BASINDAN YAZILAR
Zam dalgası vergiye sıçradı / Prof. Dr. Şükrü Kızılot - MuhasebeTR

Zam dalgası vergiye sıçradı / Prof. Dr. Şükrü Kızılot

EKİM ayı enflasyon oranlarının açıklanmasıyla birlikte, yeniden değerleme oranı ve 2009 yılına ait bazı vergiler de belli oldu. Başta motorlu taşıt olmak üzere, bazı vergiler yüzde 12 düzeyinde belirlenen yeniden değerleme oranı kadar artacak.

MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ

Yaklaşık 13 milyon kişiyi ilgilendiren, 2009 yılı motorlu taşıtlar vergisinin yeni tutarı belli oldu. Buna göre, 1-3 yaş arasındaki otomobillerin, en düşük vergisi 393 YTL, en yüksek vergisi de 14.220 YTL olacak. Motorlu taşıtlar vergisinin birinci taksiti Ocak 2009’da, ikincisi de temmuz 2009’da ödenecek.

Binek otomobil ve jeeplerin, 2009 yılı motorlu taşıtlar vergileri tabloda gösterilmiştir.

EMLAK VERGİSİ

Ev, dükkan, mağaza, büro, arsa ve arazi sahibi yaklaşık 20 milyon vatandaşı ilgilendiren, 2009 yılı Emlak Vergisi artışı belli oldu.

Buna göre, 2009 yılında ödenecek emlak vergisi, yeniden değerleme oranının yarısı kadar yani yüzde 6 oranında artacak. Ancak Bakanlar Kurulu’nun, artış oranını yüzde 12’ye yükseltme yetkisi de var. Emlak vergisinin yanı sıra bu verginin yüzde 10’u oranında ayrıca alınan "Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı"da, aynı oranda artmış olacak.

Buna göre, emlak vergisi değeri 300 bin YTL olan İstanbul’daki bir evin emlak vergisi asgari değeri, 2009 yılında 318 bin YTL, emlak vergisi de binde 2 oranına göre 636 YTL olacak. Bu verginin yüzde 10’u oranında yani 63,60 YTL de Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı ödenecek. Örneğimizdeki evin büro olarak kullanılması durumunda, emlak vergisi oranı binde 4 olarak uygulanacak.

Emlak Vergisinin birinci taksiti Mart-Mayıs 2009’da, ikinci taksiti de Kasım 2009’da ödenecek.

ÇEVRE TEMİZLİK VERGİSİ


Halk arasında, "Çöp Vergisi" olarak adlandırılan ve konutlarda tüketilen suyun, her metreküpü için Büyükşehirlerde 18 Yeni Kuruş olarak alınan Çevre Temizlik Vergisi, 2009 yılında 20 Yeni Kuruş olarak uygulanacak ve su bedeli ile birlikte tahsil edilecek. Diğer yerlerde 15 Yeni Kuruş olan da 17 Yeni Kuruş olarak uygulanacak.

İşyerlerine ve diğer binalara ait 7 grup ve 5 derece olarak belirlenen ve en düşüğü 12 YTL, en yükseği de 1.400 YTL olan Çevre Temizlik Vergisi de 2009’da yüzde 12 oranında artacak.

İşyerleri ve diğer binalara ait Çevre Temizlik Vergisi, Mart-Mayıs ve Kasım 2009’da iki taksit halinde ödenecek.

Vergi numarası kullanmamak 660 YTL’ye mal olacak

YENİDEN değerleme oranının yüzde 12 olarak belirlenmesinin ardından,

 Maliye’nin istediği bilgileri vermeyenlere 358 YTL ile 1668 YTL arasında 

Vergi kimlik numarası kullanılmaması durumunda 760 YTL

 Maliyecilerin ikazına rağmen aracını durdurmayanlara 560 YTL

 Muhasebe standartlarına uymayanlara 3 bin 580 YTL

özel usulsüzlük cezası kesilecek.

Defter tutmayan, defterleri usulsüz noksan ve karışık olan, beyanname vermeyen; sermaye şirketlerine 178 YTL, birinci sınıf tüccarlara ve serbest meslek erbabına 112 YTL, ikinci sınıf tüccarlara 56 YTL iki kat "birinci derece usulsüzlük cezası" kesilecek. Ayrıca olay takdir komisyonuna intikal ettirilecek. Komisyonca, resen takdir yolu ile belirlenen matrah üzerinden hem "vergi" hem de "vergi ziyaı" cezası kesilecek.

Bakanlar Kurulu, ayrı cezalar belirlemediği takdirde, 2009 yılı vergi cezaları yukarıdaki gibi olacak.

Pasaport ve ehliyet harcı yüzde 12 artıyor

2009 yılı pasaport harçları da yüzde 12 oranında artırılacak. 2009 yılı pasaport harçları tabloda gösterilmiştir.

2009 yılında uygulanacak dava, ehliyet, diploma, silah taşıma ve bulundurma, işyeri açma ve özel okul ve dershanelerden (her yıl), noter harçları yüzde 12 oranında artacak.

Kapalı alanlarda sigara içenlere uygulanacak para cezası da 62 YTL’den 69 YTL’ye yükseliyor.

Vergi cezaları da yükseliyor, fiş kesmeyen 166 YTL ödeyecek

YENİDEN değerleme oranı netleşince, 2009 yılında uygulanacak, yeni vergi cezaları da belli oldu.

Buna göre, fatura ya da fiş düzenlemeyen bir esnafa, tüccara ya da şirkete, 166 YTL’den 76 bin YTL’ye kadar ceza kesilebilecek. Aynı ceza doktor ve avukatlara da uygulanabilecek. Satıcıdan fiş, fatura ya da doktordan makbuz almayanlara da ceza kesilebilecek.

FİŞ KESME SINIRI 670 YTL

1 Ocak 2009 tarihinden itibaren, 2008’de 600 YTL olan fiş kesme sınırı, 670 YTL’ye yükseltiliyor. Bakanlar Kurulu, yetkisini kullandığı takdirde, bu tutar daha farklı olabilecek.

Buna göre, 2009’da, 670 YTL’yi aşan mal satışı ya da hizmet nedeniyle, müşteri istemese dahi fatura düzenlenmesi gerekiyor.

FATURA VERMEYENLER

Fatura düzenlemeyen esnaf, sanatkár, tüccar ya da şirketlere; faturaya yazılması gereken tutarın yüzde 10’u oranında "özel usulsüzlük" cezası kesilecek. Ancak bu cezanın tutarı, düzenlenmeyen her fatura için 166 YTL’den aşağı olamayacak. Örneğin; 40 bin YTL’lik satışa fatura düzenlemeyene, 4.000 YTL ceza kesilecek. Ancak 2009 yılı içinde, fatura düzenlemeyen bir mükellefe kesilecek toplam ceza tutarı 76 bin YTL’yi aşamayacak.

FATURA ALMAYANA DA CEZA

Fatura vermeyene olduğu gibi, almayana da ceza var. 2008 yılında; birinci ve ikinci sınıf tüccarların (yani şirketlerle, işletme ya da bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükelleflerinin) ve serbest meslek erbabının (yani avukat, doktor, mimar, muhasebeci ve mali müşavirlerin) satın aldıkları mal ya da hizmetler için, tutarı 670 YTL’nin altında dahi olsa, fatura almaları gerekiyor.

Almadıkları takdirde, satıcıya kesilen "özel usulsüzlük cezası"nın aynısı, bunlara da kesilecek.

Sadece "tüketici"durumunda olanlara, fatura almadıkları takdirde 33 YTL 20 Yeni Kuruş özel usulsüzlük cezası kesilecek.

FİŞ KESMEYENE 166 YTL

1 Ocak 2009’dan itibaren; yazar kasa fişi ve perakende satış fişi düzenlemeyenlere, sinema, konser salonu ve tiyatro gibi eğlence yerlerinde; giriş bileti kesmeyenlere ya da taşımacılık yapıp da yolcu bileti düzenlemeyenlere, düzenlemedikleri her belge için 166 YTL "özel usulsüzlük cezası" kesilecek.

Örneğin 2 YTL’lik sandviçe ya da 25 Yeni Kuruşluk sakıza fiş kesmeyen esnaf, her fiş için 166 YTL ceza ödeyecek.

Bu belgeleri almayanlar da unutulmadı. Onlara da, bu durumun tespiti halinde, örneğin 25 Yeni Kuruşluk sakıza fiş almayana da, 33 YTL 20 YKr özel usulsüzlük cezası kesilecek.

İRSALİYE CEZASI

Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi ve günlük müşteri listesi düzenlemeyen, kullanmayan ve bulundurmayanlara, her bir belge için 166 YTL (örneğin 20 irsaliye düzenlemeyene 3.320 YTL) özel usulsüzlük cezası kesilecek.

DOKTORLARA DA CEZA VAR

Doktorlar da, hastadan tahsil ettikleri "muayene bedeli" ya da başka ad altında aldıkları paralar için, anında "serbest meslek makbuzu" düzenlemek zorundalar.

Aksi halde, doktorun vermediği her makbuz için en az 166 YTL özel usulsüzlük cezası kesilecek. Makbuz almayan hastaya da 33 YTL 20 YKr, özel usulsüzlük cezası kesilecek. Makbuz vermeyen doktora kesilecek ceza, 2009 yılında 76 bin YTL’yi geçemeyecek.

2009’da mirasçı başına 107.6 bin YTL vergi dışı

ÖLÜM halinde, mirasçıların vergi durumu 2009 yılı için değişti. 2008 yılında mirasçı başına uygulanan 96 bin 075 YTL’lik istisna, 2009 yılı için yeniden değerleme oranına göre yüzde 12 arttı ve 107.604 YTL oldu.

Buna göre, evli iki çocuklu olan birisi 2009 yılında öldüğünde, bıraktığı mirasın (borçlar düşüldükten sonraki) değeri 260 bin YTL ise, mirasın 2/8’i (65.000 YTL’si) eşine, 3/8’i (97.500 YTL’si) bir çocuğuna, 3/8’i de diğer çocuğuna intikal edecek. Mirasçılar, sadece beyanname verecekler ancak her biri 107,604 YTL’lik istisnadan yararlanacak ve vergi ödemeyecekler.

Veraset ve İntikal Vergisi’nin kaldırılması ile ilgili tasarının yasalaşması halinde, 2009 yılından itibaren ölüm halinde veraset ve intikal vergisi alınmayacak. Bağışlar ise Gelir Vergisine tabi tutulacak.

(Hürriyet Gazetesi | 05.11.2008)

GÜNDEM