BASINDAN YAZILAR
Yurtdışından Borçlanma İle Emeklilik Gitgide Zorlaşıyor / Mustafa İşcan - MuhasebeTR

Yurtdışından Borçlanma İle Emeklilik Gitgide Zorlaşıyor / Mustafa İşcan

Yurtdışına çalışmaya giden işçilerimiz önce ailelerinin geçimini sağlayıp daha sonra ise birikimlerini tam da Türkiye’nin döviz ihtiyacı olduğu zamanlarda Türkiye’de çeşitli yatırımlar olarak değerlendirmektedirler.

Yaşlılıklarında ise Türkiye’de emeklilik sistemine borçlanma yolu ile paralar yatırıp Türkiye’ye döndüğünde veya yurtdışında emekli olduğunda Türkiye’den de emekli olup yaşlılık dönemini rahat ve huzurlu bir şekilde geçirmek istemektedirler. Ancak son zamanlarda yapılan değişikliklerle önce kadınların borçlanmalarında ilk işe girişlerin geriye çekilme sıkıntılarından dolayı emeklilik tarihleri ve ödeyecekleri prim günün artmasından ücretler de artmış bulunmaktadır. Diğer bir sıkıntı ise Türkiye’deki günleri ile emekli olanların artık yurtdışında çalışırken maaş almamaları konusu 1-2 aydır yaşanmaktadır.

Bir de tüm gurbetçilerin gözü kulağı mini-job sistemi ile çalışanların haklarının tekrar geri verilmesi ile artık onların Türkiye’deki emekli aylıklarını alması için 1 kaç seçimdir verilen sözlerin tutulmasını beklemektedirler.

 Yurtdışındaki gurbetçilerimizin çalışma süreleri ve bayanların oturum haklarını borçlanıp ödeme hakkı ve talep etmeleri halinde yurtdışında çalışmadıkları, ikamete dayalı yardım almadıkları sürece Türkiye’den emekli maaşı bağlanmaktadır. Türkiye’den yüksek emekli aylığı almak için bazı şartlar var. Bunlar yerine getirildiği sürece yaklaşık olarak 2300 lira aylık bağlanmaktadır. Borçlanılacak sürelerin seçimi çok önemlidir. Borçlanma formunu doldururken yapılacak hata size 850 ile 1100 lira arası maaş bağlanmasına neden olur.

YURTDIŞI BORÇLANMASI HAKKINDA KISA BİLGİLER

* Yurtdışında çalışan vatandaşlarımızın çalışmalarının değerlendirilmesi amacıyla önce 30.05.1978 tarihinde 2147 sayılı kanun çıkarılmış ve yurtdışında geçen çalışmaların tamamına borçlanılarak hizmete sayılması hakkı verilmiştir. Fakat 2147 sayılı kanunda borçlanmak için yurda kesin dönüş şartı aranmakta idi ve kısmi borçlanmaya da imkan vermiyordu.

2147 sayılı kanun yürürlükten kaldırıldı ve 22.05.1985 yılında 3201 sayılı kanun yürürlüğe girdi. Bu kanuna göre yurtdışı hizmet borçlanması için yurda kesin dönüş şartı kaldırılmış  ve yurda döndükten sonra  iki yıl içinde borçlanma mecburiyeti kalkmıştır.

* 18 yaşını doldurmuş, yabancı ülkede çalışmış veya ev kadını olarak bulunmuş Türk vatandaşları yurtdışı borçlanması yapabilirler.

* Yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerin tamamının borçlanılacağı gibi, bu sürenin bir kısmı da borçlanılabilir.

* Yurtdışına çıkmadan veya yurda döndükten sonra Türkiye’de herhangi bir çalışmanız var mı Zira böyle bir çalışmanız varsa borçlanmanın bu statüye göre yapılması gerekiyor.

Yurtdışına gitmeden önce veya yurda döndükten sonra Türkiye’de çalışması bulunmayanlar Bağ-Kur (4B) kapsamında değerlendiriliyor. Bunun anlamı ise SSK’lı çalışması olanlara göre daha fazla borçlanma ve daha fazla ödeme yapılmasıdır. Örneğin yurda döndükten sonra SSK’lı çalışması  bulunan gurbetçi 5000-5975 arası günle emekli olması gerekirken, Türkiye’de hiç çalışması bulunmayan bir gurbetçi 9000 günden emekli oluyor. Bu yüzden Türkiye’de hiç çalışması olmayan gurbetçilerimizin öncelikle bir işyerinde  SSK’lı olmasını tavsiye ediyorum.

* Hem Türkiye’den hem de yurtdışından ikamete dayalı herhangi bir ücret alınmıyorsa emekli maaşı alınır.

* Yurtdışındaki başlangıç, sigorta başlangıcı sayılır.

* Borçlanma talep dilekçesi size tebliğ edildikten sonra 3 ay içinde ödeme yapılması gerekir.

AYLIK BAĞLANMA ŞARTLARI

Yurtdışı borçlanması yapanlara aylık bağlanabilmesi için;

- Borcun tamamen ödenmesi,

- Borcun tamamen ödenmesinden sonra aylık talebinde bulunması gerekir.

Yurda kesin dönüş şartı:

Sosyal güvenlik mevzuatında kesin dönüş, yurtdışında çalışmamak ya da ikamete dayalı gelir, aylık almamak anlamına gelir.

(Milli Gazete | 31.01.2019)

GÜNDEM