BASINDAN YAZILAR
SGK’lı Memurların Emekliliği - MuhasebeTR

SGK’lı Memurların Emekliliği

Sosyal güvenlik sistemimizde bugüne kadar çok sayıda köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu değişikliklere bağlı olarak öngörülen bazı tarihler milat olarak esas alınmaktadır.

Yeni memur ve diğer kamu görevlilerinin emekliliğinde en son milat olarak kabul edilen tarih 2008 yılının ekim ayı başıdır. Keza bu tarihten sonra göreve başlayan memurların Emekli Sandığı Kanunu anlamında “iştirakçi” olarak kabul edilmemektedirler.

Belirtilen tarihten sonra göreve başlayanlar SGK (5510 s.) Kanuna tabi bulunmakta ve bu kanuna göre emeklilik şartları ve aylık hesaplama şekilleri belirlenmektedir.

SİGORTALILIK STATÜSÜ VE BAŞLANGICI

2008 yılının ekim ayı başından sonra işe başlayan memur ve diğer kamu görevlileri genel olarak 4/1-c kapsamında sigortalı sayılmaktadır. Bunların emeklilik (malullük, yaşlılık ve ölüm) sigortalarının uygulanmasında, 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başladığı kabul edilmektedir… Bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, sadece prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil edilmektedir. 4/1-c kapsamındaki sigortalılardan, bir meslek veya sanat okulunu bitirerek, Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre mahkemece ergin kılınmak suretiyle, öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar için 18 yaşın bitirilmiş olması şartı aranmayacağından, bu kapsamda 18 yaşın altında kazai rüşt kararı tarihinden itibaren başlayan sigortalılık başlangıç tarihleri, aynı zamanda sigortalılık süresinin başlangıç tarihi olarak esas alınmaktadır.

2036 YILINDAN ÖNCE PRİMİ DOLDURMAK ÖNEMLİ

Genç memurların da emekli olacakları tarih ilk göreve başladıkları tarihe göre değişmektedir. Diğer yandan 2008 yılının ekim ayı başından sonra işe başlayanların en az 9000 gün primi 2036 yılından önce tamamlamaları büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde emeklilik yaşları kademeli olarak 65 yaşına kadar yükselmektedir. Zira SGK (5510 s.) Kanuna göre;

  • 2036 yılına kadar kadın için 58, erkek için 60 yaşını doldurmak ve 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla;
  • 2036 yılından sonra 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödeme gün sayısı şartının yerine getirilmesi hâlinde ise, gün şartının yerine getirildiği aşağıdaki tabloda belirtilen tarih aralığındaki yaş hadleri esas alınarak,

emeklilik aylığına hak kazanılmaktadır.

Tabloda görüldüğü üzere 2048 yılından itibaren emeklilik aylığına hak kazanma yaşı, kadın ve erkek için 65 yaşında eşitlenmektedir.

EMEKLİ AYLIĞI BAĞLANMASINDA ÖNGÖRÜLEN İSTİSNALAR

Tabloda belirtilen emekli aylığı bağlanmasında bazı istisnalar da bulunmaktadır. Buna göre; Kadın için 58, erkek için 60 yaş ile 2036 yılından sonrası için getirilen kademeli yaş hadlerine 65 yaşını geçmemek üzere 3 yıl eklenmesi durumunda, 5400 prim ödeme gün sayısı üzerinden de yaşlılık emeklilik aylığı bağlanabilecektir. Bununla birlikte kamu görevlilerine yaşlılık aylığı bağlanmasında bazı istisnalar getirilmiştir. Buna göre;

  • Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40. maddesi gereğince yaş haddinden emekliye ayrılanlara 5400 gün prim ödeme gün sayısı olması hâlinde,
  • Özel kanunları gereğince kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilenlere yaş şartı aranmaksızın, prim ödeme gün sayısı 9000 gün olması hâlinde,

Yaşlılık emekli aylığı bağlanmaktadır. Kamu görevlilerinden, subay, astsubay, askerî memurlarla uzman jandarma ve uzman erbaşlar ahlâk noktasından hükümle veya yetersizlik ya da disiplin sebeplerinden dolayı sicilleri üzerine veyahut askerî mahkemelerce verilecek kararlar üzerine kurumlarınca re'sen, bunlar dışında kalanlar ise ahlâk ve yetersizlik sebeplerinden dolayı yönetmeliğine göre sicilleri üzerine kurumlarınca re'sen emekliye sevk edilenlere ise, SGK (5510 s.) Kanunun yukarıda bahsettiğimiz yaş ve prim ödeme gün sayılarını tamamlamaları kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanacaktır.

Diğer yandan yaş haddi ve kadrosuzluk nedeniyle aylık bağlanacak olanlarda yine SGK (5510 s.) Kanundaki yaş ve prim ödeme gün sayıları tamamlanıncaya kadar, bunları çalıştıran kamu idarelerinden tahsil edilmek suretiyle yaşlılık aylıkları karşılanmaktadır.

(Kaynak: İsa Karakaş / Türkiye Gazetesi | 19.07.2022)

GÜNDEM