BASINDAN YAZILAR
10 Soru 10 Yanıt! / Mert Nayır - MuhasebeTR

10 Soru 10 Yanıt! / Mert Nayır

Emekli, çalışan, dul ve yetim herkes alacakları maaşları, ve haklarını merak ediyor. İşte siz okurlarımızdan gelen 10 soruya 10 yanıt...

1-Merhabalar. İkramiye ödemesinin, 3 ayda bir brüt maaş kadar yılda 4 defa yapılması ile, yılda dört defa yapılan ödemenin 12 ye bölünmesi ile 12 ay boyunca her ay yapılması arasında, çalışanın ücretine yansıyan olumlu ya da olumsuz bir tarafı var mıdır? Teşekkürler. – Emre Eskil

Emekli aylık hesaplamalarında kazançlar yıllık olarak hesaplandığından aylık, 3 aylık yada 4 aylık prim ödenmesi herhangi bir değişiklik göstermez bağlanacak olan tutarda. 

Prim ödemeleri sizin de belirttiğiniz gibi yıllık kazanca dahil edilir ve yılın ortalamasına bölünerek aylık bağlama oranına eklenir. 

2- 21.01.1971 doğumluyum 1985 sigorta girişim var. Toplamda 4450 günüm var. Askerlik borçlanması yapabilir miyim? (15 ay askerlik yaptım) teşekkürler. İsmail Maden

Askerlik borçlanması yapabilirsiniz ancak size sadece prim günü kazancı sağlayabilir. Sizin sigortalılık başlangıcınız askerlik sürenizden önce olduğundan yaş şartınızda bir değişiklik olmayacaktır. (Doğum tarihinize göre 1991 yılında askerlik yapmışsınız gibi hesaplanmıştır.) 

2020 Yılı için askerlik borçlanması en düşük günlük 31,39 TL’dir. 15 Aylık süre için ödeyeceğiniz en düşük tutar 14.125,50 TL’dir. 

3-Merhaba,  01.10.1992 SGK Başlangıcım prim 8000 gün üzeri şimdiki kanuna göre 2023 de emekli olacakmışım. Benim sorum şudur; 1990 da askere gittim geldikten sonra SGK’lı oldum askerlik borçlanması yaparsam emeklilik yaşım aşağı düşer mi? Nazım Zamur

Mevcut işe giriş tarihinize istinaden 53 yaş 5600 prim günüyle emekli olmaktasınız. 500 Gün askerlik borçlanması yaparsanız 52 yaş 5525 prim gününe kadar indirebilirsiniz müracaat şartınızı. 2020 Yılı için günlük askerlik borçlanması tutarı 31,39 TL’dir. 500 Günlük toplam borçlanma tutarının maliyeti en düşük 15.696 TL olacaktır.  

4- emekli olmama 4,5 yılım var. EYT grubundayım. şu an işsizim.21 yaşında bir oğlum var ögrenci.19 Yıllık bekar anneyim. Yararlanabileceğim bir kaynak var mı? Yol gösterirseniz sevinirim. Duygu Senger

Sosyal yardımlar SGK Merkezlerinden değil İl ve İlçelerde bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Merkezlerinden yapılmaktadır. Genelde Kaymakamlıklar içerisinde bulunmaktadır, buradan gelir testine girersiniz. Hane halkının toplam geliri yaşayan kişi sayısına bölünür. Çıkan rakam asgari ücretin 1/3’ünden az ise Genel Sağlık Sigortanız (GSS) primleriniz buradan karşılanır. Diğer sağlanan nakdi yardımlar için bağlı bulundugunuz  Kaymakamlığa müracaat edebilirsiniz. 

5- 08.05.1970 doğumluyum- 01.05.1990 işe girişliyim ve halihazırda 4A statüsünde çalışmaktayım. (4348 gün) 01.01.2000-01.08.2010 tarihleri arasında 4B statüsünde iş yerim vardı ve BAĞKUR priimi ödüyordum. (3810 gün ) Henüz birleştirme yapılmadı fakat toplam gün sayısı 8158 dir. Bu durumda 52 yaşına kadar beklemem gerektiğini biliyorum. 2020 itibariyle 10.000,25 TL BRTÜT maaş üzerinden prim yatırılmaktadır. Bu durum emekliliğim de alacağım aylık için avantaj sağlar mı yoksa gereksiz yere prim ödemesi mi yapılıyor. Bu prim ödemesiyle devam edilirse emekli maaşım yaklaşık ne olur ? Bilgilerinizi rica ediyorum. Aydın Erman

Asgari ücretin 2 katı ve üzeri tutarlarda fazla prim bildirilmesi bağlanacak olan aylık bakımından sakıncalı değildir. Hatta bağlanacak olan aylığınızı da artırır, 2008 sonrası yüksek prim bildirene yüksek, düşük prim bildirene düşük aylık bağlayan bir sisteme geçtik. Sizin daha öncelerde adınıza bildirilen prim tutarı 10 Bin TL üzeriyle ve bu tutara düşürülmüşse bağlanacak olan aylığınızı aşağı yönde etkileyecektir. Ancak bundan önceleri daha düşük rakamlar bildirilmişse ve bu tutara yükseltilmişse aylığınızı artıracaktır.  Emekli maaşı hesaplaması için tüm hizmet listenizi görüntülememiz gerekecektir. Ancak SGK’nın resmi sayfasından da emekli aylığınızı kolayca hesaplayabilirsiniz. http://e.sgk.gov.tr/wps/portal/vatandas

6- Annemizin bakımı için evdeki yabancı yardımcısına çalışma izni çıkarttım. SGK girişini yapmak istiyorum. Ne yapmam gerekiyor? Süreç nasıl? Teşekkürler. Ahmet Pınar Bulca

Merhaba, Yabancı çalışan için internet üzerinden ’10 günden fazla ev hizmetlisi işe giriş formunu doldurarak kuruma iletmeniz gerekiyor. (İkametinizin bağlı bulundugu SGK merkezine) 

Ayrıca bunun bir kopyasını yabancıların çalışma sistemi otomasyonuna da yüklemeniz gerekmektedir. Başka yapmanız gereken bir işlem yoktur.  Her ay TC kimlik numaranız üzerine SGK prim borcu tahakkuk ettirilecek ve ödemenizi yapacaksınız.

7- İyi günler benim ayak bileğimde platin var o yüzden askerlik yapmadım bunun için engelli raporu alınabilir mi ve ya erken emeklilik mümkün mü? Devran Dayan

Askerlikten muaf tutulma durumu ile engellilik durumu çok farklı tanımlamalar gerektirir. Her askerlikten muaf olan kişiye engelli raporu verilmez.

Askerlik hizmetiniz boyunca koşacak, atlayacak ve ağır eğitimlere katılacağınızdan bacağınızda bulunan platin risk teşkil etmektedir. Bu durum askerlik için elverişsiz sayılabilir ancak normal hayatınızı sürdürmenize engel değildir. Yine de SGK merkezlerine giderek engelli raporu talebinde bulunabilirsiniz. Kurum sizi hakem hastanelere sevk edecek ve burada heyet raporunuz düzenlenecektir.

8-Merhum dedem Methi YALÇIN'dan dolayı Anneme yetim aylığı bağlanmasını istememiz üzerine emeklilik sicil dosyası incelendi ve 01.12.1945 yılı ile 31.08.1961 tarihleri arasında 5434 sayılı kanuna tabi geçen toplam 09 yıl 06 ay hizmetinin bulunduğu anlaşıldı. Tasfiye olan hizmetlerinin 5510 sayılı kanunun geçici 4.maddesine göre ihya edilerek 3.825,71 TL ödemeyi haziran ayı içerisinde ödeme gerçekleşti. (dedemin ölüm tarihi 1984 35 yıl aradan sonra zor bela)Sonuçta Anneme 01.06.2019 tarihinde emekli sandığı tarafından bağlandı. Benim sorum ise bu tarih ten önceki (01.06.2019 ) 5 yıllık toplu emekli maaşlarını alabilme ihtimali var mı, varsa nasıl bir yol izlememiz gerekir acaba? Şimdiden teşekkür eder, saygılarımı sunarım.

Ölüm aylıkları (dul ve yetim aylığı) 5510 sayılı kanunun 32,33,34 ve 35’inci maddelerinde belirtilmiştir. 5510 Sayılı kanunun 32.maddesinin değişik fıkrası gereği yazılı müracaat şartı bulunmaktadır.

Bu konuda bir örnek vermek gerekirse sigortalı eşini 2015 yılında kaybetmiş bir bayan 2020 yılında ölüm aylığına müracaat eder ise aylığı müracaat tarihi itibariyle hesaplanır. Müracaat öncesi süreler hak kazanılmış olarak değerlendirilmez.

9-Sayın Mert bey öncelikle selamlarımı sunuyorum, ben İhsan Ergun. 13-10-1967 Doğumluyum, 1999 yılı itibarıyla yurtdışındayım. 1986 SSK girişim var, Türkiye’de çalıştığım zamanlar 3000 iş günü ödenmiş primim var. Emekli olmak için ne yapmam gerekiyor, yaş sınırını aştığımı biliyorum şimdiden cevaplarınız için teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.

Merhaba, Türkiye’de daha kolay şartlarda emekli olabilmek için öncelikle 1999 öncesi sigorta girişinizin olması gerekiyor. Sizin gerçekten çok güzel bir sigortalılık başlangıcınız var ancak prim gününüz yetersiz. 3000 yerine 3600 prim gününüz olmuş olsaydı şimdi yaşlılık aylığı alıyor olurdunuz. 3600 Prim günüyle yaşlılık aylığı almanın şartı bu süreyi tamamladığınız tarihe göre değişiyor.

Mesela 23.05.2011 yılı öncesinde 3600 prim gününüz olsaydı 58 yaşında yaşlılık aylığı müracaatında bulunabilirdiniz. Yada 2002 öncesi 3600 prim gününüz olsaydı 55 yaşında 3600 günden yaşlılık aylığına hak kazanabilirdiniz. 

Normal şartlarda 49 yaş 5300 prim günüyle tam emekli aylığı hakkı kazanabiliyorsunuz, yaşlılık aylığı almak isterseniz de 600 gün yurtdışı borçlanması yaparak 60 yaşınızı beklemeniz gerekecektir. Çünkü 24.05.2014 yılından sonra tamamlanan 3600 prim gününde yaş şartı 60’a çıkarılıyor.

 10- Değerli Mert Nayır Bey, öncelikle iyi çalışmalar dilerim. Gazetede ki makalelerinizi ilgi ile takip ediyorum ve çok şey öğreniyorum. Benim derdim Ocak 2020 sonu itibari ile çalıştığım yer ( özel sektör )  iş akdimi fesih etti. işten çıkış kodu 04 olarak tarafıma kıdem ihbar tazminatımı ödedi. Bende emekliliği hak ettiğim için işyeri çıkış bildirgem ile ilgili sosyal güvenlik merkezine emeklilik başvurusu yaptım. Hemen sonrasında da işe iade davası açtım. Mart 2020 ilk haftasında arabulucuda ilk görüşmem var ama zannederim davaya konu olacak. Benim sadece tek sorum var, davayı kazanmam sonucunda boşta geçen 4 ay süre için beni işten atan şirket bu parayı ödeyecek ve sigorta primlerini yatıracak. ( şubat mart nisan mayıs 2020 dönemleri için ) öte yandan da 1 Mart 2020 tarihinden itibaren emekli maaşım bağlanacak. Sorum şu yukarda bahsettiğim olay gerçekleştiğinde boşta geçen süre için emeklilik maaşımı iade etmem gerekecek mi? Yok iade etmeyeceksem işyerimi nasıl yönlendirmeliyim  yani destek primi olarak mı sigortaya prim yatıracaklar? Görüşleriniz için şimdiden tesekkur ederim . saygılarımla

Ozan Suphi Ertürk

Not :  çalıştığım işyeri  sgk kayıtlarında özel sektör görünmekte olup, bir belediye şirketidir. benim bidiğim kadarı ile belediye şirketlerinde emekli olduktan sonra destek primi ödeyerek çalışılamamaktadır. ( gerçi yukardaki konu farklı ortada bir mahkeme kararı olacak )

Merhaba, sizin durumunuzda olan kişilerin işlemlerinde uygulanacak olan prosedür SGK’nın 2011/58 sayılı Genelgesinde düzenlenmiştir. Belirtilen Genelgeye göre işe iade davanızda bildirilecek olan 4 aylık sürede emeklilik var ise o süreler SGDP’ye tabi olarak bildirilecektir.

Yani davanın lehinize sonuçlanmasıyla birlikte bu konuda sizin işyerinize bilgi vermeniz gerekecektir. İşyeriniz de Şubat ayını normal, Mart, Nisan ve Mayıs aylarını ise emekli olduğunuzdan SGDP’ye tabi bildirecektir.

(Kaynak: Gazete Vatan | 03.04.2020)

GÜNDEM