BASINDAN YAZILAR
İşte Hafta Tatili Hakkında Her Şey - MuhasebeTR

İşte Hafta Tatili Hakkında Her Şey

İşçi 7 gün içinde kesintisiz 24 saat dinlendirilmeli. 2 hafta tatili arası en fazla 6 gün olmalı. Yargıtay hafta tatilinin toplu olarak kullandırılmayacağına hükmetmiştir

Hafta tatili uygulaması işçilerin temel haklarının başında gelir. İşçilerin 7 günlük zaman dilimi içinde kesintisiz 24 saat dinlendirilmeleri amaçlandığından, işçinin rızasına dayalı olarak dahi bu sürede çalışma yapılması yasaklanmıştır. İşçiye çalışmasının karşılığı olarak fazla çalışma ücreti ödense de durumun tespiti halinde işveren yaptırımla karşılaşabilir.

Hafta tatilinin devamlı şekilde aynı günde kullandırılması zorunlu olmadığı gibi pazar günü kullandırılması da kural olarak zorunlu değil. İşveren işin gereğine göre hafta tatilinin gününü değiştirme hakkına sahip. Fakat burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, 2 hafta tatili arasında en fazla 6 gün olmasıdır.

İşçilerin hafta tatilinde çalışmayı kabul ettiklerine dair onaylar gerek iş sözleşmeleriyle, gerekse diğer iç hukuk kaynakları ile zaman zaman işverenlerce alınmaktadır. Fakat dinlenme hakkı işçinin onayıyla dahi vazgeçemeyeceği bir hak olup, işverenin bu yönde aldığı onaylar geçerlilik taşımaz.

Bu kadar katı bir hak olmasına rağmen birçok işçinin hafta tatilinde çalıştığı bilinen bir gerçek. Yargıtay da bu gerçekten hareketle hafta tatilinde çalıştırmanın yasak olduğunu belirttikten sonra işçinin çalışmasının karşılıksız kalmaması gerektiğini vurguluyor. Hafta tatilinde çalışan işçinin fazla çalışma ücretine hak kazanacağını belirtiyor.

Toplu kullanma yok

Kanun 7 günlük zaman diliminde en az 24 saat dinlenmeyi aradığından, 2 hafta tatili arasında 7 veya daha uzun bir sürenin olması, hafta tatilinin kullandırılmadığı anlamına gelecektir. Yargıtay yakın tarihli bir kararında, “Hafta tatili izinlerinin işçinin dinlenme hakkına ilişkin olması sebebiyle, hafta tatili izninin yasal düzenlemenin amacına aykırı şekilde toplu olarak kullandırılamayacağına” hükmetmiştir.

Fakat kararın ilerleyen bölümünde, toplu olarak kullandırılan iznin ücretinin hafta tatilinde yapılan çalışmanın ücretinin üçte ikisini karşıladığı, üçte birlik bölümün hafta tatilinde çalışma ücreti olarak belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu şekilde Yargıtay hafta tatilinde çalışmaya karşılık işçiye ödenecek fazla çalışma ücretinin bir günlük kısmının verilen izinle karşılandığını, sadece geriye kalan 0.5’lik bölümün ödenmesi gerektiğine karar vermiştir.

Çalışma yapıldıysa bu durum nasıl ispatlanır?

Yargıtay’a göre, hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Hafta tatilinde çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. Hafta tatili çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dahilindedir.

İşçinin gerek çalışmaksızın hak kazanacağı gerekse çalışması nedeniyle fazla çalışma ücreti olarak hak kazanacağı hafta tatili ücretleri çalışılan dönem ücreti üzerinden hesaplanır. Dava yoluyla geriye dönük taleplerde son ücrete göre hesaplama yapılmamaktadır.

Yargıtay’a göre; hafta tatili ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmayıp, istek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmelidir.

Çalışmaksızın ücret hakkı...

İşçinin hafta tatilinde dinlendirilmesi ve çalışmaksızın ücrete hak kazanması gerekmektedir. Bu nedenle hafta tatilinde çalışmayan işçiye çalışmaksızın ücret ödenmesi zorunludur.

Hafta tatili ücreti işçinin çıplak bir günlük ücretidir. İşçi saat ücretiyle çalışıyorsa hafta tatili ücreti işçinin 7.5 saatlik ücreti kadardır.

Fakat işçinin ücreti aylık maktu bir tutar olarak belirlenmişse, işçinin hafta tatili ücreti bu ücretin içinde yer aldığından ayrıca hesaplanarak işçiye ödenmemektedir.

İşçinin raporlu olması halinde hafta tatili ücreti Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmektedir.

(Kaynak: Cem Kılıç / Milliyet Gazetesi | 21.06.2021)

GÜNDEM