BASINDAN YAZILAR
Prim Yapılandırmasında İşveren ve Sigortalılar için Kazanç Tablosu / Şevket Tezel - MuhasebeTR

Prim Yapılandırmasında İşveren ve Sigortalılar için Kazanç Tablosu / Şevket Tezel

 Klasik hale gelmiş yapılandırma kanunlarımızdan biri daha geliyor. Gerçekten ekonominin sıkıntılı günlerden geçiyor olması nedeniyle ihtiyaç duyulan bu kanunu 2011 yılında çıkartılan 6111 sayılı Kanunla gelen yapılandırma tarzına benzeşmesine dikkat çekmek gerekiyor.

Artık çıkacak yapılandırmaların nasıl bir içeriğe sahip olduğunu önceden öngörmek mümkün olabiliyor.

Bu tür yapılandırmaların en büyük kitlesi Bağ-Kur sigortalıları olduğundan özelikle bir noktanın altını çizmek gerekiyor. Bahse konu Bağ-Kurlu kitle için bu yapılandırmanın farkı 6645 sayılı Kanunla bir yıl ve üzeri Bağ-Kur borcu sürelerinin silinmesi ve artık 6645 sayılı Kanunla gelen güncel prim taban matrahı üzerinden ödenme yolunun yasalaşması nedeniyle sadece 01.05.2015 tarihi itibariyle 12 aydan daha az prim borcu olanları veya 01.05.2015 tarihi sonrasındaki prim borçlarını ilgilendiriyor olması.

Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren bu yasanın en önemli bir başka yararı ise 2014 yılında çıkartılan 6552 sayılı Yapılandırma Kanunu ile borçlarını taksitlendirmiş fakat ödeyemediği için taksitlendirmeleri bozulanlar için getirmiş olduğu eski yapılandırmayı tamir ile yeniden devam ettirme hakkı olacak.  

İşverenler için önemi

2016 Haziran ve önceki aylara ilişkin olup Kanunun yayımlandığı tarihten önce tahakkuk ettiği halde, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan prim borçları olan;

İşverenler için;

5510 sayılı Kanunun SSK (4/a), Bağ-Kur (4/b) ve Emekli Sandığı (4/c) sigortalılıklarından kaynaklanan,

  • Sigorta primi,
  • Emeklilik keseneği ve kurum karşılığı,
  • İşsizlik sigortası primi,
  • Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ilgili kanunları gereğince takip edilen damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı alacak asılları ile bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakları,
  • 30/6/2016 tarihine kadar (bu tarih dâhil) bitirilmiş olan özel nitelikteki inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutan üzerinden hesaplanan sigorta primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
  • 30/6/2016 tarihine kadar (bu tarih dâhil) işlenen fiillere ilişkin olup ilgili kanunları uyarınca uygulanan idari para cezalan ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
  • Sosyal güvenlik destek primi alacakları kapsamda olacak.

 

Sigortalı bireyler için;

  • 01.05.2015 tarihi itibariyle 12 aydan az zorunlu Bağ-Kur prim borçları ile 01.05.2015 – 30.06.2016 tarihleri arasındaki zorunlu Bağ-Kur prim borçları
  • 01.10.2008 öncesi en fazla 1-2 ay üstü üste ödenmemiş olan isteğe bağlı SSK sigortası primleri,
  • En fazla son 12 aylık isteğe bağlı Bağ-Kur prim borçları
  • Ek-5 /Tarım) ve Ek-6 (Şoför ve sanatçı) sigortalılığı prim borçları
  • Yaşlılık aylığı, emekli aylığı veya malûllük aylığı bağlandıktan sonra 5510 sayılı Kanunun 4 -1 (b) bendinde belirtilen sigortalılık statüsü kapsamında sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalışması nedeniyle ilgili mevzuatına göre ödenmesi gereken, 2016 yılı Şubat ayı ve önceki aylara ilişkin sosyal güvenlik destek primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
  • Asgari ücretin üçte birinden fazla aylık geliri olanlar için gelir testine bağlı doğan genel sağlık sigortası primi alacakları,
  • 01.10.2008’den öncesinde geçerli olan Topluluk sigortası primi alacakları,
  • Sosyal güvenlik destek primi alacakları,

Kapsamda bulunuyor.

Bu kapsama giren alacakların; asıllarının Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olmasına rağmen, fer'ilerinin Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olduğu durumlarda, aslı ödenmiş fer'i alacağın yüzde 40'ının, bu yapılandırma kanununda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde kalan yüzde 60'ının tahsilinden vazgeçilecek.

Sağlık yardımı tekrar başlayacak

Bağ-Kur (4/b) sigortalıların, GSS borçlularının ve ek 5 Tarım sigortalıları ile ek 6 ncı maddeler kapsamında (sanatçı, taksi, dolmuş şoförleri) sigortalı olanların, madde kapsamındaki borçlarını yapılandırmaları hâlinde, yapılandırılan borçlarının ilk taksitini ödemeleri kaydıyla genel sağlık sigortasından faydalanmalarının önü açılacak.

 

Boşta geçen süreler

Yapılandırma Kanunu kesinleşmiş kayıtlı borçlara ilişkin bulunuyor. Yani boşta geçmiş süreleri ödeme hakkı içermiyor.

Ödeme

Primlerin tahsilinde Yapılandırma Kanununun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan SGDP asılları ile bu alacaklara ödeme sürelerinin bittiği tarihlerden Yapılandırma Kanununun yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın peşin veya taksitler halinde ödenmesiyle bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.

Bozulma Koşulu

Başvuruda bulunan borçluların taksit ödeme süresince tahakkuk eden sigorta primlerini çok zor durum olmaksızın bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya da eksik ödemeleri halinde, yapılandırmaları bozulacak.

Başvuru Süresi

Yapılandırma Kanunundan yararlanmak isteyenlerin 31.10.2016 tarihine kadar ilgili SGM'ye başvurmaları gerekiyor.

Daha önce GSS testi yaptırmamış olanların ise 02.01.2017 tarihine kadar gelir testi için başvurmaları gerekiyor. Bu gelir testi sonucu çıkacak sonuca göre çıkartılan GSS borçları düzeltilebilecek.

Davadan Feragat Şartı

SSK ve Bağ-Kur prim borçlularının, yapılandırmadan yararlanmaları için dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şartı da bulunuyor.

Taksitlendirme Var

Taksitle ödenmek istenmesi halinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla borçluların başvuru sırasında 6, 9, 12 veya 18 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri gerekecek.

Taksitle yapılacak ödemelerde enflasyon farkına göre hesaplanacak borç tutarları;

1) 6 eşit taksit için (1,08),

2) 9 eşit taksit için (1,12),

3)12 eşit taksit için (1,16),

4) 18 eşit taksit için (1,24),

katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacak.

Rakamsal Fayda Tablosu

Eski borçlar için gecikme zammı ve faizi kaldırılıp yerine enflasyon farkı konunca ortaya çıkan fark aşağıdaki şekilde bulunuyor. 

BORÇ AYI ANA BORÇ GECİKME ZAMLI BORÇ Yİ-ÜFELİ BORÇ CEPTE KALACAK MİKTAR NE KADARI SİLİNİYOR? (%)
1995/1 100 6.151,45 602,88 5.548,57 90,20
1998/1 100 3.622,69 421,78 3.200,91 88,36
2001/1 100 1.755,38 298,78 1.456,60 82,98
2004/1 100 506,08 192,53 313,55 61,96
2007/1 100 294,69 165,35 129,34 43,89
2010/1 100 187,75 145,67 42,08 22,41
2013/1 100 144,44 122,02 22,42 15,52

Bağ-Kur sigortalıları için daha çok yeni borçlarda etkili olacak olan yapılandırma, yeni borçlar için aşağıdaki tabloda belirttiğimiz gibi bir yarar getirmiş olacak.

    Ana para borç Gecikme Zamlı Borç Enflasyon Farklı Borç Yapılandırma ile Sağlanan Net Fayda (TL)
Temmuz 2014 1000 1.279,43 1.101,70 177,73
Ağustos 2014 1000 1.269,78 1.094,40 175,38
Eylül 2014 1000 1.260,45 1.090,20 170,25
Ekim 2014 1000 1.251,56 1.081,70 169,86
Kasım 2014 1000 1.242,74 1.072,50 170,24
Aralık 2014 1000 1.233,98 1.082,20 151,78
Ocak 2015 1000 1.226,25 1.089,80 136,45
Şubat 2015 1000 1.218,09 1.086,50 131,59
Mart 2015 1000 1.209,99 1.074,50 135,49
Nisan 2015 1000 1.201,34 1.064,00 137,34
Mayıs 2015 1000 1.191,92 1.049,70 142,22
Haziran 2015 1000 1.182,34 1.038,60 143,74
Temmuz 2015 1000 1.172,84 1.036,10 136,74
Ağustos 2015 1000 1.162,73 1.039,30 123,43
Eylül 2015 1000 1.152,70 1.029,50 123,20
Ekim 2015 1000 1.142,64 1.014,20 128,44
Kasım 2015 1000 1.133,35 1.016,20 117,15
Aralık 2015 1000 1.124,13 1.030,40 93,73
Ocak 2016 1000 1.114,22 1.033,70 80,52
Şubat 2016 1000 1.104,50 1.028,20 76,30
Mart 2016 1000 1.094,86 1.030,20 64,66
Nisan 2016 1000 1.085,31 1.026,20 59,11
Mayıs 2016 1000 1.056,11 1.021,00 35,11
Haziran 2016 1000 1.027,69 1.006,20 21,49

Not: Tablodaki rakamlar 31.08.2016 tarihi itibariyle hazırlanmıştır. 

(Ali Tezel | 22.08.2016)

GÜNDEM