BASINDAN YAZILAR
Yeni Dönemde İsteğe Bağlı Sigortalı Olma Şartları / Şevket Tezel - MuhasebeTR

Yeni Dönemde İsteğe Bağlı Sigortalı Olma Şartları / Şevket Tezel

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’de yasal olarak ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan 18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşları isteğe bağlı sigortalı olabilecek. İsteğe bağlı sigortalılar 4/b sigortalılığı (Bağ-Kur) kapsamında değerlendirilecekler.

           

            Ülkemizle uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerinden isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanlara, Türkiye’de ikamet şartı aranmayacak.

 

  • Ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan ünitelerde hizmet akdi olmaksızın çalıştırılan hükümlü ve tutuklular,  

    ·        3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tâbi tutulan öğrenciler,

 

  • İş-Kur’ca düzenlenen eğitimlere katılan kursiyerler,

 de emeklilik hakkı açısından isteğe bağlı sigortalı olabilecekler.

 

Başvuru Yöntemi

            İlk defa isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin matbu İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi ile ikametgâhlarının bulunduğu sosyal güvenlik il/merkez müdürlüklerine başvurmaları gerekiyor.

 

Tekrar isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunacak sigortalıların ise talep dilekçesi ile başvuruları yeterli.

 

İsteğe bağlı iştirakçilik başvuruları “Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı Milli Müdafaa Cad. No: 24 Bakanlıklar/ANKARA” adresine; isteğe bağlı sigortalılık başvuruları ise sosyal güvenlik il/merkez müdürlüklerine yapılacak.

 

Belgelendirme Yükümlülüğü

Kısmi süreyle çalışıp kalan sürelerini isteğe bağlı ödemek isteyenlerin ay içinde zorunlu sigortaya tabi çalışılan gün sayısını beyan etmeleri gerekiyor. İsteğe bağlı sigortaya başvuran yabancı ülke vatandaşlarının ise Türkiye’de kaldıkları süreyi belgelendirilmeleri gerekiyor.

 

Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarından isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunanların da ilgili ülkelere Türkiye’den gittiğinin ve halen o ülkede yaşadıklarının pasaport suretinin ibrazı yoluyla belgelendirilmesi gerekiyor.

 

İsteğe bağlı sigortalılığı devam edenlerin SGK’ca belirlenecek sürelerde söz konusu ülkelerde bulunduklarını belgelendirmeleri gerekiyor.

 

İsteğe bağlı sigortalılığın başlangıcı           

İsteğe bağlı sigortalılık, isteğe bağlı sigortalılık giriş bildirgesinin veya talep dilekçesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlayacak.

 

Prim ve Ödeme Zamanı

Talepte bulunulan kazancın yüzde 32’si oranındaki isteğe bağlı sigorta primlerinin, ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi gerekiyor. Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde kendileri veya hak sahipleri tarafından gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte ödenmeyen süreler hizmet olarak değerlendirilmeyecek.

Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde müteahhit işverenlerce çalıştırılmak üzere yurtdışına götürülen ve kısa vadeli primleri işverenlerince ödenen Türk işçilerinden yüzde 20 oranında isteğe bağlı sigorta primi tahsil edilecek.

 

İsteğe bağlılığın sona erişi

İsteğe bağlı sigortalılık;

  • Sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, buna ait dilekçelerinin SGK kayıtlarına geçtiği tarihten önceki primi ödenmiş son günü izleyen günden,
  • Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden,
  • Sigortalının ölümü halinde prim borcu bulunmuyorsa ölüm tarihinden, prim borcunun hak sahiplerince 12 ay içinde ödenmemesi veya hak sahiplerinin talebi halinde en son primi ödenmiş ayın sonundan itibaren,
  • Tam süreli 4/a sigortalısı ve 4/c sigortalısı olarak çalışmaya başlayanların çalışmaya başlamadan bir gün önce,
  • 4/b sigortalısı olanların çalışmaya başladıkları gün

 Sona erecek.

 

İŞVERENLER İÇİN ÇALIŞMA HAYATI

Yeni Dönemde Geçici İş Göremezlik Ödeneği Alan Sigortalılara İşverenlerce Tam Ücret Ödenmesi Halinde Prim Gün Sayısı Hesabı

 

SGK prim ödeme gün sayıları çalışanın ücret aldığı günler dikkate alınmak suretiyle hesaplanacak ise de istirahatlı oldukları için geçici işgöremezlik ödeneği almakta oldukları dönem için ayrıca işverenlerince ayrıca ücret ödenmesi durumunda yapılan bu ödemeler prime esas kazanca dâhil edilerek hesaplama yapılacak.

           

            Ödenen bu miktarların günlük asgari ücretin altında kalması durumunda bu miktarlar her ödeme günü için günlük asgari ücrete tamamlanarak iş kazası meslek hastalığı primleri de dâhil olmak üzere prime tabi tutulacak ve bu primler ait oldukları sürelerin aylık prim ve hizmet belgesinde prim ödeme gün sayısına ilave edilecek.

 

            Örneğin özel sektöre ait bir işyerinde çalışmakta iken 28.02.2009 – 09.03.2009 döneminde istirahatlı olması nedeniyle SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alan bir sigortalı için, işvereni tarafından 20 gün üzerinden prim yatırılması gerekmekteyken, atıfet kabilinden 30 günlük ücreti tam olarak verilmişse SGK’ca ödenen geçici iş göremezlik ödeneği dikkate alınmayacak ve söz konusu sigortalının 2009/Mart ayındaki prim ödeme gün sayısı 20 değil 30 olacak.

(Sözcü Gazetesi | 12.10.2008)

GÜNDEM