BASINDAN YAZILAR
Artık Paramızın Bir Simgesi Var / Osman Arıoğlu - MuhasebeTR

Artık Paramızın Bir Simgesi Var / Osman Arıoğlu

TL konusunda en önemli adım 2005 yılında altı sıfırın atılmasıyla atılmıştı. O zaman çok tartışma yapılmıştı.

  Bugün ne 7 milyar dolarlık ocak ayı dış ticaret açığından ne ithalat artış hızındaki yavaşlamadan ne 11 milyar doları aşarak şubat ayları rekoru kıran ihracat rakamlarından ne de ABD Merkez Bankası Başkanı'nın üçüncü parasal genişlemeden bahsetmemesinin dünya piyasalarında yarattığı etkiden bahsedeceğim. Bana göre dünün ve de günün olayı TL'nin yeni simgesidir. Bizim için "simgesel" bir konu olan bu olayın önemi ve kalıcılığı son derece önemlidir. 

TL konusunda en önemli adım 2005 yılında altı sıfırın atılmasıyla atılmıştı. O zaman çok tartışma yapılmıştı. Birçok yorumcu bunun enflasyonu artırıcı etki yapacağı, kısa süre sonra da tekrar sıfır atma noktasına gelineceği iddiasında bulunmuştu. Ama aradan geçen yedi yıllık dönem sonunda ne derece doğru bir adım atıldığını herkes kabul etmiş durumda. Gerçi halen halk arasında bazen bir lira yerine "bir milyon", bin lira yerine de "bir milyar" ifadeleri kullanılmaktadır. Siyasiler de daha ziyade milyon yerine "trilyon" ifadesini vurgu anlamında kullanmaya devam etmektedirler. Ama bu yapılan işin doğruluğunu ve başarısını gölgeleyecek değil. Hatta en çok kolaylığı da, ilkokulda yazı yazmayı yeni öğrenen çocuklar arasında görmek mümkün. Belki çocuğuna uzun isim koyan çoğu anne babanın erkek çocuğundan bana neden "Ali" veya "Can" gibi, kız çocuğundan da "Naz" veya "Gül" gibi kısa isim koymadınız serzenişi duyması gibi, uzun sıfırlı para da aynı zorluğu getiriyordu. 

Simgede basitlik önemli 

Simgede basitlik; bilinirlik ve kalıcılık açısından önemlidir. Bugün belki de en hatırda kalan, kabul veya çek edilme anlamına da gelen Nike'ın simgesidir diyebiliriz. Bazen de çok fazla anlam yükleme gayretiyle ortaya karışık simgeler çıkarılmaktadır. Aslında bir simgenin akılda kalınırlığında en önemli şey, bir kez bakıp gözlerinizi kapattığınızda onu ne derece doğru tanımlayabiliyor olmanızdır. Bu anlamda bakıldığında TL'nin simgesinin kolay hatırda kalır mahiyette olduğunu test ederek görebilirsiniz. 

Elbette TL'nin yeni simgesini beğenen veya beğenmeyenler olacaktır. Ama bundan ziyade belirlenen simgenin kolay yazılabilir ve akılda kalır olması en önemli yanıdır. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'nın simgeyi tanıtım basın toplantısında vurguladığı 'altın oran'dan ziyade, güvenli liman anlamına gelen çıpaya benzerliğinden de yola çıkılmış olması bu simgenin başlangıçtaki benimsenmesinde en önemli yanı olacaktır. Ama simgenin akılda kalırlığı açısından genelde para simgelerinde benimsenen çift çizgiyi içermesi de olumlu bir yanını oluşturmaktadır. Tasarlayanın burada aynı zamanda doğu batı arasında köprü olma anlamını da yüklemesi veya Sayın Başçı'nın çizgilerin 20 derece soldan sağa yukarı yönlü olmasının Türkiye ekonomisinin sürekli büyümesine vurgu anlamına gelmesini belirtmesinden ziyade, basit ve elle de kolay çizilebilir olması daha önemlidir. 

Bilgisayar programları hazır 

Merkez Bankası ayrıca iyi bir hazırlıkla simgenin en yoğun kullanılan program dillerinde hazırlanarak bilgisayarlara indirilip kurulumuna da imkân veren programı hazırlamış. Bunu Merkez Bankası sitesine girip "TL simge" başlığını tıklamak suretiyle kolayca bilgisayarınıza indirmek de mümkün. Bu yönüyle de hazırlıklı bir tanıtım yapılması başarının kalıcılığında önemli olacaktır. 

Sonuç olarak her şeyden önce Türk Parası'na itibarının kalıcılığı anlamında bir simgesinin olması başlı başına önemli bir gelişmedir. Ama ilave olarak kolay çizilebilir ve hatırda kalır olması da önemlidir. Bir de genel dünya uygulamasına paralel olarak simgenin rakamların başına yazılması herhalde daha uygun olacaktır. Tanıtım toplantısında da bu eğilimde olunduğuna dair bir izlenim aldık. 

(Bugün Gazetesi | 02.03.2012)

GÜNDEM