanda merkezli şirketinden 300 milyon avro Türkiye geliri 15 milyon TL olarak gerçekleşimiştir. Meksika merkezli diğer şirketinden ise 270 milyon avro gelir elde etmiştir. Bu durumda grup şirket gelirleri toplanarak bakıldığında her iki koşuluı da sağladığı için şirket 1 Mart 2020 tarihi itibarıyla dijital hizmet vergisinin mükellefi olacaktır.

Yıl İçinde Muafiyet Şartları Bozulursa Mükellefiyet Ne zaman Başlar ?

 İlgili hesap dönemi içerisinde kanunda yer alan hadlerin her ikisinin de aşılması hâlinde muafiyet sona erer ve haddin aşıldığı vergilendirme dönemini takip eden dördüncü vergilendirme döneminden itibaren dijital hizmet vergisi mükellefiyeti başlar. Söz konusu hadlerin aşılıp aşılmadığının tespitinde, hesap döneminin üçer aylık dönemlerinin sonu itibarıyla ilgili hesap dönemi içinde elde edilen kümülatif hasılat dikkate alınır.

Birbirini takip eden iki hesap dönemi boyunca birinci fıkradaki hadlerden herhangi birinin altında kalanların vergi muafiyeti, izleyen hesap döneminden itibaren tekrar başlar. Bu koşulların Bağımsız Denetim Raporlarıyla tevsiki mümkün olacaktır. Uluslararası denetim standartlarına uygun olarak düzenlenecek bağımsız denetim raporuyla, ilgili hesap dönemini takip eden 31 Mayıs tarihine kadar tevsik etmeleri şarttır.

Hangileri Bu Vergiden İstisnadır?

Bankalar tarafından dijital ortamda sunulan finansal araçların alım satımına aracılık faaliyetleri, sermaye piyasası araçlarının satışına aracılık işlemleri, sigorta acenteliği ve bireysel emeklilik aracılık hizmetleri dolayısıyla elde edilen hasılat, istisna kapsamında tutulacak.

Özellik Arzeden Diğer Hususlar Nelerdir?

-Dijital hizmet vergisi, mükellefin beyanı üzerine tarh olunur. Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar, dijital hizmet vergisi beyannamelerini vergilendirme dönemini takip eden ayın son günü akşamına kadar vermekle yükümlüdürler.

- Mükellefler, bir vergilendirme döneminde vergiye tabi hasılat elde etmeseler dahi bu dönemlerle ilgili olarak beyanname vermek zorundadır.

- Dijital hizmet sağlayıcıları tarafından ödenen katma değer vergisi hasılata dahil edilmeyecektir.

-Cumhurbaşkanı’nın yüzde 1’e kadar indirmeye ve iki katına kadar artırmaya yetkili olduğu dijital hizmet vergisi oranı, mevcut düzenleme kapsamında yüzde 7.5 olarak uygulanacak

- Sunulan dijital hizmetin iadesi mümkün bulunmadığından ve dijital hizmet vergisi hasılat üzerinden alınan bir vergi olduğundan dijital hizmetlere ilişkin hesaplanan verginin düzeltilmesi ve iadesi söz konusu değildir.

- Vergilendirme dönemine ait dijital hizmet vergisini beyanname verme süresi içinde öderler.

- Dijital hizmet vergisi mükelleflerince ödenen dijital hizmet vergisi, bu mükellefler tarafından gelir ve kurumlar vergisine esas safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebilir.

Erişimin Engellenmesi ve Vergi Güvenliği Ne Anlama Geliyor?

Vergi mükellefleri yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde, dijital hizmet sağlayıcılarının sunmuş oldukları hizmetlere erişim, bu yükümlülükler yerine getirilinceye kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vereceği karara göre engellenebilecek. Erişim engellenmesi amacının vergi alacağını güvence altına almak olduğu belirtiliyor.

IV.SONUÇ:

Hayatımıza yeni girecek Dijital Hizmet Vergisi özet olarak dijital hizmetlerden Türkiye’de elde ettiği yıllık toplam geliri 20 milyon TL veya bu alanda dünya genelinde elde edilen toplam hasılatı 750 milyon Euro'yu aşan tüm şirketlerden (yerli veya yabancı fark etmeksizin) alınacak.

Dijital dönüşüm hayatımızın dönüşüm hızını da artırdı, sürekli öğrenim yaşam boyu eğitim dijital ortamların aracılığıyla normal yaşantılarımızın bir parçası artık.

Birey ve toplum olarak elbetteki bu toprakların da yeniliklere karşı açık akıllı olması değişimle birlikte değişmesi en büyük rüyamız.

Son söz, gelecek nesillerin umutları için bari hayal gücünü hep canlı tutalım…


[1] 7 Aralık 2019 tarih ve 30971 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

[2] https://www.gib.gov.tr/dijital-hizmet-vergisi-uygulama-genel-tebligi-taslagi-hazirlanmistir.

13.02.2020

Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

GÜNDEM