BASINDAN YAZILAR
Benzinin vergisi yüzde 409’a çıktı / Prof. Dr. Şükrü Kızılot - MuhasebeTR

Benzinin vergisi yüzde 409’a çıktı / Prof. Dr. Şükrü Kızılot

 

 

EKONOMİK kriz, döviz, borsa, faizler, işsizlik, cari açık, büyüme, kapanan işyerleri, piyasalardaki durgunluk, teğet geçtiydi geçmediydi derken, gözden kaçan "ince bir nokta" var.

 

 

Temmuz 2008’de, benzinden alınan vergilerin rafineri çıkış fiyatına oranı, yüzde 180 idi.

17 Aralık 2008’de yani dün itibariyle, benzinden alınan vergilerin, rafineri çıkış fiyatına oranı yüzde 409!..

İnanmayan Tablo-I’e baksın. 

REKORUN DA REKORU

Benzinden alınan vergide "dünya rekoru" yıllardır Türkiye’ye ait. 

Yüzde 409 oranı ise, rekorun da rekoru!..

Tabloya bakıyoruz;

8 Temmuz 2008’de, benzinin rafineri çıkış fiyatı: 1.13 YTL

Alınan vergilerin toplamı (ÖTV + KDV): 2.03 YTL

Vergilerin rafineri çıkış fiyatına oranı: (Yüzde) 180 

17 Aralık 2008’de, benzinin rafineri çıkış fiyatı: 0.47 YTL 

Alınan vergilerin toplamı: 1.92 YTL

Vergilerin rafineri çıkış fiyatına oranı: (Yüzde) 409

BENZİN BEDAVA OLSAYDI

Vergi yükünün en büyük dilimini, litre başına sabit olarak alınan (1.49 YTL) Özel TüketimVergisi (ÖTV) oluşturuyor. Ayrıca ÖTV’nin de yüzde 18 KDV’si (0.39 YTL) alınıyor. Yanibugün itibariyle benzin bedava olsa ve rafinerici, dağıtıcı, nakliyeci, bayi mal ve hizmetbedeli olarak hiç para almasa dahi, vergiler nedeniyle benzinin litresi, 1.92 YTL’den az olmayacak.

Tablo-II’den de fark edileceği gibi, bugün itibariyle 2.78 YTL olan benzinin pompa satış fiyatının, sadece 0.47 YTL’si rafineri satış fiyatı. 0.39 YTL de bayi payı, dağıtıcı venakliye. Aslan payı da 1.92 YTL olan vergiler.

Buna göre örneğin rafineri satış fiyatı yüzde 50 düştüğünde (özellikle vergiler nedeniyle)pompaya yüzde 10 yansıyor. Akaryakıt fiyatları düştükçe, rafineri çıkış fiyatı dadüşüyor. Ancak ÖTV düşmediği için, pompa satış fiyatına çok az yansıyor.

BİR DENGESİZLİK DAHA

ÖTV olayında bir başka dengesizlik de benzin ve motorindeki farklı uygulamayla ilgili.

Benzin ve motorinde ÖTV tablodaki gibi.

Benzin: 1.491,50 YTL/m3

Düşük kükürtlü motorin: 

1.004,50 YTL/m3

Yüksek kükürtlü motorin: 

934.50 YTL/m3

Motorinde, ülke talebinin yüzde 45’i ithalatla karşılanıyor. Benzin tüketimi ise üretimden az olduğu için, üretimin yüzde 50’si ihraç ediliyor. İthal olayı da cari açığımızı olumsuz yönde etkiliyor. Çoğunluğu yabancı bayraklı tankerlerle yapılan taşımalara da yersiz navlun ödenerek, yurtdışına kaynak aktarılıyor.

Motorin lehine olan vergilendirme nedeniyle, yüksek oranda ithal edilen motorinintüketimi son 3 yılda yüzde 23.7 artarken, benzin tüketimi aynı dönemde yüzde 12.7 azaldı. 

Oysa, motorin ile benzinin ÖTV’si (benzin aşağı çekilip, motorin artırılmak suretiyle)eşitlense, hem ÖTV hasılatı azalmaz hem de cari açığın aşağı çekilmesine katkı sağlanmış olur.

(Hürriyet Gazetesi | 18.12.2008)

GÜNDEM