BASINDAN YAZILAR
İşsizlik Boşanmaları Artırıyor / Ahmet Kıvanç - MuhasebeTR

İşsizlik Boşanmaları Artırıyor / Ahmet Kıvanç

İşsizlik oranı bu yıl son yılların en yüksek düzeyine ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK),ocak ve şubat aylarında işsizlik oranını yüzde 14.7 olarak açıkladı. Yapılan araştırmalar, işsizliğin arttığı dönemlerde boşanmaların da arttığını gösteriyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, bu konuda yapılan son araştırmayı yazdı.

Sakarya Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Selami Bayrak, 1980-2017 dönemindeki verilere dayanarak Türkiye’de işsizlik ve boşanma ilişkisini inceledi. Bayrak’ın makalesi, Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın gözetimindeki hakemli yayın organı Çalışma İlişkileri Dergisi’nde yayımlandı. Makaledeki görüşlerin yazara ait olduğunu, bakanlığın resmi görüşü olmadığını baştan vurgulamak istiyorum.

OECD’nin 2018 yılındaki araştırmasına göre, Türkiye’deki boşanma oranının OECD ve Avrupa ortalamasının altında olduğu kaydedilen makalede, bu olumlu tabloya rağmen boşanma oranlarının giderek arttığı kaydedildi. 1980’de 15 bin 901 olan boşanma sayısı, 2016 yılında 126 bin 164, 2017 yılında da 128 bin 418 oldu.

Makaleye göre, kaba boşanma hızı 1980 yılında binde 0.15 iken, 2016’da binde 1.84, 2017 yılında da binde 1.89 olarak gerçekleşti. Türkiye’de en çok boşanma nedeni “geçimsizlik” olarak görülüyor. 1980’li yıllardaki boşanmaların yüzde 87-92’si, 2010’lu yıllardaki boşanmaların ise yüzde 97-98’i “geçimsizlik” nedeniyle oldu. Mahkeme kararlarında her ne kadar “geçimsizlik” denilse de bu kavramın altında çok daha farklı nedenler olduğu biliniyor. Ekonomik sıkıntılar ve işsizlik bunlar arasında yer alıyor. 2008 yılında gerçekleştirilen Türkiye’de Boşanma Nedenleri Araştırması’na katılanların yüzde 38.7’si ekonomik sıkıntıya düşülmesini, yüzde 18.9’u da eşinin uzun süre işsiz kalmasını boşanma nedeni olarak gösterdi.

BOŞANMA VE İŞSİZLİK BİRBİRİNİ BESLİYOR

Makaleye göre, Türkiye’de 1980-2017 döneminde boşanma oranı ile işsizlik oranındaki gelişmeler birbirine paralel seyretti. 1980’li yıllarda yüzde 7-8 bandında olan işsizlik, son yıllarda yüzde 9-10 bandına yükseldi. Bu yıl da yüzde 14.7’ye çıktı.

İşsizlikte son yıllarda iki defa önemli sıçrama yaşandı. İşsizlik 2001 krizinde yüzde 6.5’ten 8.4’e, 2008 krizinin devamı olarak 2009 yılında ise yüzde 14’e tırmandı. Selami Bayrak’ın ekonomik modelleme çalışmasına göre, Türkiye’de boşanma oranları da 2001 ve 2009 yıllarında sıçrama yaptı.

Boşanmaların önemli bir kısmının maddi anlamda evin geçiminin sağlanamaması ve işsizlikten dolayı gerçekleştiği belirtildi. İşsizliğin bireyde kaygı, depresyon, intihar gibi etkilerinin olmasının, boşanma olaylarının da işsizlikten kaynaklanabileceği durumunu ortaya koyduğu kaydedildi. Son yıllarda yapılan çalışmaların, işsizlikle boşanma ilişkisinin varlığını kanıtlar biçimde olduğuna dikkat çekildi.

Araştırmaya göre, işsizlik boşanmaları artırırken, boşanan kadınların geçimini sağlamak için iş aramaya başlaması da işsizliği artırıyor. Bir anlamda ikisi birbirini besliyor.

ÇÖZÜM ÖNERİSİ

Selami Bayrak, elde edilen bulgular doğrultusunda işsizlik boşanma ilişkisine karşılık İŞKUR bünyesinde bulunan iş ve meslek danışmanlığı kurumunun, iş arama faaliyetlerinin yanı sıra işsizlere yönelik sosyal ve psikolojik destekte bulunmasını, gerekirse psikolojik destek verebilecek yeterliliğe sahip kişilerin öncelikli olarak iş ve meslek danışmanlığına getirilmesini önerdi. İŞKUR’un ayrıca boşanma sürecindeki ailelere yönelik destekte bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren aile terapistleri ile işsizliğin toplumsal sonuçlarına karşı, koordine içerisinde çalışmalarda bulunması gerektiğini belirtti.

İşsizlik sonucu bireyin kendisi ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler açısından olumsuz sonuçlar doğuracak gelir kayıplarına karşılık, işsizlik sigortasından faydalanmalarda işçi lehine düzenlemelerin yapılması ve işsizlik sigortasından faydalananların sayısının artırılması önerisinde de bulundu. Kadın istihdamının artırılmasına yönelik tedbirler de öneriler arasında yer aldı.  

(Haber Türk | 13.06.2019)

GÜNDEM