BASINDAN YAZILAR
TSK Personelinin Sosyal Güvenlik Hakları! Hizmet Birleştirme Hakkı - MuhasebeTR

TSK Personelinin Sosyal Güvenlik Hakları! Hizmet Birleştirme Hakkı

TSK personeli; herhangi bir şekilde görevinden ayrılıp, sigortalı çalışarak SSK’ya bağlı veya Bağkur’lu olmayı gerektiren bir faaliyette bulunması halinde son 7 yılda en çok prim ödediği sigorta statüsüne göre emekli olabiliyor.

EN ÇOK PRİM ÖDENEN STATÜ

5510 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce SSK, Bağkur veya Emekli Sandığı’na tabi çalışması bulunanların hizmet birleştirmesi ile emekli olmalarında yürürlükten kaldırılan 2829 sayılı kanun hükmünce primi ödenen son 7 yılda en fazla prim yatırılan sigortalılık statüsüne göre, prim ödemeleri eşitse son olarak tabi olunan sigortalılık statüsünden aylık bağlanıyor.

BURADA YAŞTAN DÜŞÜLMÜYOR

TSK personeli; herhangi bir şekilde görevinden ayrılıp, sigortalı çalışarak SSK’ya veya Bağkur’lu olmayı gerektiren bir faaliyette bulunarak Bağkur’a 1260 gün veya daha fazla süre prim ödemesi halinde SSK veya Bağkur’dan emekli olabiliyor. Bu durumda TSK’da görev yaparken kazanmış oldukları yıpranma süreleri, SSK veya Bağkur’dan emekliliklerinde aranan yaş hadlerinden düşülmüyor.

ÖRNEK HESAPLAMA

30 Ağustos 1999 tarihinde astsubaylığa atanan bir kişinin 30 Ağustos 2011 tarihinde istifa ederek, sigortalı çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödemesi halinde, emeklilik şartları Emekli Sandığı’na göre değil SSK şartlarına göre belirlenecek ve SSK'da emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5825 gün prim ödeme ve 56 yaş şartlarına tabi olacak.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nde (TSK) hak kazanmış olduğu 3 yıl yıpranma süresi, emekli olacağı 56 yaştan düşülmeyecek ve 5825 günden fazla primi bulunup, 25 yıl sigortalılık süresini doldurmuş olduğundan 1260 günden sonra SSK’ya prim ödemese dahi, 56 yaşını dolduracağı tarihte emekli olabilecektir.

1- EMEKLİ SANDIĞI’NA TABİ İSE...

Emekli Sandığı’na tabi çalışması olan yani 15 Ekim 2008’den önce memuriyeti bulunan TSK personelinin itibari hizmet süresinin tespitinde 5434 sayılı Emekli Sandığı hükümlerinin uygulanmasına devam ediliyor. Emekli Sandığı’na tabi TSK personeli muvazzaf ve yedek subay, astsubay, uzman jandarma çavuş ve uzman erbaşlardan;

  • Harbi doğuran genel ve kısmi seferberliğe katılanların, harbin ilanından seferberliğin bitim tarihine,
  • Seferberliği gerektiren iç tedip hareketlerine fiilen katılan birliklerde görevli olanların, çarpışmaların başlangıcından seferberliğin sona erdiği tarihe,
  • Harp veya seferberlik ilan edilmeden, Anayasa’nın 92’nci maddesi veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca, yabancı ülkelere gönderilen Türk Silahlı Kuvvetleri’nde görev yapanların, çarpışma meydana gelmesi halinde, çarpışma süresince veya çarpışma bitmeden dönenler için Türkiye’ye dönüş tarihine kadar geçen fiili hizmet sürelerinin (tutsaklık süreleri dahil) bir katı kadar itibari hizmet süresi, fiili hizmet sürelerine ekleniyor. Bu şekilde verilen itibari hizmet süreleri 3 aydan az ve 5 yıldan fazla olamıyor.

6 AYA KADAR SÜRE EKLENİYOR

Ayrıca pilot olan ve olmayan TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik’te görevli uçucu personelin uçucu olarak, denizaltıcı, dalgıç, kurbağa adam ve paraşütçü subay, yedek subay ve astsubayların bu görevlerde bulundukları sürece hizmetlerine ayrıca 6 ay itibari hizmet süresi ilave ediliyor. Bu kapsamda itibari hizmet süresinden yararlandırılmada ise süre yönünden herhangi bir sınırlama bulunmuyor. Emekli Sandığı’na tabi çalışması olan TSK personelinin itibari hizmet süresi zamları emekli aylığı bağlama oranının tespitinde de dikkate alınıyor.

25 YIL GÖREV ŞARTINA DİKKAT!

Örnek: Türk Silahlı Kuvvetleri’nde görev yapan askeri bir personelin 16 yıl fiili hizmeti buna karşılık 4 yıl yıpranma süresi olmak üzere toplam 20 yıl hizmeti varken, bu kişinin 6 yıl da itibari hizmet zammı olsa dahi emekli olmak için gerekli 25 yılı fiili hizmeti ve yıpranma süresi ile doldurmadığından toplam 25 yılın hesabında 6 yıllık itibari hizmet süresi dikkate alınmamaktadır. Itibari hizmet süresinin emekli aylığının hesabında dikkate alınması için yıpranma süresi ile beraber toplam hizmet süresinin 25 yıl veya daha üzerinde olması gerekmektedir.

2- 5510 SAYILI KANUNA TABİ İSE...

15 Ekim 2008 tarihinden sonra göreve başlayan TSK personeli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na tabi olup 47/1-C sigortalılık statüsünde sigortalı sayılıyor. TSK personelinin aşağıda yazılı görevlerde geçen fiili hizmet sürelerinin (eklenen zamlar hariç) her yılı için; subay (yedek subay dahil), astsubay (yedek astsubay dahil), uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlerden;

  • Harbi doğuran genel ve kısmi seferberliğe katılanların, harbin ilanından seferberliğin bitim tarihine,
  • Seferberliği gerektiren iç tedip hareketlerine fiilen katılan birliklerde görevli olanların, çarpışmaların başlangıcından seferberliğin sona erdiği tarihe,
  • Harp veya seferberlik ilan edilmeden, Anayasanın 92’nci maddesi veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca, yabancı ülkelere gönderilen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’nda görev yapanların çarpışma meydana gelmesi halinde, çarpışma süresince veya çarpışma bitmeden dönenler için Türkiye’ye dönüş tarihine, kadar geçen tutsaklık süreleri dahil fiili hizmet sürelerinin her yılı için ‘altı ay’ itibari hizmet süresi olarak ekleniyor. Bu kapsamda verilen itibari hizmet sürelerinin toplamı üç yıldan fazla olamıyor. Ayrıca kamu idarelerinde pilot olan ve olmayan uçucu, denizaltıcı, dalgıç, kurbağa adam ve paraşütçülerin bu görevlerde geçirdikleri fiili hizmet sürelerinin her yılı için ‘üç ay’ itibari hizmet süresi ekleniyor.

İTİBARİ HİZMET SÜRESİNİN PRİMİ

Her yıl sonunda, sigortalının fiili hizmet süresine eklenen itibari hizmet süresinin her 30 günü için yılın son ayında sigortalı adına ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ait sigortalı ve işveren prim toplamı kadar ayrıca itibari hizmet süresi primi işverenden tahsil ediliyor.

İTİBARİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI

Yasada sayılan bazı durumlarda TSK personeline yıpranmadan hariç bir de ‘itibari hizmet süresi zammı’ adı altında bir süre verilmektedir. Yıpranmaya eklenen itibari hizmet süresi; bağlanacak emekli aylığı ve yapılacak toptan ödemelerin hesabında dikkate alınmakla birlikte, hiçbir şekilde emeklilik hakkı kazanma bakımından gerekli prim ödeme gün sayısı, yaş ve emekli ikramiyesi hesabında dikkate alınmıyor.

Yani itibari hizmet süresi; emekli aylığı hesabında ve toptan ödemede dikkate alınarak aylığı ve toptan ödemeyi artıran ancak emeklilik şartlarının (yaşın) hesabında ve emekli ikramiyesi hesabında hizmet süresi (prim ödeme gün sayısı) olarak dikkate alınmayan bir süre. İtibari hizmet süresi hesabı, TSK personelinin göreve başlama tarihine göre sigortalılık yönünden Emekli Sandığı Kanunu’na veya 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi olma durumlarına göre değişiyor.

(Kaynak: Ekrem Sarısu / Posta Gazetesi | 10.12.2021)

GÜNDEM